By Geniz eti çocukluk çağı hastalığıdır. Yetişkinlerde nadiren görülür. Hasta genelinde yetişkinlerde burun içi etlerle ismi ( konka hipertrofisi, nazal polip) karıştırılır
Üst solunum yolları nefes alma sırasında mikroorganizmalarla ve alerjenlerle temas halindedir . Nazofarenks denilen geniz bölgesinde mukoza altında, burundan gelen mikroplarla karşılaşan çok sayıda lenfoid oluşum mevcuttur. Sigara içen ebeveyn, alerji , tekrarlayan enfeksiyonlar , genetik yatkınlık bu lenfoid oluşumlarda büyüme yaparak geniz etini oluşturur. Geniz eti 2-7 yaş civarında maksimum büyüklüğüne erişir ve ergenliğe doğru genellikle küçülür.
Nasıl problem yaratır?
Geniz eti iki nedenle sorun yaratmaktadır. Birincisi; çok büyüdüğünde mekanik olarak genizi kapatır ve uyku apnesi denilen uykuda solunumun duraklamasına kadar varan ciddi problemler yaratabilir . İkinci olarak; tıkayıcı özelliğinden bağımsız olmak üzere geniz eti bölgesi mikroorganizmalar için çok uygun bir ortam yaratarak balgam, burunda sürekli akıntı, ağzı kokusu, sık hastalanma gibi sıkıntılar yaratabilir . Bu durum, geniz etinin yerleştiği bölüm tam bir kavşak olduğundan, üst ve alt solunum yollarında tekrarlayan enfeksiyonlara sebep olur. Problemin uzun sürmesi sonucu çocuklarda uzun ve ince yüz yapısı, yüksek damak, üst çenenin öne doğru büyümesi, ağızın sürekli açık olması hali, bozuk dişler ve göz altlarında çöküklükle karakterize “Geniz eti yüzü” denilen tipik bir yüz ifadesi ortaya çıkar. Vaktinde müdahale edilmediğinde yüz görünüşünü kalıcı olarak bozabilir.
Bu sebeplerle çocuklarda; tıkayıcı uyku apnesi(uykuda nefes durması) , horlama, sık uyanma, huzursuz uyuma, büyüme gelişme bozukluğu, iştahsızlık, burun tıkanıklığı ve buna bağlı ağız solunumu, dikkat dağınıklığı , ders başarısında azalma, huzursuzluk ve asabiyet, gece altına işeme, yutma ve konuşma bozukluğu, tat ve koku almada azalma, orta kulakta sıvı toplanması, işitmede azalma, anormal yüz ve diş gelişimi, büyüme ve gelişme geriliği,orta kulak iltihabı, sinüzit, bademcik iltihabı, akciğer iltihabı gibi problemlere yol açabilir
Nasıl tanı konur?
Yukarıda saydığımız problemlerle kliniğe gelen çocuk hastaların endoskopik muayenesinde dokunun anormal görünümü ile tanı konur. Radyolojik görüntüleme( film çekme, röntgen)çocuk endoskopik muayeneye uyum sağladığı sürece gerekmez. Kullanılan endoskop ile dokunun niteliği de gözlenir ve tümör, enfeksiyon, kist ve benzeri lezyonlardan ayırıcı tanısı yapılır. Büyüklüğüne göre ameliyat gerekliliği daha net belirlenir.
Ne zaman yapılmalıdır?
Doğru tanı konulduğunda her yaşta ameliyat yapılabilir. Beklenmemesi hasta leyhinedir . Dünya literatüründe 1 yaşından itibaren bu ameliyatın yapıldığı bildirilmektedir. Eskiden anestezinin komplikasyonlarından daha fazla çekinildiği için 3 yaş sonrası kriter olarak kullanılmakta idi. Bugün daha modern anestetik maddelerle çocuklarda güvenli cerrahi yapılabilmektedir. Rahat nefes alamayan, uyuyamayan, sürekli hasta olan bir çocuğun büyüyünce ameliyat olmasını beklemek sıkıntılı bir süreçtir. Büyüme, gelişme, öğrenme, kaliteli uyku feda edilmemelidir.
Ameliyat sonrası hastayı neler beklemektedir?
Geniz eti ameliyatı, hemen bütün dünyada çocukluk döneminin en sık yapılan cerrahi işlemlerinden biridir. Pek çok aile sadece kendi çocukları için nadiren rastlanan bir durum gibi algılayıp paniğe kapılabiliyor. Süreç genel olarak rahat ve sıkıntısız geçiyor. Ameliyatın kendisi 8-10 dakika olup, ameliyathanede uyuma ve uyanma süresi dahil ortalama 30-45 dakika sürmektedir. Anesteziden uyanma sonrası yaklaşık 5 saatlik sürenin sonunda hastalar taburcu edilir ve aynı gün çok sıcak ve katı olmamak kaydıyla herşeyi yiyebilirler. Çocuklar ameliyat sonrası anestezi nedeniyle biraz ağlayıp sızlansa da bariz ağrı yaşamazlar. Ertesi gün genellikle normal yaşantılarına devam ederler.Ameliyat yarasının toparlanması için çocukların 4-5 gün süreyle okula gitmemeleri uygun olur.
Sonuç olarak; geniz eti çocuklarda sık görülen ve zamanında tedavi edilmediği takdirde sorunlara yol açabilen bir rahatsızlıktır. Doğru tanı sonrasında uygun bir merkezde gecikmeden tedavisinin yapılması çocuğun sağlıklı gelişimi açısından son derece önemlidir. Kaçınılması gereken ağır ve zorlu bir süreç değildir. Sağlıkla ve keyifle büyüsünler…