V\u00fccuttaki kaslar\u0131 hareket ettiren sinirler i\u00e7inde en uzun kemik kanala sahip olan y\u00fcz siniri (fasial sinir), en s\u0131k fel\u00e7 g\u00f6r\u00fclen sinirlerden biridir. Bu fel\u00e7lerin yakla\u015f\u0131k %90 kadar\u0131 sinirin kanal\u0131n\u0131n i\u00e7inden ge\u00e7ti\u011fi kulak kemi\u011fi i\u00e7indeki hastal\u0131klara ba\u011fl\u0131 olarak meydana gelir. Y\u00fcz fel\u00e7lerinin en s\u0131k nedeni genellikle kendi kendisini s\u0131n\u0131rlayan bir hastal\u0131k olan Bell paralizisi olmakla birlikte, kemikte tahribat yapan iltihaplar ya da orta kulaktan k\u00f6ken alan t\u00fcm\u00f6rler gibi patolojilerin de felce neden olabilece\u011fi ak\u0131lda tutulmal\u0131d\u0131r. Bu b\u00f6lge hastal\u0131klar\u0131n\u0131n tedavisinin kulak burun bo\u011faz hekimli\u011fi alan\u0131na girmesi nedeniyle y\u00fcz felci tan\u0131s\u0131 konulan hastalarda mutlaka KBB de\u011ferlendirmesi yap\u0131lmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n
Beyinden y\u00fcz siniri ile y\u00fcz\u00fcn \u00fcst yar\u0131s\u0131na gelen sinir liflerinin bir k\u0131sm\u0131 ayn\u0131 y\u00fcz yar\u0131s\u0131na giderken bir k\u0131sm\u0131 da \u00e7aprazla\u015farak kar\u015f\u0131 y\u00fcz yar\u0131s\u0131na gitmektedir. Oysa y\u00fcz\u00fcn alt yar\u0131s\u0131n\u0131 \u00e7al\u0131\u015ft\u0131ran b\u00fct\u00fcn sinir lifleri \u00e7aprazla\u015farak y\u00fcz\u00fcn kar\u015f\u0131 yar\u0131s\u0131ndaki adaleleri uyarmaktad\u0131r. Bu nedenle beyinde bir tarafta meydana gelen patolojilerde y\u00fcz\u00fcn kar\u015f\u0131 taraf\u0131nda alt yar\u0131daki adaleler olaydan etkilendi\u011fi halde, \u00fcst y\u00fcz b\u00f6lgesi kendisi ile ayn\u0131 taraftaki sa\u011flam beyin taraf\u0131ndan da uyar\u0131 ald\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in etkilenmeyecektir. Bu tip fel\u00e7ler “santral tip y\u00fcz felci” olarak, beyin sap\u0131 ve daha alt b\u00f6lgedeki patolojilere ba\u011fl\u0131 olu\u015fan fel\u00e7ler ise “periferik tip y\u00fcz felci” olarak isimlendirilmektedirler. Bu bulgu ay\u0131r\u0131c\u0131 tan\u0131da \u00f6nemli olmakla birlikte sinirin periferik tip patolojilerinde de \u00fcst y\u00fcz yar\u0131s\u0131ndaki uyar\u0131m\u0131n korundu\u011fu durumlar\u0131n olabilece\u011fi unutulmamal\u0131d\u0131r.<\/p>\n
Y\u00fcz siniri beyinden \u00e7\u0131kt\u0131ktan sonra i\u015fitme ve denge siniri ile beraber seyrederek kulak kemi\u011fi i\u00e7erisine girer. \u0130\u00e7 kulak kanal\u0131 denilen bu b\u00f6lgedeki patolojilerde y\u00fcz felcine i\u015fitme ve denge \u015fikayetleri e\u015flik edebilmektedir.<\/p>\n
Y\u00fcz siniri kulak kemi\u011fi i\u00e7ersindeki kanalda ilerlerken g\u00f6zya\u015f\u0131 bezini uyaran, orta kulaktaki \u00fczengi kemi\u011finin kas\u0131n\u0131 uyaran ve dilin 2\/3 \u00f6n k\u0131sm\u0131nda tat duyusunu alan, \u00e7ene alt\u0131 t\u00fck\u00fcr\u00fck bezlerini \u00e7al\u0131\u015ft\u0131ran dallar\u0131n\u0131 verir. Sinir kulak kemi\u011finden \u00e7\u0131kt\u0131ktan sonra \u00f6ne do\u011fru uzan\u0131r ve yanak t\u00fck\u00fcr\u00fck bezi i\u00e7inden ge\u00e7erek y\u00fczdeki mimik kaslar\u0131n\u0131 uyaran dallara ayr\u0131l\u0131r.<\/p>\n
Y\u00fcz fel\u00e7lerinde g\u00f6zya\u015f\u0131 salg\u0131s\u0131n\u0131n, dilde tat duyusunun ve \u00fczengi adalesi fonksiyonunun olup olmamas\u0131 hastal\u0131\u011f\u0131n olu\u015ftu\u011fu b\u00f6lgenin tayininde yard\u0131mc\u0131 bulgulard\u0131r.<\/p>\n
Y\u00fcz felzi nedenlari<\/strong><\/p>\n Y\u00fcz felci nedenleri \u00e7ok \u00e7e\u015fitli olmakla birlikte en s\u0131k g\u00f6r\u00fclenler akut h\u0131zl\u0131 geli\u015fen ve kronik- yava\u015f ilerleyici olarak iki gurupta toplanabilirler.<\/p>\n \uf0b7 Akut h\u0131zl\u0131 geli\u015fen fel\u00e7ler: <\/strong><\/p>\n Sinir iltihaplar\u0131<\/p>\n Bell paralizisi<\/p>\n Herpes Zoster<\/p>\n Guillain-Barr\u00e9 sendromu<\/p>\n Oto imm\u00fcn y\u00fcz fel\u00e7leri<\/p>\n Lyme hastal\u0131\u011f\u0131<\/p>\n AIDS<\/p>\n Kawasaki hastal\u0131\u011f\u0131<\/p>\n Travma<\/p>\n Kulak kemi\u011fi k\u0131r\u0131klar\u0131<\/p>\n Bas\u0131n\u00e7 travmas\u0131<\/p>\n Do\u011fum travmas\u0131<\/p>\n Orta kulak iltihaplar\u0131<\/p>\n Akut bakteriel<\/p>\n Kronik bakteriel<\/p>\n Kronik orta kulak iltihab\u0131nda kemik i\u00e7inde kemi\u011fi eriten doku (Kolesteatom) olu\u015fumu<\/p>\n Sarkoidoz<\/p>\n N\u00f6rolojik sinir sitemi hastal\u0131klar\u0131<\/p>\n \uf0b7 Kronik-yava\u015f ilerleyen fel\u00e7ler: <\/strong><\/p>\n Habis t\u00fcm\u00f6rler<\/p>\n Yanak t\u00fck\u00fcr\u00fck bezi (Parotis) t\u00fcm\u00f6rleri<\/p>\n Ba\u015fka yerlerden s\u0131\u00e7rayan (metastatik) t\u00fcm\u00f6rler<\/p>\n \u0130yi huylu t\u00fcm\u00f6rler (glomus t\u00fcm\u00f6r\u00fc, schwannoma)<\/p>\n Kronik orta kulak iltihaplar\u0131 (Kolesteatom)<\/p>\n Tedavi<\/strong><\/p>\n Y\u00fcz fel\u00e7lerinin tedavisi neden olan fakt\u00f6re g\u00f6re de\u011fi\u015fiklik g\u00f6sterir. Tedavideki ama\u00e7; normal y\u00fcz g\u00f6r\u00fcn\u00fcm\u00fcn\u00fcn, istemli hareket esnas\u0131nda y\u00fcz simetrisinin sa\u011flanmas\u0131, duygusal hareketlerin ve a\u011f\u0131z, burun ve g\u00f6z \u00e7evresi kas fonksiyonlar\u0131n\u0131n sa\u011flanmas\u0131d\u0131r.<\/p>\n Bell paralizisi:<\/strong> Travma, t\u00fcm\u00f6r, enfeksiyon gibi bariz bir neden saptanamayan akut y\u00fcz fel\u00e7leri Bell paralizisi olarak isimlendirilir. Nedeni kesin olarak bilinmemekle beraber viral iltihaba ba\u011fl\u0131, imm\u00fcn bir mekanizmaya ba\u011fl\u0131 olarak olu\u015ftu\u011fu kabul edilmektedir. Kendi kendini s\u0131n\u0131rlayan bir patoloji olan Bell paralizisi ilerleyici olmay\u0131p genellikle kendili\u011finden d\u00fczelmektedir. Hastalar\u0131n %80-90 \u0131nda fel\u00e7 tamamen d\u00fczelmekte tam hareket kayb\u0131 olu\u015fmam\u0131\u015f hastalarda bu oran %95-100 e \u00e7\u0131kmaktad\u0131r. Ancak felcin tam oldu\u011fu ve erken d\u00f6nemde yap\u0131lan testlerde %90 \u0131n \u00fczerinde sinir lifi kayb\u0131 saptanan hastalarda tam iyile\u015fme oran\u0131 %50 ye d\u00fc\u015fmektedir.<\/p>\n Bell paralizisinin tedavisinde fel\u00e7ten sonraki ilk 4 g\u00fcn i\u00e7erisinde ba\u015fvuran hastalara, engel olu\u015fturacak bir durum yoksa damar yoluyla uygun dozda kortizon daha sonra a\u011f\u0131z yoluyla ba\u015flanan kortizon tedavisine 2-3 g\u00fcnde bir yava\u015f yava\u015f doz azalt\u0131larak ortalama 15 g\u00fcn devam edilmektedir. Kortizonun mide ba\u011f\u0131rsak sistemi \u00fczerindeki yan etkilerini \u00f6nlemek amac\u0131yla mide koruyucu tedavi verilmelidir. Etkenin vir\u00fcs olma ihtimali nedeni ile tedaviye a\u011f\u0131z yolu ile anti viral ila\u00e7 eklenmektedir. Y\u00fcz siniri fonksiyonlar\u0131n\u0131n olmad\u0131\u011f\u0131 d\u00f6nemde y\u00fcz kaslar\u0131nda incelme olu\u015fumunun \u00f6nlenmesi amac\u0131yla s\u0131cak tatbiki, masaj ve y\u00fcz egzersizleri uygulan\u0131r. G\u00f6zde kurumaya ba\u011fl\u0131 olu\u015fan keratit gibi komplikasyonlar\u0131n \u00f6nlenmesi i\u00e7in korunma uygulanmaktad\u0131r.<\/p>\n Kortizon kullan\u0131m\u0131n\u0131n sak\u0131ncal\u0131 oldu\u011fu durumlarda (kontrol edilemeyen \u015feker hastal\u0131\u011f\u0131, gebelik vs) k\u0131lcal damar dola\u015f\u0131m\u0131n\u0131 art\u0131rmaya y\u00f6nelik tedavi verilebilir. Hastan\u0131n takibinde \u00fc\u00e7 hafta sonunda d\u00fczelme varsa destekleyici tedaviye devam edilmekte klinik d\u00fczelme izlenmeyen hastalara elektrikle kas uyar\u0131m testi (EMG) yap\u0131lmaktad\u0131r. EMG de iyile\u015fme bulgular\u0131 olan hastalarda izleme devam edilmekte, total uyar\u0131 kayb\u0131 olup iyile\u015fme bulgular\u0131 bulunmayan hastalarda Manyetik rezonans tetkiki yap\u0131lmaktad\u0131r. Bu tetkikte patolojinin yeri saptanan hastalarda uygun cerrahi teknikle sinirin kanal i\u00e7inde serbestle\u015ftirilmesine y\u00f6nelik cerrahi uygulanmaktad\u0131r. Fel\u00e7 s\u00fcresi uzad\u0131k\u00e7a iyile\u015fme kalitesi d\u00fc\u015fmektedir. Cerrahi m\u00fcdahalenin en k\u0131sa zamanda yap\u0131lmas\u0131n\u0131n y\u00fcz fonksiyonlar\u0131n\u0131n en ideal \u015fekilde tekrar kazan\u0131lmas\u0131nda en \u00f6nemli fakt\u00f6r oldu\u011fu kabul edilmektedir. Bu nedenle y\u00fcz felci olan hastalarda erken d\u00f6nemde tan\u0131 ve uygun tedavinin iyile\u015fmede \u00f6nemli etkisi vard\u0131r.<\/p>\n Travma:<\/strong> Y\u00fcz felci nedenleri i\u00e7inde s\u0131kl\u0131k olarak ikinci s\u0131radad\u0131r. Kulak kemi\u011fi k\u0131r\u0131klar\u0131, cerrahi travma (cerrahi s\u0131ras\u0131nda ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz olarak olu\u015fan zedelenmeler) ya da istem d\u0131\u015f\u0131 cerrahi travma olabilir.<\/p>\n Kulak kemi\u011fi k\u0131r\u0131klar\u0131:<\/strong> Travmadan hemen sonra olu\u015fan y\u00fcz fel\u00e7lerinde sinirde kesi ya da zedelenme oldu\u011fu kabul edilir. Bu durumda m\u00fcmk\u00fcn olan en k\u0131sa s\u00fcre i\u00e7inde ameliyat yap\u0131lmal\u0131 ve patolojinin durumuna g\u00f6re uygun cerrahi teknik ile sinirin onar\u0131m\u0131 ger\u00e7ekle\u015ftirilmelidir. Travmadan bir s\u00fcre sonra ba\u015flayan fel\u00e7ler ise sinirin kanal\u0131 i\u00e7inde \u015fi\u015fmesine veya kanamaya ba\u011fl\u0131 olarak olu\u015fabilmektedir. Bu durumda tedavi Bell paralizisi gibidir. Tedaviye cevap vermeyen durumlarda cerrahi rahatlatma g\u00fcndeme gelmektedir.<\/p>\n Akut ve kronik orta kulak iltihaplar\u0131: <\/strong>Akut orta kulak iltihab\u0131 s\u0131ras\u0131nda g\u00f6r\u00fclen y\u00fcz fel\u00e7lerinin tedavisinde damardan antibiyotik ba\u015flanmal\u0131 ve kulak zar\u0131na delik a\u00e7\u0131larak orta kulakta biriken iltihab\u0131n bo\u015falmas\u0131 sa\u011flanmal\u0131d\u0131r. Ek olarak kortizon tedavisi uygulanabilir.<\/p>\n Kronik orta kulak iltihab\u0131 ile birlikte g\u00f6r\u00fclen fel\u00e7lerde kolesteatom denilen kemi\u011fi eriterek b\u00fcy\u00fcyen iltihap kitlesi bulunma \u015fans\u0131 fazlad\u0131r. Fel\u00e7 kolesteatomun sinire bas\u0131s\u0131 ya da b\u00f6lgesel inflamasyona ba\u011fl\u0131 olarak olu\u015fmaktad\u0131r. Bu vakalarda acil cerrahi m\u00fcdahale gereklidir.<\/p>\n Herpes zoster otikus: (Ramsey hunt sendromu) <\/strong>Varisella Zoster vir\u00fcs\u00fcne ba\u011fl\u0131 olarak olu\u015fur. Genellikle beraberinde kulak kep\u00e7esinde, sa\u00e7l\u0131 deride, y\u00fczde veya dudaklarda u\u00e7uk benzeri kabarc\u0131kl\u0131 lezyonlar bulunur. Bell paralizisinden fark\u0131 bulgular\u0131n daha ciddi olmas\u0131 ve genellikle sinirde tam bozulmaya neden olmas\u0131d\u0131r. \u00d6zellikle h\u00fccresel tip imm\u00fcn yetmezlikli ki\u015filerde daha fazla g\u00f6r\u00fcl\u00fcr. Tam iyile\u015fme oran\u0131 d\u00fc\u015f\u00fck olup %10-22 aras\u0131nda de\u011ferler verilmektedir. Tedavide bu vir\u00fcse \u00f6zel anti viral ila\u00e7 kullan\u0131lmal\u0131d\u0131r. Di\u011fer tedavi protokol\u00fc Bell paralizisindeki gibidir.<\/p>\n Kulak kemi\u011fi d\u0131\u015f\u0131 patolojiler: <\/strong>Genellikle travma ya da yanak t\u00fck\u00fcr\u00fck bezinden (Parotis) k\u00f6ken alan t\u00fcm\u00f6rlere ba\u011fl\u0131 olarak olu\u015fmaktad\u0131r. Tedavide nedene ba\u011fl\u0131 olarak farkl\u0131 cerrahi y\u00f6ntemler kullan\u0131lmaktad\u0131r.<\/p>\n <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Y\u00fcz felci ! Konu hakk\u0131nda detayl\u0131 ve g\u00fcncel bilgiler i\u00e7in bu makaleyi okuyun<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[18],"tags":[96,38,87,42,56],"class_list":["post-132","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-kulak-burun-bogaz","tag-felc","tag-neden","tag-sinir","tag-tedavi","tag-yuz"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/odyova.com\/haberler\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/132","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/odyova.com\/haberler\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/odyova.com\/haberler\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/odyova.com\/haberler\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/odyova.com\/haberler\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=132"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/odyova.com\/haberler\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/132\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":133,"href":"https:\/\/odyova.com\/haberler\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/132\/revisions\/133"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/odyova.com\/haberler\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=132"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/odyova.com\/haberler\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=132"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/odyova.com\/haberler\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=132"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}