Fonksiyonel disfoni, ya da di\u011fer adlar\u0131 ile \u201corganik olmayan\u201d, \u201chiperfonksiyonel\u201d ya da \u201ckas gerilim disfonisi\u201d, yap\u0131sal veya n\u00f6rolojik bir laringeal patoloji olmaks\u0131z\u0131n g\u00f6r\u00fclen ses bozuklu\u011fu olarak tan\u0131mlanabilir. Kulak Burun Bo\u011faz kliniklerine ba\u015fvuran ses bozukluklar\u0131n\u0131n en s\u0131k nedenidir. Nedenleri ba\u015fta yanl\u0131\u015f kullan\u0131m tekni\u011fi, sesin a\u015f\u0131r\u0131 kullan\u0131m\u0131 ve uygunsuz larinks kas gerilimi olmak \u00fczere \u00e7ok fakt\u00f6rl\u00fcd\u00fcr. Fonksiyonel disfonide tercih edilen tedavi y\u00f6ntemi ses terapisidir. Ses terapisinin iki ana amac\u0131; hastan\u0131n sesinin normal ya da anatomik ve fizyolojik kapasitesinin elverdi\u011fi en iyi duruma getirilmesi ve hastan\u0131n mesleki, sosyal ve duygusal ses gereksinimlerinin kar\u015f\u0131lanmas\u0131d\u0131r.<\/p>\n
Ses terapisi genel olarak do\u011frudan ve dolayl\u0131 terapi yakla\u015f\u0131mlar\u0131n\u0131n bir kombinasyonundan olu\u015fur. Do\u011frudan tedaviler ses sisteminin de\u011fi\u015fik y\u00f6nlerini \u00f6zg\u00fcn ve hedefe y\u00f6nelik \u015fekilde kontrol ve koordine etmek amac\u0131yla yap\u0131lan egzersizleri i\u00e7erir. Dolayl\u0131 y\u00f6ntemler ise ses bozuklu\u011funun olu\u015fumuna ya da devam etmesine yol a\u00e7an nedenlere y\u00f6nelik hasta e\u011fitimi, ses e\u011fitimi, stresle ba\u015f etme ve genel relaksasyon y\u00f6ntemlerini i\u00e7erir.<\/p>\n
2007 y\u0131l\u0131nda yay\u0131nlanan Cochrane derlemesine g\u00f6re, ses terapisinin faydal\u0131 oldu\u011fu y\u00f6n\u00fcnde orta d\u00fczeyde kan\u0131t bulundu\u011fu bildirilmi\u015ftir. Bu derleme kriterlerine uygun yaln\u0131zca 6 adet geli\u015fig\u00fczel da\u011f\u0131l\u0131ml\u0131 hasta raporlu sonu\u00e7 \u00f6l\u00e7\u00fctleri kullanan toplam 163 hasta ve 141 kontrol i\u00e7eren \u00e7al\u0131\u015fma bulunmu\u015ftur. 3 \u00e7al\u0131\u015fma do\u011frudan ve dolayl\u0131 y\u00f6ntemlerin kombinasyonunu desteklerken, baz\u0131 hastalarda dolayl\u0131 y\u00f6ntemlerin tek ba\u015f\u0131na faydal\u0131 oldu\u011fu y\u00f6n\u00fcnde bulgular vard\u0131r. Cochrane derlemesinde (1) Metodolojik kalitesi y\u00fcksek (2) Ses sonu\u00e7lar\u0131n\u0131n \u00f6l\u00e7\u00fcm\u00fcnde g\u00fcvenilir, ge\u00e7erli ve duyarl\u0131, birden fazla \u00f6l\u00e7\u00fct\u00fc i\u00e7eren (3) Terapi tekni\u011finin i\u00e7eri\u011finin detayl\u0131 olarak a\u00e7\u0131kland\u0131\u011f\u0131 ve de\u011fi\u015fik terapilerin r\u00f6latif faydalar\u0131n\u0131 kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131ran \u00e7al\u0131\u015fmalara ihtiya\u00e7 duyuldu\u011fu bildirilmi\u015ftir.<\/p>\n
Rapor etti\u011fimiz bu derlemede 2007 derlemesinden sonra yer alan \u00e7al\u0131\u015fmalar ele al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. Metodolojik kalitenin y\u00fcksekli\u011fi \u0130la\u00e7 ve baz\u0131 t\u0131bbi giri\u015fim \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131ndakinin aksine ses terapisi \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131nda kat\u0131l\u0131mc\u0131lar \u00e7al\u0131\u015fmaya k\u00f6r olamaz ve plasebo tedavisi alamaz. Benzer \u015fekilde, davran\u0131\u015fsal giri\u015fim, ad\u0131ndan anla\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131 \u00fczere, gerek klinisyen gerekse hekim i\u00e7in bireye \u00f6zg\u00fcd\u00fcr. 2009 y\u0131l\u0131nda bir adet tek-k\u00f6r, randomize, kontroll\u00fc modifiye vokal fonksiyon egzersizleri \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. 40 Vietnaml\u0131 kas gerilim disfonisi bulunan kad\u0131n \u00f6\u011fretmende tam ses egzersizi protokol\u00fc ile minimal tedavi kontrol grubu kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Adapte edilmi\u015f vokal fonksiyon egzersizleri ile do\u011frudan giri\u015fimin istatiksel olarak anlaml\u0131 derecede \u00fcst\u00fcn oldu\u011fu g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015f. 4 hafta sonunda ise minimal tedavi grubunda da olumlu de\u011fi\u015fiklik bulundu\u011fu g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015f ve daha \u00e7ok say\u0131da hasta i\u00e7eren ve daha uzun s\u00fcreli takiplere ihtiya\u00e7 duyuldu\u011fu bildirilmi\u015ftir. Dejonckere, 34 olguluk, koordinasyon terapisi (fonksiyonel, ki\u015fisel ve duygusal y\u00f6nleri i\u00e7eren holistik bir yakla\u015f\u0131m) ile konvansiyonel ses terapisini kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rd\u0131klar\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131nda her iki kolda istatiksel anlaml\u0131 iyile\u015fme g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc, ancak ayr\u0131ca konvansiyonel tedavinin di\u011fer y\u00f6ntemden anlaml\u0131 derecede farkl\u0131 oldu\u011fu rapor edilmi\u015ftir. Mora, 40 hipofonksiyonel disfonili olguda bilgisayar tabanl\u0131 yo\u011fun ses terapisi ile 3 ay takip sonunda istatiksel anlaml\u0131 sonu\u00e7lar elde etmi\u015ftir. \u0130ki ayr\u0131 pilot \u00e7al\u0131\u015fma ile laringeal manuel terapinin hiperfonksiyonel ses bozukluklar\u0131 tedavisinde etkin oldu\u011fu g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr. Bir\u00e7ok \u00e7al\u0131\u015fma tek bir uzman klinisyen taraf\u0131ndan uygulanan tekni\u011fin etkinli\u011fini rapor etmektedir. Gelecekteki \u00e7al\u0131\u015fmalar bu etkinli\u011fin ba\u015fka klinisyenler taraf\u0131ndan tekrar edilebildi\u011finin g\u00f6sterilmesi y\u00f6n\u00fcnde olmal\u0131d\u0131r. Ayr\u0131ca tedavinin standardize edilebilmesi i\u00e7in uygulaman\u0131n detayl\u0131 tan\u0131mlamalar\u0131n\u0131n yap\u0131lmas\u0131 gereklidir. Cochrane derlemesinden anla\u015f\u0131laca\u011f\u0131 \u00fczere \u015fimdiye kadar tek bir \u00e7al\u0131\u015fmada ses terapisinin i\u00e7eri\u011fi a\u00e7\u0131klanm\u0131\u015ft\u0131r ve sadece bir adet randomize kontroll\u00fc \u00e7al\u0131\u015fma mevcuttur. Tedavi sonucunu tam olarak ortaya koyabilmek i\u00e7in sesin \u00e7ok boyutlu olarak de\u011ferlendirilmesi gereklidir. De\u011fi\u015fik sonu\u00e7 \u00f6l\u00e7\u00fctleri tam olarak korelasyon g\u00f6stermemektedir ve tek bir sonu\u00e7 \u00f6l\u00e7\u00fct\u00fc ile de\u011ferlendirme yapmak yan\u0131lt\u0131c\u0131 olabilir. Alg\u0131sal olarak, hakem i\u00e7i ve hakemler aras\u0131 g\u00fcvenilirlik bildirilerek, GRBAS de\u011ferlendirme \u00f6l\u00e7\u00fct\u00fc kullan\u0131lmal\u0131d\u0131r. Hastalar\u0131n bireysel raporlamas\u0131 i\u00e7in Ses Handikap endeksi ya da Vocal Performance Questionnaire kullan\u0131lmal\u0131d\u0131r. Pert\u00fcrbasyon analizlerinin g\u00fcvenilirlik ve duyarl\u0131l\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan yeterli kan\u0131t bulunamam\u0131\u015ft\u0131r. Hi\u00e7bir \u00e7al\u0131\u015fmada tedaviden birka\u00e7 hafta sonras\u0131n\u0131 i\u00e7eren sonu\u00e7lar bulunmamaktad\u0131r. Fonksiyonel disfoni kronik ya da rek\u00fcrren olabilece\u011finden uzun s\u00fcreli sonu\u00e7lar \u00f6nemlidir. Terapi i\u00e7eri\u011fi ve izafi fayda terapi i\u00e7eri\u011finin spesifik, do\u011frudan, dolayl\u0131, eklektik, holistik, konvansiyonel, bireysel, grup ile, terapist ile yo\u011fun temas i\u00e7eren, uzaktan, tamamen birey taraf\u0131ndan tek ba\u015f\u0131na uygulanan \u00e7ok de\u011fi\u015fik formlar\u0131 mevcuttur. Standardizasyon a\u00e7\u0131s\u0131ndan bunun tan\u0131mlanmas\u0131 ve tekrar edilebilir olmas\u0131 gerekir. Belki de en b\u00fcy\u00fck farkl\u0131l\u0131klardan birisi ise hasta-klinisyen ileti\u015fiminin say\u0131d\u0131s\u0131r. Derlemeye dahil edilen \u00e7al\u0131\u015fmalarda bu rakam tek seans ile 72 seans aras\u0131nda de\u011fi\u015fmektedir. Tedavi sonu\u00e7lar\u0131 rapor edilirken tedavisinin s\u00fcresi yani seans say\u0131s\u0131 da mutlaka dikkate al\u0131nmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n
Bu yaz\u0131lar www.haldunoguz.com adresinden al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Fonks\u0131yonel d\u0131sfon\u0131de ses terap\u0131s\u0131n\u0131n etk\u0131nl\u0131g\u0131: neredey\u0131z? Konu hakk\u0131nda detayl\u0131 ve g\u00fcncel bilgiler i\u00e7in bu makaleyi okuyun<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[18],"tags":[40,25,24,42,47],"class_list":["post-1942","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-kulak-burun-bogaz","tag-calisma","tag-hasta","tag-ses","tag-tedavi","tag-tek"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/odyova.com\/haberler\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1942","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/odyova.com\/haberler\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/odyova.com\/haberler\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/odyova.com\/haberler\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/odyova.com\/haberler\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1942"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/odyova.com\/haberler\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1942\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1943,"href":"https:\/\/odyova.com\/haberler\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1942\/revisions\/1943"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/odyova.com\/haberler\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1942"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/odyova.com\/haberler\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1942"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/odyova.com\/haberler\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1942"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}