{"id":180,"date":"2024-04-27T01:12:04","date_gmt":"2024-04-26T22:12:04","guid":{"rendered":"https:\/\/odyova.com\/haberler\/?p=180"},"modified":"2024-04-27T01:12:04","modified_gmt":"2024-04-26T22:12:04","slug":"bas-donmesi-%c2%96vertigo-hakkinda-merak-edilenler","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/odyova.com\/haberler\/bas-donmesi-%c2%96vertigo-hakkinda-merak-edilenler\/","title":{"rendered":"Ba\u015f d\u00f6nmesi \u0096(vertigo) hakk\u0131nda merak edilenler"},"content":{"rendered":"<p>Ba\u015f d\u00f6nmesi  de\u011fi\u015fik derece ve tiplerde olabilen, ancak  ciddi oldu\u011funda ki\u015finin ya\u015fam kalitesini tamamen bozan \u00f6nemli bir  \u015fikayettir. \u00d6yle ki hastalar normale d\u00f6nd\u00fcklerinde dahi  tekrar ba\u015f d\u00f6nmesi krizi ge\u00e7irebilme endi\u015fesi ta\u015f\u0131rlar  ve normal hayatlar\u0131n\u0131 idame ettirmekte zorlan\u0131rlar. Nedeni basit bir depresyondan, potansiyel olarak ciddi  bir hastal\u0131\u011fa kadar de\u011fi\u015fir. Dolay\u0131s\u0131 ile ba\u015f d\u00f6nmesi  t\u0131pta bir\u00e7ok uzmanl\u0131k dal\u0131n\u0131 kapsayabilir. Bu durumda hastalar hangi uzmana gideceklerine karar veremeyebilirler; n\u00f6rolog?, dahiliye?, kulak burun bo\u011faz?, psikiyatri?. Ancak,  ba\u015f d\u00f6nmesi denince en az akla gelen  uzmanl\u0131k alan\u0131n\u0131n  kulak burun bo\u011faz olmas\u0131 ilgin\u00e7tir. Denge organ\u0131n\u0131n i\u00e7 kulakta yerle\u015fti\u011fi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcl\u00fcrse, ba\u015f d\u00f6nmesinin kulak burun bo\u011faz\u0131n temel konular\u0131ndan biri oldu\u011funu benimsemek  mant\u0131kl\u0131 bir yoldur.<\/p>\n<p>Denge sistemi v\u00fccudun yer\u00e7ekimine ra\u011fmen dik durmas\u0131n\u0131 ve v\u00fccut, ba\u015f ve \u00e7evrenin hareketine ra\u011fmen  cisimlerin g\u00f6z\u00fcm\u00fczde sabit kalmas\u0131n\u0131, yani  d\u00fczg\u00fcn g\u00f6rebilmeyi sa\u011flar. Dolay\u0131s\u0131 ile insan yer\u00e7ekimine,  kendisinin hareketine ve \u00e7evrenin hareketine ra\u011fmen  dengesini sa\u011flayabilir. Bunlar\u0131  \u00fc\u00e7 ana  kaynaktan gelen bilgiler ile yapar. Bu kaynaklar;  kas &#8211; eklem &#8211; deriyi  kapsayan duyu sistemi,  g\u00f6rme organ\u0131  ve i\u00e7 kulakta yer alan  denge organ\u0131d\u0131r.  Bu kaynaklardan gelen bilgiler, beyin sap\u0131  ve beyincikten ge\u00e7erler ve  genel merkezi d\u00fczenleyiciler taraf\u0131ndan  bunlara cevap olu\u015fturulur. Bu  cevap v\u00fccut  duru\u015fu ve  g\u00f6z pozisyonunu ayarlayacak emirler \u015feklinde kaslara gider. \u0130\u00e7 kulaktaki denge organ\u0131 \u00fc\u00e7 yar\u0131m daire kanal\u0131 ve  2 adet otolit organdan olu\u015fur . Bunlar\u0131n i\u00e7i \u00f6zel bir s\u0131v\u0131 ile doludur. Yar\u0131m daire kanallar\u0131 ba\u015f\u0131n rotasyon hareketlerine hassast\u0131rlar, otolit organlar ise  yer\u00e7ekimi kuvveti ile uyar\u0131l\u0131rlar. Ba\u015f ve v\u00fccudun  hareketleri esnas\u0131nda bu s\u0131v\u0131 da hareket eder ve  sinir liflerinde  elektriksel uyar\u0131 olu\u015fturularak bilgiler merkeze ta\u015f\u0131n\u0131r. Denge merkezi, ayr\u0131ca  daha \u00f6nce elde etti\u011fi bilgileri de depolar, dolay\u0131s\u0131 ile baz\u0131 ar\u0131zalar  depolanan bilgiler ile tamir olur. B\u00f6ylece bir \u015fekilde adaptasyon sa\u011flan\u0131r.<\/p>\n<p>Ba\u015f d\u00f6nmesini tarif etmeye kalkarsak, \u00e7ok zengin bir tarif listesine ula\u015f\u0131r\u0131z. Ancak  tarif  te\u015fhise giden ilk yollardan biridir. Ara\u015ft\u0131rmalar sonucunda ba\u015f d\u00f6nmesi \u015fekilleri ana hatlar ile \u015f\u00f6yle \u00f6zetlenmi\u015ftir.<\/p>\n<p><strong>Dengesizlik  <\/strong>ki\u015finin d\u00fc\u015fecek hissine kap\u0131lmas\u0131,  hareketlerde ve d\u00f6nmelerde yava\u015flama, bacaklar\u0131 a\u00e7arak y\u00fcr\u00fcmedir.<br \/><strong>Ba\u015fta bo\u015fluk hissi<\/strong> ani pozisyon de\u011fi\u015fikliklerinde  hastan\u0131n dengesini kaybetmesi,  kendini bo\u015flukta hissetmesidir (damar problemlerinde g\u00f6r\u00fclebilir). <strong>Dizziness<\/strong> zeminin ve \u00e7evrenin kayma izlenimi, yani mekan orientasyonunun bozulmas\u0131d\u0131r. Bu daha \u00e7ok  beyinde veya g\u00f6z organ\u0131nda  ve baz\u0131 dahiliyeyi ilgilendiren hastal\u0131klarda g\u00f6r\u00fclebilir. <strong>Vertigo<\/strong>  e\u015fyalar\u0131n  ki\u015finin \u00e7evresinde d\u00f6nmesi, g\u00f6zleri kapat\u0131nca kendisinin e\u015fyalar\u0131n \u00e7evresinde d\u00f6nme hissidir. Yalanc\u0131 yer de\u011fi\u015ftirme hissidir. Rotasyon belirten ger\u00e7ek bir d\u00f6nme hissidir. Bu \u015fikayet \u00f6zellikle kulak burun bo\u011faz muayenesi gerektirir.<\/p>\n<p>Rahats\u0131zl\u0131k  kulak i\u00e7i organlar\u0131nda ise ba\u015f d\u00f6nmesi \u00e7ok \u015fiddetli olur, mide bulant\u0131s\u0131 ve kusma e\u015flik eder. Denge sinirine do\u011fru veya beyinde olursa ba\u015f d\u00f6nmesinin \u015fiddeti daha azd\u0131r.<\/p>\n<p>Vertigo \u015fikayeti  daha \u00e7ok kulak i\u00e7i  problemdir. Halbuki dizziness \u015fikayeti bir\u00e7ok  t\u0131p dal\u0131n\u0131  dahil edebilir. Vertigo tedavi olduktan sonra bile ki\u015filerde psikolojik  iz b\u0131rak\u0131r. Araba kullanma, tek ba\u015f\u0131na soka\u011fa \u00e7\u0131kma gibi rutinlerinden korkar olurlar  ve  bu ciddi bir anksiyete ba\u015flang\u0131c\u0131 olu\u015fturabilir.<\/p>\n<p>Sorgulama \u00e7ok \u00f6nemlidir ve elde edilen  bilgiler bir\u00e7ok testten daha de\u011ferlidir. Ya\u015f? Ba\u015flama \u015fekli; ani veya yava\u015f? S\u00fcresi? Belli aral\u0131klar ile tekrarlamas\u0131? Baz\u0131 hareketler ile olu\u015fmas\u0131? Tetikleyen fakt\u00f6rler? Beraberinde i\u015fitme kayb\u0131, kulakta u\u011fultu gibi di\u011fer  kulak semptomlar\u0131n\u0131n bulunmas\u0131? Tedavi alt\u0131nda oldu\u011fu ba\u015fka bir hastal\u0131k? Devaml\u0131 kulland\u0131\u011f\u0131 bir ila\u00e7? Ba\u011f\u0131ml\u0131k? gibi\u0085<\/p>\n<p>Nistagmus  denge merkezinin uyar\u0131lmas\u0131 ile her iki g\u00f6zde  siyah cisimcikte olu\u015fan ritmik  hareketlerdir.  Bu normal bir bulgu veya bir hastal\u0131k belirtisi olabilir. Tren yolculu\u011funda d\u0131\u015far\u0131 bakarken olu\u015fan nistagmus normaldir \u00e7\u00fcnk\u00fc, hareket eden cismi izlemek i\u00e7in g\u00f6zde ritmik hareketler olu\u015fur.  Ancak ba\u015f d\u00f6nmesi \u015fikayetini  muayene ederken, kulak i\u00e7i denge merkezinde veya beyindeki merkezlerde  hastal\u0131k var ise, aniden ortaya \u00e7\u0131kar. Y\u00f6n\u00fc, \u015fekli, h\u0131z\u0131 incelenir ve sonu\u00e7lar  te\u015fhiste olduk\u00e7a \u00f6nemlidir. Nistagmus elektronistagmografi denilen bir alet ile de de\u011ferlendirilebilir.<\/p>\n<p>Ba\u015f d\u00f6nmeli hastalar\u0131n  kulak burun bo\u011faz d\u0131\u015f\u0131nda m\u00fcracat ettikleri dallar, i\u00e7 hastal\u0131klar\u0131, n\u00f6roloji ve  psikiyatridir. \u0130\u00e7 hastal\u0131klar\u0131nda  muayene olan ba\u015f d\u00f6nmeli hasta say\u0131s\u0131 %15 civar\u0131ndad\u0131r. Kalp ve damar  hastal\u0131klar\u0131 en \u00e7ok ba\u015f d\u00f6nmesi yapanlard\u0131r. Akut bir iskemik kalp hastal\u0131\u011f\u0131,  hipertansiyon, aritmi, hipotansiyon bunlar\u0131n aras\u0131ndad\u0131r. Mide kanamas\u0131, anemi, kan \u015fekerinin d\u00fc\u015f\u00fck veya y\u00fcksek  olmas\u0131, tiroid  bezinin fonksiyon bozukluklar\u0131, elektrolit bozukluklar\u0131, kan ya\u011flar\u0131n\u0131n y\u00fcksek olmas\u0131, ayr\u0131ca viral veya bakteriyel baz\u0131 hastal\u0131klar ve  zat\u00fcrre ba\u015f d\u00f6nmesi yapabilir. Tansiyon d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fcc\u00fc ila\u00e7lar, insulin, a\u011f\u0131zdan al\u0131nan \u015feker d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fcc\u00fc ila\u00e7lar, depresyon ve psikozu tedavi eden ila\u00e7lar  ve baz\u0131 parkinson ila\u00e7lar\u0131 da ayn\u0131 \u015fikayete neden olabilirler.<\/p>\n<p>Psikiyatride depresyon, anksiyete, mani,  histeri, obsesif kompulsif hastal\u0131k,  somatizasyon, alkol ve uyu\u015fturucu ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131\u011f\u0131 gibi hastal\u0131klar  a\u015f\u0131r\u0131 kas gerilmesi ve beraberinde salg\u0131lanan baz\u0131 maddeler  nedeni ile ba\u015f d\u00f6nmesi olu\u015fturabilirler. <\/p>\n<p>N\u00f6rolojik nedenler en korkutucular\u0131d\u0131r. N\u00f6rolojide mutlaka ba\u015f d\u00f6nmesine e\u015flik eden baz\u0131 di\u011fer \u015fikayetler bulunur. \u00c7ift g\u00f6rme, ge\u00e7ici k\u00f6rl\u00fck,  y\u00fczde kar\u0131ncalanma,  kol ve bacaklarda kar\u0131ncalanma,  kol ve bacaklarda kuvvet azalmas\u0131, \u015fuur kayb\u0131, haf\u0131zada kar\u0131\u015f\u0131kl\u0131k, konu\u015fma bozukluklar\u0131,  yutma bozukluklar\u0131, ba\u015f a\u011fr\u0131s\u0131  gibi\u0085 N\u00f6rolojik ba\u015f d\u00f6nmesi daha az g\u00fcr\u00fclt\u00fcl\u00fcd\u00fcr, ancak \u015fiddeti gittik\u00e7e artar ve s\u00fcrekli bir hal al\u0131r. Ba\u015f d\u00f6nmesi yapan baz\u0131 hastal\u0131klar;  menenjit, ensefalit, beyin apsesi, beyin ve beyincik t\u00fcm\u00f6rleri, boyun damar yetmezlikleri,  migren, epilepsi (sara hastal\u0131\u011f\u0131), beyin sap\u0131 enfarkt\u00fcs\u00fc, beyincik ve beyin kanamas\u0131, damar  bozukluklar\u0131,  multiple skleroz\u0085<\/p>\n<p>Ayr\u0131ca, g\u00f6zde katarakt ve glokom, hamilelik, menapoz, adet d\u00f6nemi,  boyun travmas\u0131,  ileri derecede boyun kire\u00e7lenmesi  ba\u015f d\u00f6nmesi olu\u015fturabilen ve di\u011fer t\u0131p dallar\u0131n\u0131 ilgilendiren konulard\u0131r.<\/p>\n<p>Kula\u011fa ba\u011fl\u0131 ba\u015f d\u00f6nmesi \u00e7ok \u015fiddetlidir ve vertigo olarak tarif edilir. Beraberinde mide bulant\u0131s\u0131 ve kusma, i\u015fitme kayb\u0131, kulakta u\u011fultu g\u00f6r\u00fclebilir. Tekrarlayan n\u00f6betler halinde gelebilir. Ba\u015f hareketleri veya v\u00fccudun pozisyon de\u011fi\u015ftirme hareketleri ile k\u0131sa s\u00fcreli olu\u015fabilir.<\/p>\n<p>Te\u015fhiste  rutin kulak burun bo\u011faz muayenesi, denge testleri, nistagmus incelemesi, i\u015fitme testleri  ve n\u00f6rolojik muayene yap\u0131l\u0131r. Baz\u0131 kulak enfeksiyonlar\u0131n\u0131n ba\u015f d\u00f6nmesi  yapabilen komplikasyonlar\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan kulak tomografisi ve t\u00fcm\u00f6r te\u015fhisi i\u00e7in  MRI  istenebilir.<\/p>\n<p>Kulakta ani ba\u015flayan vertigo nedenleri: Kulak enfeksiyonuna ba\u011fl\u0131 yar\u0131m daire kanallar\u0131n\u0131n iltihab\u0131, kulak ve denge sinirinin kaza nedeni ile kesilmesi, i\u00e7 kulak s\u0131v\u0131s\u0131 ka\u00e7a\u011f\u0131, i\u00e7 kula\u011f\u0131 etkileyen baz\u0131 ila\u00e7lar (gentamisin, streptomisin gibi.), kronik kulak enfeksiyonun beyin komplikasyonlar\u0131 (menenjit, beyin apsesi gibi), viral enfeksiyonlar sonras\u0131 g\u00f6r\u00fclen denge sinirinin iltihab\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>Giderek artan \u015fiddette ba\u015f d\u00f6nmesi ise akustik n\u00f6rinom dedi\u011fimiz denge sinirinin i\u00e7 kula\u011f\u0131 terk etti\u011fi ve beyincik ile birle\u015fti\u011fi k\u00f6\u015fede rastlanan k\u00f6\u015fe t\u00fcm\u00f6r\u00fcnde ve ya\u015fl\u0131l\u0131kta g\u00f6r\u00fcl\u00fcr. Krizler halinde gelen vertigo ise meniere  dedi\u011fimiz, i\u00e7 kulak s\u0131v\u0131s\u0131n\u0131n artmas\u0131 ile olu\u015fan, kulakta dolgunluk, ge\u00e7ici i\u015fitme kayb\u0131 yapan  ve bunlar\u0131 takiben ba\u015f d\u00f6nmesi olu\u015fan hastal\u0131kta g\u00f6r\u00fcl\u00fcr. Orta kulakta kemik\u00e7iklerde kire\u00e7lenme olu\u015fturan otoskleroz hastal\u0131\u011f\u0131 da, i\u00e7 kula\u011fa ula\u015ft\u0131\u011f\u0131 zaman  ba\u015f d\u00f6nmesi yapabilir.<\/p>\n<p>Pozisyona ba\u011fl\u0131 iyi huylu ara s\u0131ra gelen vertigo hastal\u0131\u011f\u0131nda ise,  i\u00e7 kulak denge organlar\u0131ndaki  kristaller viral bir hastal\u0131k veya bir travma sonucu yer de\u011fi\u015ftirirler ve  ba\u015f ve v\u00fccudun ani hareketlerinde birka\u00e7 saniye s\u00fcren \u015fiddetli ba\u015f d\u00f6nmeleri olur. Bu te\u015fhiste hastalara belli manevralar  yaparak kristalleri yerlerine yerle\u015ftirmekteyiz. Belli bir ya\u015fta di\u011fer organlar\u0131m\u0131z\u0131n ya\u015flanmas\u0131  gibi denge merkezimizde de y\u0131pranma g\u00f6r\u00fcl\u00fcr, buna ba\u011fl\u0131 olarak dizziness ve hareket  zafiyeti  ortaya \u00e7\u0131kar. Gen\u00e7likten itibaren spor yapmak, denge merkezimizi de g\u00fc\u00e7lendirir. Bu hastalara \u00e7e\u015fitli ba\u015f ve v\u00fccut hareketlerini kapsayan  rehabilitasyon program\u0131 uyguluyoruz.Ba\u015f d\u00f6nmesi,  kulak burun bo\u011faz polikliniklerinin  ba\u015fvurma s\u0131kl\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00f6nde gelen \u015fikayetleri  aras\u0131ndad\u0131r. Bu,  \u00e7o\u011funlukla di\u011fer t\u0131p dal\u0131 uzmanlar\u0131n\u0131n sevki, bazen de hastalar\u0131n kendilerinin istemesi ile  ger\u00e7ekle\u015fmektedir. Ba\u015f d\u00f6nmesi olu\u015fturan hastal\u0131\u011f\u0131n  te\u015fhisine  giden en \u00f6nemli ad\u0131m, iyi bir sorgulama ve muayenedir. Bununla olu\u015facak \u00f6n tan\u0131 bizi di\u011fer laboratuar tetkiklerine veya di\u011fer uzmanl\u0131k dallar\u0131na y\u00f6neltir.<\/p>\n<p><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Ba\u015f d\u00f6nmesi \u0096(vertigo) hakk\u0131nda merak edilenler Konu hakk\u0131nda detayl\u0131 ve g\u00fcncel bilgiler i\u00e7in bu makaleyi okuyun<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[18],"tags":[127,128,86,88,63],"class_list":["post-180","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-kulak-burun-bogaz","tag-bas-donmesi","tag-beyin","tag-denge","tag-hastalik","tag-kulak"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/odyova.com\/haberler\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/180","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/odyova.com\/haberler\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/odyova.com\/haberler\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/odyova.com\/haberler\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/odyova.com\/haberler\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=180"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/odyova.com\/haberler\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/180\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":181,"href":"https:\/\/odyova.com\/haberler\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/180\/revisions\/181"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/odyova.com\/haberler\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=180"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/odyova.com\/haberler\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=180"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/odyova.com\/haberler\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=180"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}