Koklear implant, mekanik ses enerjisini, elektrik sinyallerine d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcren ve bunu do\u011frudan kokleaya aktararak, seslerin alg\u0131lanmas\u0131n\u0131 sa\u011flayan elektronik bir cihazd\u0131r. Bu cihazlar bilateral, \u00e7ok ileri derecede sens\u00f6rin\u00f6ral i\u015fitme kayb\u0131 olan ve konvansiyonel i\u015fitme cihazlar\u0131ndan \u00e7ok az veya hi\u00e7 yararlanamayan hastalara uygulanmaktad\u0131r. Hastalar\u0131n sa\u011fl\u0131kl\u0131, mental y\u00f6nden stabil olmalar\u0131 ve ameliyat sonras\u0131 rehabilitasyon program\u0131na devam edip bitirecek motivasyona sahip olmalar\u0131 aranan en \u00f6nemli \u00f6zelliklerdir. Koklear implantlar postlingual i\u015fitme kay\u0131plar\u0131na da uygulanabilmesine ra\u011fmen en \u00f6nemli endikasyonu konjenital\/prelingual i\u015fitme kay\u0131plar\u0131d\u0131r.(19)<\/p>\n
2.Koklear \u0130mplant\u0131n Tarih\u00e7esi<\/strong><\/p>\n \u0130lk olarak i\u015fitsel sistemi elektriksel olarak stim\u00fcle etme giri\u015fimi 1790\u2019larda olmu\u015ftur, Alessandro Volta her bir kula\u011f\u0131na metal \u00e7ubuklar sokmu\u015f ve bu \u00e7ubuklar\u0131 50 Volt ak\u0131ma ba\u011flam\u0131\u015ft\u0131r. Volta bu uygulamas\u0131 s\u0131ras\u0131nda “une recousse dans la tete” olarak tarif etti\u011fi ba\u015f\u0131 \u00e7evresinde bir patlama hissi ve \u00e7orban\u0131n kaynamas\u0131na benzer bir ses duymu\u015ftur.(20,21)<\/p>\n Djourno ve Eyries 1953\u2019de i\u015fitme sinirini direkt olarak uyaran ilk ki\u015filerdir. \u0130\u015fitme kayb\u0131 y\u00fcksek derecede olan kronik otitli bir hastaya, fasial sinire y\u00f6nelik dekompresyon yap\u0131l\u0131rken, bu deneysel i\u015flemi uygulam\u0131\u015flard\u0131r. Cerrahiden sonra, hastaya bir primitif sinyal jenerat\u00f6r\u00fc ba\u011flanm\u0131\u015f, hasta \u2018kriket\u2019 ya da \u2018rulet \u00e7ark\u0131\u2019 sesine benzer sesler duydu\u011funu ifade etmi\u015ftir.(22)<\/p>\n Dr. W. House ve Dr. J. Doyle 1961\u2019de skala timpani yolu ile i\u015fitme sinirini uyarmay\u0131 ba\u015farm\u0131\u015ft\u0131r. \u00dc\u00e7 y\u0131l sonra Dr. Blair Simmons vestib\u00fcle yerle\u015ftirdi\u011fi elektrot ile i\u015fitme sinirinin modiolar segmentini direk olarak uyararak belli bir derecede tonal ayr\u0131m\u0131 ba\u015farm\u0131\u015ft\u0131r.(22,23,24)<\/p>\n Robin Michelson 1968\u2019de uzun s\u00fcreli hayvan deneyleri ile elektrodlar\u0131n zararl\u0131 etkileri olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirlemi\u015ftir20,25. Bu sonu\u00e7lar\u0131n cesaretlendirdi\u011fi House, bir elektrik m\u00fchendisi olan Jack Urban’ la birlikte 1972\u2019de ilk ticari olarak elde edilebilir koklear implant ve konu\u015fma i\u015flemcisi olan House 3M single-elektrode implant\u0131 geli\u015ftirmi\u015ftir. Bu implant 1972\u2019den 80\u2019lerin ortas\u0131na kadar y\u00fczlerce ki\u015fiye uyguland\u0131.(22)<\/p>\n Dr. Graeme Clark 1969′ da Melbourne \u00dcniversitesi’nde kanal etkile\u015fimlerini azaltacak \u00e7ok kanall\u0131 intrakoklear implant\u0131 geli\u015ftirerek bu implant\u0131n tek kanall\u0131 implantlara \u00fcst\u00fcnl\u00fcklerini g\u00f6stermi\u015ftir. G\u00fcn\u00fcm\u00fczde kanal say\u0131s\u0131 24\u2019e kadar \u00e7\u0131kart\u0131labilmi\u015ftir. Kanal say\u0131s\u0131ndaki art\u0131\u015f\u0131n i\u015fitmenin anla\u015f\u0131labilirli\u011fi \u00fczerine etkileri vard\u0131r. W. House 1980 y\u0131l\u0131nda \u00e7ocuklarda ilk kez koklear implant uygulamas\u0131n\u0131 ger\u00e7ekle\u015ftirmi\u015ftir. \u00dclkemizde ise Dr. Bekir Altay taraf\u0131ndan 1987 y\u0131l\u0131nda Eski\u015fehir\u2019de ger\u00e7ekle\u015ftirilmi\u015ftir.(26)<\/p>\n FDA (Food and Drug Administration<\/em>) koklear implantlar\u0131n yeti\u015fkinlerde kullan\u0131m\u0131na 1984’te, pediatrik hastalarda kullan\u0131m\u0131na ise 1990\u2019 da onay vermi\u015ftir. Di\u011fer bir geli\u015fme, ticari \u015firketlerin koklear implantlarla ilgilenmeye ba\u015flamas\u0131d\u0131r, bu \u015firketlerin implant\u0131n \u00fcretimi, tamiri ve pazarlanmas\u0131na \u00e7ok b\u00fcy\u00fck katk\u0131s\u0131 olmu\u015ftur.<\/p>\n Koklear implantasyon uygulamas\u0131 bir ekip i\u015fidir. Bu ekipte; t\u0131bbi<\/p>\n de\u011ferlendirme ve koklear implant cerrahisi i\u00e7in kulak burun bo\u011faz uzman\u0131,<\/p>\n ameliyat \u00f6ncesi odyolojik de\u011ferlendirme, ameliyat s\u0131ras\u0131nda monit\u00f6rizasyon,<\/p>\n ameliyat sonras\u0131 koklear implant\u0131n programlanmas\u0131 ve izlenmesi i\u00e7in uzman<\/p>\n odyolog, ameliyat \u00f6ncesi ve sonras\u0131 bireysel e\u011fitim, aile e\u011fitimi ve dil geli\u015fimin<\/p>\n de\u011ferlendirilmesi i\u00e7in e\u011fitim odyolo\u011fu, hastalar\u0131n ve ailelerinin psikolojik<\/p>\n durumunun incelenmesi ve psikolojik destek i\u00e7in psikolog, hastalar\u0131n n\u00f6rolojik<\/p>\n de\u011ferlendirmesi i\u00e7in n\u00f6roloji uzman\u0131 ve temporal kemik radyolojisinde deneyimli<\/p>\n bir radyoloji uzman\u0131 gerekmektedir.<\/p>\n Hastalar koklear implant i\u00e7in se\u00e7ilirken; medikal, odyolojik, dil geli\u015fimi,<\/p>\n psikolojik ve radyolojik olarak de\u011ferlendirilmektedir.(29)<\/p>\n 5.Ekip \u00c7al\u0131\u015fmas\u0131<\/strong><\/p>\n Koklear implant uygulamas\u0131 geni\u015f, deneyimli ve i\u015fbirli\u011fi i\u00e7inde \u00e7al\u0131\u015fan bir ekip gerektirir. Hastaya koklear implant uygulamas\u0131na bu ekipte yer alanlar\u0131n birlikte karar vermesi gerekmektedir. Bu ekipte a\u015fa\u011f\u0131daki ki\u015filer yer almaktad\u0131r;<\/p>\n 1. Kulak burun bo\u011faz uzman\u0131; t\u0131bbi de\u011ferlendirme, cerrahi.<\/p>\n 2. Uzman klinik odyolog; preoperatif odyolojik de\u011ferlendirme, peroperatif monit\u00f6rizasyon, postop implant\u0131n programlanmas\u0131 ve izlenmesi.<\/p>\n 3. E\u011fitim odyolo\u011fu; preoperatif adaya bireysel e\u011fitim verilmesi, dil geli\u015fiminin de\u011ferlendirilmesi, postoperatif rehabilitasyon.<\/p>\n 4. Psikolog; hastalar\u0131n ve ailesinin psikolojik durumunun incelenmesi amac\u0131yla yer almal\u0131d\u0131r.<\/p>\n 5. N\u00f6roloji uzman\u0131<\/p>\n 6. Radyoloji uzman\u0131<\/p>\n 6.Cerrahiye Haz\u0131rl\u0131k<\/strong><\/p>\n Hastan\u0131n koklear implant aday\u0131 oldu\u011fu saptand\u0131ktan sonra, implant\u0131n hangi kula\u011fa yerle\u015ftirilece\u011fi kararla\u015ft\u0131r\u0131lmal\u0131d\u0131r. \u0130lk d\u00f6nemlerde implantasyon i\u00e7in k\u00f6t\u00fc kulak tercih edilmi\u015f, ancak sonu\u00e7lar\u0131n de\u011ferlendirilmesi, i\u015fitme a\u00e7\u0131s\u0131ndan iyi olan kula\u011f\u0131n tercih edilmesi gerekti\u011fini g\u00f6stermi\u015f ve bu g\u00fcn\u00fcm\u00fczde kabul edilen g\u00f6r\u00fc\u015f olmu\u015ftur(19). \u00d6rne\u011fin, bir kulakta do\u011fumsal, di\u011ferinde edinsel i\u015fitme kayb\u0131 olan bir hastada, daha fazla i\u015fitsel uyar\u0131 ald\u0131\u011f\u0131 edinsel kay\u0131p olan kulak se\u00e7ilmelidir. \u0130ki tarafta da tamamen e\u015fit \u00f6zellikler varsa ve i\u015fitme kayb\u0131 farkl\u0131 zamanlarda olu\u015fmu\u015fsa, daha k\u0131sa s\u00fcreli kay\u0131p olan kulak tercih edilmelidir.<\/p>\n \u0130\u015fitme kayb\u0131 etiyolojileri ve s\u00fcreleri e\u015fit olan bir hastada tek kulakta i\u015fitme cihaz\u0131 kullan\u0131lm\u0131\u015fsa, hastayla birlikte karar vererek, cihaz kullanan kula\u011f\u0131n tercih edilmesi daha uygun olacakt\u0131r. Ancak ameliyattan sonra o kulakta i\u015fitme cihaz\u0131 kullanamayaca\u011f\u0131 hastaya ve ailesine anlat\u0131lmal\u0131d\u0131r.(29)<\/p>\n \u00c7ocuk adaylar i\u00e7in implantasyon kriterleri <\/strong><\/p>\n Bilateral ileri veya \u00e7ok ileri derecede sensorin\u00f6ral i\u015fitme kayb\u0131,<\/p>\n 1. Bir \u00e7ok cihaz i\u00e7in hastan\u0131n 12 aydan b\u00fcy\u00fck olmas\u0131,<\/p>\n 2. Hastan\u0131n i\u015fitme cihaz\u0131yla ses deneyiminin olmas\u0131,<\/p>\n 3. \u0130\u015fitme cihaz\u0131ndan \u00e7ok az ya da hi\u00e7 yararlanamamas\u0131,<\/p>\n 4. Ailenin motivasyonunun ve beklentilerinin uygun olmas\u0131,<\/p>\n 5. Ailenin ameliyat \u00f6ncesi ve sonras\u0131 e\u011fitim program\u0131n\u0131 izleyebilecek yap\u0131da olmas\u0131,<\/p>\n 6. \u0130\u015fitme cihaz\u0131yla yap\u0131lan uygun konu\u015fma testlerinde ve e\u011fitiminde yeterli performans g\u00f6sterememesi,<\/p>\n 7. Medikal kontraendikasyonu olmamas\u0131<\/p>\n \u00c7ocuklar i\u00e7in kesin kriterlerin konulmas\u0131 zordur. Bu nedenle 90 dB ve bunun \u00fcst\u00fcnde kayb\u0131 olan \u00e7ocuklar implant i\u00e7in aday olarak kabul edilmektedirler. \u00c7ocuklar\u0131n ameliyattan \u00f6nce bir i\u015fitme cihaz\u0131 ta\u015f\u0131malar\u0131 ve bunu kabullenmeleri de ameliyat sonu rehabilitasyon i\u00e7in \u00f6nemlidir. B\u00fct\u00fcn bu olas\u0131l\u0131klar\u0131n saptanamamas\u0131 kar\u015f\u0131s\u0131nda \u00e7ocuklarda p\u00fcr ton i\u015fitme kayb\u0131 esas al\u0131n\u0131r. Bu kay\u0131p 90 dB\u2019in ne kadar \u00fcst\u00fcnde ise erken ameliyat endikasyonu gibi kabul g\u00f6r\u00fcr. \u0130\u015fitme sinirinin sa\u011flam olup olmad\u0131\u011f\u0131 transtimpanik stimulasyon ile ara\u015ft\u0131r\u0131l\u0131r. Bunun i\u00e7in bir monopolar i\u011fne elektrod arka alt kadrana anulus hizas\u0131nda yerle\u015ftirilir. Bu suretle yuvarlak pencere ni\u015fine yak\u0131n bir noktadan al\u00e7ak frekans sin\u00fczoidal bir ak\u0131m verilir. Toprak elektrodu olarak deri elektrodlar\u0131 kullan\u0131l\u0131r.<\/p>\n c)Dil De\u011ferlendirilmesi<\/strong><\/p>\n Koklear implant uygulamas\u0131 planlanan hastalar\u0131n konu\u015fma ve dil becerisinin de de\u011ferlendirilmesi \u00f6nemlidir. Bu hastalarda konu\u015fma seviyesinin belirlenmesi hem implant\u0131n ba\u015far\u0131s\u0131n\u0131n tahmini hem de se\u00e7ilecek rehabilitasyon y\u00f6ntemi ve seviyesinin tespiti i\u00e7in gereklidir. Ayr\u0131ca \u00e7ocu\u011fun konu\u015fmaya olan isteklili\u011fi de g\u00f6zlenmelidir. \u0130stekli \u00e7ocuklarda koklear implant, \u00e7ocu\u011fun i\u015fitsel geri bildirim (auditory feedback<\/em>) mekanizmas\u0131n\u0131 geli\u015ftirip, konu\u015fmas\u0131n\u0131n anla\u015f\u0131l\u0131rl\u0131\u011f\u0131n\u0131 artt\u0131racakt\u0131r.<\/p>\n Dil geli\u015fim testleri de al\u0131c\u0131 dil ve ifade edici dil olmak \u00fczere iki boyutta incelemeye y\u00f6nelik olarak olu\u015fturulmu\u015ftur. Bunlar kendi i\u00e7inde farkl\u0131 geli\u015fim alanlar\u0131 i\u00e7erir. Dil geli\u015fim testi ve i\u00e7erdi\u011fi geli\u015fim alanlar\u0131 \u015funlard\u0131r: Al\u0131c\u0131 dilde; dikkat, kelime hazinesi, nicelik, nitelik, uzaysal, zaman s\u0131ralama, morfoloji, s\u00f6z dizimi, b\u00fct\u00fcnleyici d\u00fc\u015f\u00fcnme becerileri yer al\u0131r. \u0130fade edici ileti\u015fim becerisinde; vokal geli\u015fim, sosyal geli\u015fim, kelime hazinesi, nicelik, nitelik, uzaysal, zaman s\u0131ralama, morfoloji, s\u00f6z dizimi, b\u00fct\u00fcnleyici d\u00fc\u015f\u00fcnme becerileri yer al\u0131r.<\/p>\n \u00c7ocu\u011fun kronolojik ya\u015f\u0131 dil-konu\u015fma ya\u015f\u0131na e\u015fitse ve normal bir formal lisan geli\u015fimi yans\u0131t\u0131yorsa implantasyondan olduk\u00e7a yararlanacak bir aday oldu\u011fu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclebilir. E\u011fer kronolojik ya\u015f ve dil-konu\u015fma ya\u015f\u0131 aras\u0131ndaki fark 1-3 y\u0131l aras\u0131nda ise, formal dil sisteminde sorun vard\u0131r; ancak bu geli\u015fim i\u00e7in iyi bir ipucudur. B\u00f6yle olgular, implantasyon sonras\u0131 alacaklar\u0131 rehabilitasyonla dil geli\u015fimindeki a\u00e7\u0131\u011f\u0131 k\u0131sa s\u00fcrede kapat\u0131rlar. Ancak kronolojik ya\u015f ve dil-konu\u015fma ya\u015f\u0131 aras\u0131ndaki fark 3 y\u0131l veya daha fazla ise ve formal dil sistemi olu\u015fmam\u0131\u015fsa implantasyon karar\u0131 risklidir. Bunun nedeni kronolojik ya\u015f ve dil-konu\u015fma ya\u015f\u0131 aras\u0131ndaki fark\u0131n artmas\u0131yla \u00e7ocu\u011fun implant arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla alg\u0131lad\u0131\u011f\u0131 konu\u015fma seslerini yorumlama \u015fans\u0131n\u0131n azalmas\u0131d\u0131r. Bu \u00e7ocuklar, ortamdaki sesleri fark etme veya konu\u015fma seslerinin yap\u0131lar\u0131n\u0131 alg\u0131lama becerisi kazanabilir, ancak daha \u00fcst seviyede i\u015fitsel alg\u0131 ve formal dili kullanma becerisi kazanamaz29,35. Koklear implantasyon i\u00e7in mutlaka de\u011ferlendirilmesi gereken bir geli\u015fim alan\u0131 da zekad\u0131r. Genel ve sosyal zeka, se\u00e7im kriterleri i\u00e7in \u00f6nemlidir; \u00e7\u00fcnk\u00fc dil tek ba\u015f\u0131na bir anlam ifade etmez.<\/p>\n d)Psikolojik De\u011ferlendirme<\/strong><\/p>\n Koklear implanta aday g\u00f6sterilen hastan\u0131n ve ailesinin koklear implanttan<\/p>\n beklentisinin ger\u00e7ek\u00e7i bir \u015fekilde ortaya konulmas\u0131 gerekir. Hastan\u0131n psikolojik<\/p>\n olarak stabil olmas\u0131 ve koklear implant i\u00e7in istekli olmas\u0131 gerekir.<\/p>\n <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Koklear implant (biyonik kulak) Konu hakk\u0131nda detayl\u0131 ve g\u00fcncel bilgiler i\u00e7in bu makaleyi okuyun<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[18],"tags":[44,25,366,80,29],"class_list":["post-2298","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-kulak-burun-bogaz","tag-ameliyat","tag-hasta","tag-implant","tag-isitme","tag-konusma"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/odyova.com\/haberler\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2298","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/odyova.com\/haberler\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/odyova.com\/haberler\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/odyova.com\/haberler\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/odyova.com\/haberler\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2298"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/odyova.com\/haberler\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2298\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2299,"href":"https:\/\/odyova.com\/haberler\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2298\/revisions\/2299"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/odyova.com\/haberler\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2298"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/odyova.com\/haberler\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2298"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/odyova.com\/haberler\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2298"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}