Seslerini profesyonel olarak kullanan hastalara, sadece otolarengoloji sahas\u0131nda elde edilemeyecek bilgi birikimi ve yetenek ile m\u00fcdahale etmek gerekir. Bu sanat performans\u0131 disiplininin par\u00e7as\u0131d\u0131r. Otolaringolog, konu\u015fma patolo\u011funun ve \u015fark\u0131 sesi ara\u015ft\u0131r\u0131c\u0131s\u0131n\u0131n yeteneklerini hastan\u0131n sesini yeniden e\u011fitmek ve rehabilite etmek i\u00e7in kullan\u0131r. Tak\u0131m \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 \u00e7ok \u00f6nemlidir. Son 10 y\u0131ld\u0131r \u00e7e\u015fitli m\u00fcltidisipliner ses merkezlerinin a\u00e7\u0131lmas\u0131 tak\u0131m \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131n\u0131n \u00f6nemini g\u00f6stermi\u015ftir.<\/p>\n
Profesyonel ses hastalar\u0131 ayr\u0131 bir gruptur. Tan\u0131m \u015fark\u0131c\u0131lar ve akt\u00f6rlerle s\u0131n\u0131rlan\u0131rsa \u00e7ok dar olarak ele al\u0131nm\u0131\u015f olur. Mesle\u011fi konu\u015fma ve \u015fark\u0131 s\u00f6yleme yetene\u011fine ba\u011fl\u0131 olan herhangi bir ki\u015fi (sat\u0131c\u0131, resepsiyon memuru, telefon operat\u00f6r\u00fc, avukat, m\u00fcezzin, tezgahtar, \u00f6\u011fretmen, politikac\u0131, toplum konu\u015fmac\u0131lar\u0131 ve doktor) profesyonel ses kullan\u0131c\u0131s\u0131 olarak de\u011ferlendirilmelidir, \u00e7\u00fcnk\u00fc bu insanlar\u0131n t\u00fcm\u00fc \u00f6nemli derecede seslerine ba\u011f\u0131ml\u0131d\u0131r.<\/p>\n
Vokal aparata en \u00e7ok ihtiyac\u0131 olan \u015fark\u0131c\u0131 ve akt\u00f6rlerdir. Bu insanlardaki a\u015f\u0131r\u0131 derecedeki pratik ve performans stresi di\u011fer t\u00fcm meslek gruplar\u0131ndan fazlad\u0131r. Genelde iyi e\u011fitimli olurlar ve seslerini limitlerinin sonuna kadar kullan\u0131rlar. Di\u011fer hi\u00e7bir hasta grubu seslerindeki de\u011fi\u015fikliklere bu grup kadar hassas de\u011fildir. Ses bozuklu\u011fu olan akt\u00f6rler ve \u015fark\u0131c\u0131lar en deneyimli otolaringologlar i\u00e7in bile zor vakalard\u0131r.<\/p>\n
ANATOM\u0130K DE\u011eERLEND\u0130RMELER<\/strong> Herhangi bir tip ses \u00fcretimi i\u00e7in bir ses kayna\u011f\u0131na, bir vibrat\u00f6re ve rezonat\u00f6re ihtiya\u00e7 vard\u0131r. Akci\u011ferler g\u00fc\u00e7 kayna\u011f\u0131, larinks titre\u015fim kayna\u011f\u0131 ve supraglottik vokal trakt (supraglottal farinks, oral kavite ve potansiyel nazal kavite) sesi s\u00f6zlere ve \u015fark\u0131ya d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcren rezonat\u00f6rd\u00fcr. Ses, ses profesyoneli hastan\u0131n de\u011ferlendirilmesinde tek bir birim olarak ele al\u0131nmas\u0131 gereken bu \u00fc\u00e7 sistemden herhangi birindeki de\u011fi\u015fiklikten etkilenir.<\/p>\n Larengeal i\u015flev d\u0131\u015f ve i\u00e7 larengeal kaslara ba\u011f\u0131ml\u0131d\u0131r. D\u0131\u015f larengeal kaslar larinksin pozisyonunu de\u011fi\u015ftirirler. Klasik e\u011fitim alan sark\u0131c\u0131lar \u015fark\u0131 s\u00f6ylerken d\u0131\u015f kaslar\u0131 kullanarak boyunda larinksi stabilize ederler. 92 \u0130\u00e7 larinks kaslar\u0131 ses tellerinin add\u00fcksiyon, abd\u00fcksiyon ve gerilimini hassas olarak kontrol etmeyi sa\u011flar. <\/p>\n Larinks i\u00e7inde insan ses telleri di\u011fer hayvan t\u00fcrlerinin hi\u00e7birinde bulunmayan e\u015fsiz yap\u0131lard\u0131r. Hirano ve di\u011ferleri 46,47 insan ses telinin laminar yap\u0131s\u0131n\u0131 anlamam\u0131za yarayan vokal kord titre\u015fimi i\u00e7in g\u00f6vde \u0096 \u00f6rt\u00fcs\u00fc teorisini tan\u0131mlam\u0131\u015flar. Ses telleri stratifiye skuam\u00f6z epitelle \u00f6rt\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr. Subepitelyal doku, lamina propria y\u00fczeysel, orta ve derin katlara b\u00f6l\u00fcnm\u00fc\u015ft\u00fcr. Y\u00fczeysel tabaka gev\u015fek ba\u011f dokusunun ekstraselluler matriksi i\u00e7in protein \u00fcreten fibroblastlar\u0131 i\u00e7erir ve genelde Reinke bo\u015flu\u011fu ad\u0131n\u0131 al\u0131r. Orta tabakada elastik liflerden, derin tabakada primler olarak kolla gen liflerden olu\u015fmu\u015ftur. Derin tabakadaki kollagen lifleri, alttaki vokal kordun ana kitlesini olu\u015fturan tiroaritenoid kas tabakas\u0131na girer.<\/p>\n Vokal kord vibrasyonunun v\u00fccut \u00f6rt\u00fcs\u00fc teorisinde, \u00f6rt\u00fc lamina proprian\u0131n y\u00fczeysel tabakas\u0131 ve \u00fcst\u00fc saran epitelden olu\u015fmu\u015ftur. Vokal ligament olarak bilinen lamina proprian\u0131n orta ve derin tabakas\u0131 bir ge\u00e7i\u015f b\u00f6lgesi olu\u015fturur, ve g\u00f6vde primer olarak tiroaritenoid kastan olu\u015fmu\u015ftur. Vokal kord \u00f6rt\u00fcs\u00fcn\u00fcn ve g\u00f6vdenin kontrast olu\u015fturan kitleleri ve fiziksel \u00f6zellikleri hava ses tellerinden ge\u00e7tik\u00e7e de\u011fi\u015fik oranlarda hareket eder. Bu hareket, ya da titre\u015fim, havaya vurarak ses olu\u015fturur. V\u0131z\u0131ldama benzeri olu\u015fan bu ses supraglottik vokal trakt taraf\u0131ndan mod\u00fcle edilerek ses ve \u015fark\u0131ya d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fcl\u00fcr.<\/p>\n Kan damarlar\u0131 vokal kordlara anteriordan ve posteriordan girerler. Damarlar kordun uzunlamas\u0131 olan aks\u0131na paralel olacak \u015fekilde ilerlerler. Bu d\u00fczenleme \u00f6rt\u00fcn\u00fcn g\u00f6vde \u00fczerinde damarlara a\u015f\u0131r\u0131 gerilim ve y\u0131rtma kuvveti olu\u015fturmadan vibrasyonuna izin verir. Elektron mikroskobu ile vokal kord mikro dola\u015f\u0131m\u0131nda \u00e7e\u015fitli arterioven\u00f6z \u015fantlar\u0131n oldu\u011funu g\u00f6sterilmi\u015ftir. Bunlar\u0131n bu b\u00f6lgeye olan kan ak\u0131m\u0131n\u0131n otoreg\u00fclasyonuna izin verdi\u011fi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclmektedir. 69 Gray ve di\u011ferleri41 bazal membran b\u00f6lgesi ve lamina propria i\u00e7eri\u011fini ortaya \u00e7\u0131karmaya ba\u015flam\u0131\u015flard\u0131r. Bazal membran b\u00f6lgesi epidermisi lamina proprian\u0131n y\u00fczeysel tabakas\u0131na tutturan kompleks bir b\u00f6lgedir. Vokal kord vibrasyonu s\u0131ras\u0131nda olu\u015fan a\u015f\u0131r\u0131 gerim kuvveti burada olu\u015fur. A\u015f\u0131r\u0131 gerim kuvveti bazal membran b\u00f6lgesinde bozulmalara ve bu b\u00f6lgede inflitrasyona yol a\u00e7abilir. 40 Bu olay nod\u00fcl olu\u015fumunda \u00f6nemlidir. Lamina proprian\u0131n y\u00fczeysel tabakas\u0131nda tip 3 ve tip 7 kollagen lifleri kesi\u015firler. Bu d\u00fczenleme bazal membran b\u00f6lgesini lamina proprian\u0131n y\u00fczeysel tabakas\u0131na fikse eder, ama ayn\u0131 zamanda titre\u015fim s\u0131ras\u0131nda pasif gerilime izin verir.29,39,41,42<\/p>\n \u0130mmunohistokimyasal analiz bazal membran b\u00f6lgesi ve lamina proprian\u0131n ekstraselluler matriksinin ara\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 i\u00e7in kullan\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Vokal kord nod\u00fcl\u00fc gibi hastal\u0131kl\u0131 durumlarda, bazal membran b\u00f6lgesi \u00f6nemli oranda geni\u015flemektedir. Klinik olarak polip tan\u0131s\u0131 konmu\u015f lezyonlarda kollagen tip 4 \u00fcn sa\u011fl\u0131kl\u0131 durumlardan daha az oldu\u011fu izlenmi\u015ftir. Bu g\u00f6receli zay\u0131fl\u0131k polip olu\u015fumuna ortam haz\u0131rlam\u0131\u015f olabilir.24,39<\/p>\n SES OLU\u015eUMU <\/strong> Diyafram gev\u015feyip g\u00f6\u011f\u00fcs duvar\u0131 dinlenme konumuna gelince, hava neredeyse tamamen kapal\u0131 ses tellerine itilir. Trakea ve subglottisin hava pasaj\u0131n\u0131n geni\u015fli\u011fiyle k\u0131yasland\u0131r\u0131nca glottik seviyede hava pasaj\u0131n\u0131n geni\u015fli\u011finin azalmas\u0131 sonucu, hava s\u00fctununun h\u0131z\u0131 artt\u0131k\u00e7a glottis b\u00f6lgesindeki bas\u0131n\u00e7 d\u00fc\u015fer. Bas\u0131n\u00e7taki d\u00fc\u015fme sonucu olu\u015fan bu vakum, vokal kordun membran\u00f6z k\u0131sm\u0131ndaki rima glottisteki b\u00fck\u00fclebilen dokuyu birbirine do\u011fru yakla\u015ft\u0131r\u0131r. Artan subglottal hava bas\u0131nc\u0131 kordlar\u0131n a\u00e7\u0131lmas\u0131n\u0131 sa\u011flar. Vokal kordlar ya da rima glottal dokular, birle\u015fen ve ayr\u0131lan glottal konfig\u00fcrasyon olu\u015fturarak inferiordan superiora do\u011fru (inferiordan superior duda\u011fa do\u011fru) a\u00e7\u0131l\u0131rlar. \u00d6zellikle vokal kord \u00f6rt\u00fcs\u00fc \u00fczerindeki hava s\u00fctunundaki aerodinamik g\u00fc\u00e7ler ve vokal kordlar\u0131n myoelastik \u00f6zellikleri hava glottisden d\u0131\u015far\u0131 \u00e7\u0131karken hava s\u00fctununu iten rima glottal dokunun tekrarlayan a\u00e7\u0131l\u0131p kapanmas\u0131ndan sorumludur. S\u00fcregen durumdaki trakeal hava bas\u0131nc\u0131n\u0131n glottal aktivite taraf\u0131ndan b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn bozulmas\u0131 ses \u00fcretimine neden olur. Titre\u015fim kayna\u011f\u0131 taraf\u0131ndan \u00fcretilen ses v\u0131z\u0131ldama kalitesindedir. Profesyonel ses \u00fcretiminde glottal ses olu\u015fumu, ses supraglottal trakta ula\u015fmadan \u00f6nce, glottal sesin intensite ve frekans karakterini etkiyebilen istemsel kas aktivitesi taraf\u0131ndan komplike edilebilir.<\/p>\n Ses kayna\u011f\u0131n\u0131n intensitesi subglottik bas\u0131n\u00e7la direkt ba\u011flant\u0131l\u0131d\u0131r. Yani, subglottal bas\u0131n\u00e7 y\u00fckselince, ses intensitesi de y\u00fckselir. \u0130nsanlar subglottal bas\u0131nc\u0131 kullanarak ses intensitesini iki metotla de\u011fi\u015ftirebilir. \u0130lki ve muhtemel en etkili metot, trakeadan d\u0131\u015far\u0131 \u00e7\u0131kan havan\u0131n kuvvetinin modifiye edilmesidir. Bu abdominal ve torasik kas aktivasyonu ile al\u0131nan havan\u0131n artt\u0131r\u0131lmas\u0131 ve sonra, k\u0131smen torasik kafes elastik sarmal \u00f6zellikleri ve k\u0131smen istemsel kas aktivesi ile d\u0131\u015far\u0131 \u00e7\u0131kan hava ak\u0131m\u0131n\u0131n kontrol\u00fc ile ba\u015far\u0131l\u0131r. Klasik \u015fark\u0131 s\u00f6ylemenin b\u00f6lgesel klasik okullar\u0131 bu fenomeni ba\u015farmak i\u00e7in de\u011fi\u015fik b\u00f6lgelerde kas kontrol\u00fcn\u00fc vurgularlar. Fakat bu etki, \u015fark\u0131 s\u00f6ylerken kullan\u0131lan hava y\u00fczdesinin artt\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131 zamanla olu\u015fan etki ile ayn\u0131d\u0131r. Subglottal bas\u0131nc\u0131 kontrol etmek i\u00e7in kullan\u0131lan ikinci metot vokal kord adduksiyonda kullan\u0131lan kuvvetin modifikasyonudur. Bu metot daha az etkindir. Tiroaritenoid(TA), lateral krikoaritenoid(LKA) ve interaritenoid kas aktivitesini artt\u0131rarak larengeal kapanma kuvvetini artt\u0131rarak glottal a\u00e7\u0131lmaya kar\u015f\u0131 daha b\u00fcy\u00fck bir diren\u00e7 elde edilir. Bu sonu\u00e7 olarak subglottal bas\u0131nc\u0131 artt\u0131rarak ses intensitesini artt\u0131r\u0131r. Fakat, vokal kord titre\u015fim frekans\u0131 direkt olarak titre\u015fim sistemindeki gerilime ba\u011fl\u0131d\u0131r. Bunun i\u00e7in, e\u011fer ses intensitesi titre\u015fim sistemine gerilim ekleyerek kontrol ediliyorsa , titre\u015fimin frekans\u0131 istenmeyerek etkilenebilir.<\/p>\n \u0130yi e\u011fitimli vokal profesyoneller ba\u011f\u0131ms\u0131z olarak kaynak sinyalin karakteristik frekans\u0131n\u0131 vokal kord titre\u015fiminden istemsel davran\u0131\u015fa do\u011fru de\u011fi\u015ftirebilirler. Bu krikotiroid(KT), TA, LKA, ve IA kas aktivitesinde ayarlamalar arac\u0131l\u0131\u011f\u0131 ile olur. KT kas aktive oldu\u011fu zaman vokal kordu uzat\u0131r \u00f6rt\u00fcy\u00fc gerer ve titre\u015fimin frekans\u0131n\u0131 y\u00fckseltir. Gerilimin derecesinin ince kontrol\u00fc, KT kas kas\u0131lmas\u0131n\u0131, TA, LKA, ve IA kas kuvvetleri ile dengeleyerek vokal kordlar\u0131 fonasyon i\u00e7in uygun pozisyonda tutarak olur. Kar\u015f\u0131lanmam\u0131\u015f KT kas kas\u0131lmas\u0131 glottal kas geni\u015fli\u011fini artt\u0131r\u0131r, bu da titre\u015fim d\u00f6ng\u00fcs\u00fcn\u00fc negatif olarak etkiler. Ek olarak, bu mekanizman\u0131n ince kontrol\u00fc \u015fark\u0131 sesinin \u015fark\u0131c\u0131lar\u0131n tan\u0131m\u0131yla g\u00f6\u011f\u00fcs ve ba\u015f ses b\u00f6lgeleri yumu\u015fak ge\u00e7i\u015fini sa\u011flar. Uygunsuz ya da kar\u015f\u0131lanmam\u0131\u015f de\u011fi\u015fiklikler seste kaymalar olarak alg\u0131lanan duruma yol a\u00e7ar. Klasik e\u011fitimli bir \u015fark\u0131c\u0131 i\u00e7in bu durum ho\u015f olmayabilir, fakat ticari \u015fark\u0131larda stilistik efektler i\u00e7in kullan\u0131labilir. Bu teknik \u0093yodel\u0094istenilen sesi \u00e7\u0131karmak i\u00e7in muhtemelen en \u00e7ok kabul edilen stilistik tekniktir.<\/p>\n Vokal kord ossilasyonu taraf\u0131ndan \u00fcretilen ses kayna\u011f\u0131 sinyalleri temel frekans olarak tan\u0131mlanan temel titre\u015fim h\u0131z\u0131na sahiptir. Ek olarak ossilatuar kaynak geni\u015f bir harmoni spektrumu \u00fcretir. Her harmonik temel frekans\u0131n tam say\u0131 \u00e7arp\u0131mlar\u0131d\u0131r. Supraglottal vokal trakt; uzunlu\u011funa, \u015fekline ve distal u\u00e7taki a\u00e7\u0131kl\u0131\u011f\u0131n uzunlu\u011funa ba\u011fl\u0131 olarak harmonik spektrum kayna\u011f\u0131n\u0131n belirli b\u00f6lgelerini amplifiye ya aten\u00fce eder. Amplifiye edilen harmonik frekanslar formant b\u00f6lgeleri olarak tan\u0131mlan\u0131rlar, vokal ileti\u015fim olarak alg\u0131lanan ses kayna\u011f\u0131ndan konu\u015fma seslerine d\u00f6n\u00fc\u015fen \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131 \u015fekillendirirler. Vokal ses \u00fcretiminde \u00f6nemli d\u00f6rt ya da be\u015f formant b\u00f6lgeleri vard\u0131r. Bu b\u00f6lgelerin ilk ikisi sesli belirlenmesinden primer olarak sorumluyken, \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc, d\u00f6rd\u00fcnc\u00fc ve be\u015finci formant b\u00f6lgeleri sesi \u015fekillendirir, ya da t\u0131n\u0131y\u0131 (timbre) sa\u011flar. Vokal profesyoneller, \u00f6zellikle klasik e\u011fitim alm\u0131\u015f olanlar, vokal trakt\u0131n karakteristi\u011fini bu formant b\u00f6lgelerini mod\u00fcle edecek ya da de\u011fi\u015ftirecek \u015fekilde etkileyebilirler. \u00dc\u00e7ten be\u015fe formant b\u00f6lgeleri vokal trakt\u0131n karakteristi\u011findeki istemsel de\u011fi\u015fiklikler ile birbirine yakla\u015ft\u0131r\u0131l\u0131nca, birbirlerini amplifiye ederler b\u00f6ylece \u015fark\u0131c\u0131 formant\u0131 denilen bir zil sesi olu\u015fturulur. 2300 \u0096 3200 d\u00f6ng\u00fc\/saniye deki bu formant b\u00f6lgesi, \u00f6ncelikli olarak insan adituar sistemi taraf\u0131ndan di\u011fer frekanslar\u0131n \u00fczerinde alg\u0131lan\u0131r ve \u015fark\u0131c\u0131n\u0131n orkestra ve di\u011fer aletlerin sesinin \u00fczerinde duyulup anla\u015f\u0131lmas\u0131n\u0131 sa\u011flar.88-90 Bu prensiplerin uygun kullan\u0131m\u0131 profesyonel ses kullan\u0131c\u0131s\u0131na daha iyi vokal verimlilik sunar, bu daha az fiziksel \u00e7abayla \u0131\u015f\u0131n\u0131msal \u00e7\u0131k\u0131\u015ft\u0131r. Gene, vokal trakt uzunlu\u011funu abdominal, torasik ve servikal kaslar\u0131n aktivitesi ile de\u011fi\u015ftirerek; farinks, dil, \u00e7ene, ve dudaklar ile vokal trakt \u015feklini de\u011fi\u015ftirerek; distal a\u00e7\u0131kl\u0131\u011f\u0131n geni\u015fli\u011fini primer olarak \u00e7ene ve dudaklar\u0131n hareketleri ile de\u011fi\u015ftirerek, e\u011fitimli bir vokal profesyonel olu\u015fturulan sesin formant b\u00f6lgelerini mod\u00fcle ederek dinleyici i\u00e7in estetik bir ses kalitesi ortaya koyabilir. \u0130ster klasik ister ticari olsun vokal e\u011fitimin amac\u0131, sark\u0131c\u0131ya bu vokal alt-sistemleri kontrol ederek istenilen estetik olarak doyuma ula\u015ft\u0131ran sesi olu\u015fturmakt\u0131r.<\/p>\n LARYNGEAL STROBOSKOB\u0130<\/strong> Stroboskopi vokal kordlar\u0131n vibratuar hareketi g\u00f6zlemlemeye izin verir, bu sabit \u0131\u015f\u0131kta m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. Daha \u00f6nce anlat\u0131ld\u0131\u011f\u0131 gibi bu vibratuar aktivite ses \u00fcretimi i\u00e7in gereklidir. Bunun i\u00e7in, stroboskop kullanarak g\u00f6zlemci k\u00fc\u00e7\u00fck lezyonlar\u0131n normal larengeal vibratuar patterni nas\u0131l de\u011fi\u015ftirdi\u011fini izleyebilir. Sonra bu lezyonun \u00f6nemi belirlenebilir.<\/p>\n Vibratuar durumu ilgilendiren bilginin sa\u011flanmas\u0131 yan\u0131nda, video format\u0131nda kay\u0131t edilen muayenelerin daha \u00f6nceki muayeneler ile kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 ve kons\u00fcltasyonlar i\u00e7in kullan\u0131labilir. Bu bilgi vokal sorunlar\u0131n tan\u0131s\u0131nda etkinli\u011fi artt\u0131rmaktad\u0131r. \u0130deal olarak, her profesyonel ses hastas\u0131n\u0131n, sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 ve sesi normal olan zamana ait temel bir larengeal stroboskopisi olmal\u0131d\u0131r. Bulgular disfonik durumlardaki vokal kord g\u00f6r\u00fcnt\u00fcleri ile kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131r\u0131labilir, vibrasyon patternlerinin disfoni nedenlerine etkisi \u00fczerine sonu\u00e7lara gidilebilir.<\/p>\n Kaydedilmi\u015f larengeal stroboskopik muayeneler glottal vibratuar patternlerin g\u00fcnler, haftalar ve y\u0131llar i\u00e7indeki de\u011fi\u015fimleri izlenebilir. Bu olay, aral\u0131kl\u0131 muayene olarak bilinir, ve larinks \u00fczerindeki davran\u0131\u015fsal, medikal ve cerrahi m\u00fcdahalelerin etkilerin ara\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 i\u00e7in kullan\u0131labilir. Larengeal stroboskopik bulgulardaki de\u011fi\u015fiklikler g\u00f6sterilebilir ve video, bilgisayar format\u0131nda depolanabilir ya da \u00e7\u0131kt\u0131 al\u0131nabilir.<\/p>\n Larengeal stroboskopinin yorumlanmas\u0131 i\u00e7in sa\u011fl\u0131kl\u0131 larinksin \u00e7e\u015fitli frekanslar ve intensitelerde fonasyonu s\u0131ras\u0131ndaki g\u00f6r\u00fcnt\u00fcs\u00fcn\u00fcn bilinmesi gerekir. Yorumlama i\u00e7in d\u00fczenli bir format\u0131n olmas\u0131 bu s\u00fcbjektif testin daha objektif yorumlanmas\u0131n\u0131 sa\u011flar. Larengeal stroboskopinin standardize edilmi\u015f kontrol listelerine ula\u015f\u0131labilir.13,46,49,83 De\u011ferlendirme kriterleri simetri, amplit\u00fct, periyodisite, mukozal dalga yay\u0131l\u0131m\u0131 ve glottal kapanmay\u0131 i\u00e7erir . Bu vibratuar karakteristikler rahat bir ses seviyesinde ve modal ses frekans\u0131nda de\u011ferlendirilir. Profesyonel ses hastalar\u0131nda, larengeal stroboskopinin y\u00fcksek ve al\u00e7ak frekansta ve yumu\u015fak fonasyon s\u0131ras\u0131nda yap\u0131lmas\u0131 daha faydal\u0131d\u0131r. Bu vibratuar karakteristikleri i\u00e7eren ek bilgi sa\u011flar.<\/p>\n Simetri vokal kordlar\u0131n e\u015f g\u00f6r\u00fcnt\u00fcs\u00fc demektir, bunlar glottal titre\u015fim s\u0131ras\u0131nda birbirlerinin ayna yans\u0131malar\u0131 olarak g\u00f6r\u00fcl\u00fcrler. Vokal kordlar\u0131n: kitle, gerilim, lamina proprian\u0131n y\u00fczeysel tabakas\u0131n\u0131n ya da mukozan\u0131n dalganabilirli\u011fi gibi mekanik \u00f6zelliklerinde de\u011fi\u015fiklik ya da enflamasyon simetriyi de\u011fi\u015ftirebilir. Asimetri disfoniye neden olur.<\/p>\n Vibrasyon amplit\u00fcd\u00fc vokal kordun orta membran\u00f6z b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fcn vibrasyon s\u0131ras\u0131nda laterale hareketidir. Bu normal olarak g\u00f6r\u00fclen kordun \u00fc\u00e7te bir ile yar\u0131 geni\u015fli\u011fine denk gelmektedir. Yine, vokal kordun kitle, gerilim ve dalgalanabilirli\u011fi amplit\u00fcd\u00fc de\u011fi\u015ftirir.<\/p>\n Periyodisite, ya da ba\u015far\u0131l\u0131 glottal d\u00f6ng\u00fclerin reg\u00fclaritesi, stroboskopik \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131n frekansla senkronize edilmesi ile kesinle\u015ftirilir. Bu g\u00f6r\u00fcnt\u00fcy\u00fc \u0091’ d\u00f6nd\u00fcr\u00fcr”. Vokal kordlar\u0131n alg\u0131lanan hareketi aperiodisite derecesini g\u00f6sterir. Vokal kordlar\u0131n ve akci\u011ferin dengesinde de\u011fi\u015fiklikler aperiodik vibrasyona neden olur. Tek bir fonasyon s\u0131ras\u0131nda, vibratuar d\u00f6ng\u00fcler perodikten aperiodi\u011fe kayabilir. Bunun i\u00e7in, vibratuar patternin tam periyodik, \u00e7o\u011funlukla periyodik, \u00e7o\u011funlukla aperiodik, ya da tam aperiyodiktir.94,100<\/p>\n Mukozal dalga ilerlemesi kordun superior y\u00fcz\u00fcnde g\u00f6r\u00fcnt\u00fclenir. Bu vokal kord vibrasyon intensite ve frekans\u0131na ba\u011fl\u0131d\u0131r. Lamina proprian\u0131n y\u00fczeysel tabakas\u0131n\u0131 dolduran, vokal ligaman\u0131 inflitre eden ya da iten lezyonlar mukozal dalgay\u0131 s\u0131n\u0131rlar ya da elimine eder. Kontrast olarak, lamina proprian\u0131n y\u00fczeysel tabakas\u0131n\u0131n y\u00fczeysel b\u00f6l\u00fcm\u00fc ya da mukozaya s\u0131n\u0131rl\u0131 k\u00fc\u00e7\u00fck ya da orta boyutta lezyonlar, azalm\u0131\u015f ya da asimetrik olsa bile, genel olarak dalgan\u0131n ilerlemesine olanak verir.26,85 Son olarak, b\u00fcy\u00fck ve eksofitik lezyonlar mukozal dalgay\u0131 glottal \u015fekli de\u011fi\u015ftirerek ve glottal kapanmay\u0131 bozarak de\u011fi\u015ftirirler. Mukozal dalga vertikal faz farkl\u0131l\u0131\u011f\u0131 ile ayr\u0131lmal\u0131d\u0131r, bu vokal kordlar\u0131n alt ve \u00fcst dudaklar\u0131n\u0131n kapanmalar\u0131ndaki zaman fark\u0131d\u0131r.<\/p>\n Membran\u00f6z glottis kapanmas\u0131 larinksin etkinli\u011fi i\u00e7in hayatidir. Erkeklerde tam glottik kapanma olurken, kad\u0131nlar\u0131n % 70 inde normal olarak k\u00fc\u00e7\u00fck bir posterior a\u00e7\u0131kl\u0131k bulunur. Kapanma tipi tam, k\u0131sa ya da uzun, k\u00fc\u00e7\u00fck ya da b\u00fcy\u00fck posterior a\u00e7\u0131kl\u0131k, ince boydan boya, eliptik, kum saati ya da asimetrik kum saati \u015feklinde olabilir. Kapanma; kitle lezyonu, skar, m\u00fcsk\u00fcler gerilim ve n\u00f6rolojik anormallikler nedeniyle de\u011fi\u015febilir.<\/p>\n SES ANAL\u0130Z\u0130 <\/strong> Akustik \u00d6l\u00e7\u00fcmler <\/strong> Spektrometre <\/strong> Elektroglottografi <\/strong> Aerodinamik \u00d6l\u00e7\u00fcmler <\/strong> Normal aerodinamik bilgi \u00e7ok geni\u015ftir, hastalar aras\u0131nda kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rma yapmak bu nedenle anlams\u0131zd\u0131r. Fakat cerrahi m\u00fcdahale yap\u0131lan hastalardaki \u00f6zellikle larengeal kapanmada de\u011fi\u015fikliklerin de\u011ferlendirilmesinde, \u00f6l\u00e7\u00fcmlerdeki de\u011fi\u015fiklikler olduk\u00e7a anlaml\u0131d\u0131r.<\/p>\n Standard akci\u011fer fonksiyon testleri akci\u011ferleri objektif olarak de\u011ferlendirmek i\u00e7in kullan\u0131labilir. Hastan\u0131n vokal yorgunlu\u011fu ve disfoni temelinde orta obstr\u00fcktif ve restriktif akci\u011fer hastal\u0131klar\u0131 bulunabilir. Bronkodilatat\u00f6r denemeleri ve metakolin testi ile \u00f6ks\u00fcr\u00fck-varyant astma ve di\u011fer reaktif havayolu hastal\u0131klar\u0131 ekarte edilebilir.<\/p>\n Subglottal bas\u0131n\u00e7, trakeal ponksiyon ve \u00f6zofageal balon gibi teknikler yerine indirekt metotlarla \u00f6l\u00e7\u00fclebilir. Glottis a\u00e7\u0131kken oral bas\u0131n\u00e7 arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla \u00f6l\u00e7\u00fcl\u00fcr. \/p\/ ve \/t\/ <\/strong>gibi nefessiz son sessizleri i\u00e7in, oral bas\u0131n\u00e7, a\u00e7\u0131k vokal kordlar kar\u015f\u0131s\u0131nda subglottik bas\u0131n\u00e7la dengeye ula\u015f\u0131r.<\/p>\n Maksimum fonasyon zaman\u0131 (1) rahat bir frekansta sesli harf \/a\/ <\/strong>n\u0131nbir nefes ile seslendirilen fonasyon uzunlu\u011fu ve (2) derin inspirasyon sonras\u0131 \u00e7\u0131kan sesin ortalamas\u0131d\u0131r. \u00c7ok y\u00fcksek oranda de\u011fi\u015fken olmas\u0131na ra\u011fmen larengeal kompetans ve glottal kapanma mant\u0131kl\u0131 \u015fekilde tahmin edilebilir.<\/p>\n Uzam\u0131\u015f sesli harf \/a\/ <\/strong>n\u0131n ortalama hava ak\u0131m\u0131 oran\u0131 ( hava ak\u0131m\u0131 hacmi \/ fonasyon zaman\u0131) nadir olarak test edilir. Genel olarak, d\u00fc\u015f\u00fck ak\u0131m oranlar\u0131 larengeal hiperfonksiyon, obstr\u00fcksiyon ve primer akci\u011fer hastal\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcr\u00fcr. Artm\u0131\u015f de\u011ferler glottal kompetansta anormallikleri g\u00f6sterir ve hava ka\u00e7a\u011f\u0131na yol a\u00e7ar.<\/p>\n Alg\u0131sal Analiz <\/strong> Ses Sonu\u00e7lar\u0131 <\/strong> Sonu\u00e7 ara\u015ft\u0131rmalar\u0131 \u00e7o\u011fu hastal\u0131\u011f\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmak i\u00e7in de\u011ferli bir ara\u00e7 haline gelmi\u015ftir. Hastan\u0131n ses alg\u0131s\u0131 ve onun tedaviye olan cevab\u0131n\u0131 de\u011ferlendirmek i\u00e7in ses handikap indeksi geli\u015ftirilmi\u015ftir.12 Bu ara\u015ft\u0131rma metodu profesyonel ses hastalar\u0131n\u0131n de\u011ferlendirmesinde de\u011ferli oldu\u011funu kan\u0131tlamal\u0131d\u0131r.<\/p>\n DE\u011eERLEND\u0130RME <\/strong><\/p>\n T\u0131bbi Ge\u00e7mi\u015f<\/strong> Hasta t\u0131bbi \u00f6yk\u00fcs\u00fcnde ve genel sa\u011fl\u0131\u011f\u0131nda en dikkati \u00e7eken noktalar akci\u011ferleri, post\u00fcr\u00fc ve hidrasyonu etkileyen hastal\u0131klard\u0131r. Akci\u011ferleri etkileyen herhangi bir akut ya da kronik durum \u015fark\u0131c\u0131n\u0131n sesini \u00f6nemli derecede etkiler. Astma, amfizem ya da kronik bron\u015fit gibi akci\u011fer fonksiyonunu bozan hastal\u0131klar \u015fark\u0131c\u0131n\u0131n sesine g\u00fc\u00e7 sa\u011flayan kayna\u011f\u0131n g\u00fcc\u00fcn\u00fcn azalmas\u0131n\u0131 sa\u011flar. Kas-iskelet sistemi hasarlar\u0131 post\u00fcr\u00fc de\u011fi\u015ftirir ve boyunda hastan\u0131n larinksine pozisyon verme kabiliyetini engeller, bu da vokal disfonksiyona neden olur. Re\u00e7eteli ve re\u00e7etesiz ila\u00e7lar otonom sinir sistemi \u00fczerine olan etkileri ve larinks ve vokal trakta olan indirekt etkileri ile sesi de\u011fi\u015ftirirler.55,93 Hastan\u0131n duygu durumunu etkileyen ila\u00e7lar hastan\u0131n vokal i\u015fleve olan yakla\u015f\u0131m\u0131n\u0131 de\u011fi\u015ftirir. \u0130la\u00e7 dehidrasyona neden olarak larengeal kayganl\u0131\u011f\u0131 azalt\u0131r ve bu da vokal kord vibrasyonunu etkiler. Kad\u0131nlarda \u00f6yk\u00fcye sesi k\u00f6t\u00fc y\u00f6nde etkileyebilen oral kontraseptif kullan\u0131m\u0131 ve hormonal ila\u00e7lar( \u00f6rn; danazol ) da dahil edilmelidir.14,84,98<\/p>\n \u015eark\u0131c\u0131n\u0131n ki\u015fisel al\u0131\u015fkanl\u0131klar\u0131 not edilmelidir. S\u0131k alkol kullan\u0131m\u0131 ya da alkol ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131\u011f\u0131 dehidrasyona neden olarak sesi etkiler ve karar alma mekanizmas\u0131n\u0131 bozar. Kafein ( bir di\u00fcretik) ve y\u00fcksek ya\u011fl\u0131 s\u00fct \u00fcr\u00fcnleri mukus sekresyonlar\u0131n\u0131 kal\u0131nla\u015ft\u0131rarak ve vibrasyonun etkinli\u011fini azaltarak etki ederler. Baz\u0131 yiyecekler ve alkol gastroezofageal refl\u00fcy\u00fc artt\u0131r\u0131rlar.55 Son olarak t\u00fct\u00fcn kullan\u0131m\u0131 sorgulanmal\u0131d\u0131r. \u0130\u00e7e \u00e7ekilen sigara duman\u0131 mukozay\u0131 akut olarak irrite eder ve refl\u00fcy\u00fc artt\u0131r\u0131r, bu da vibratuar etkinli\u011fi azaltacak anlam\u0131na gelir. Ek olarak, sigara neoplastik de\u011fi\u015fime yol a\u00e7ar.<\/p>\n Larengeal disfonksiyonu olan hastalarda ge\u00e7irilmi\u015f cerrahi \u00f6yk\u00fc \u00f6nemlidir. Ba\u015f boyunla ilgili prosed\u00fcrlerin yan\u0131nda endotrakeal ent\u00fcbasyon \u00f6yk\u00fcs\u00fc, larinks etkilenebilece\u011finden dolay\u0131, sorgulanmal\u0131d\u0131r. Yak\u0131n zamanda ge\u00e7irilmi\u015f abdominal ya da torasik cerrahi, \u015fark\u0131c\u0131n\u0131n inspirasyon ve ekspirasyondaki kapasitesini operasyon sonras\u0131 haftalar ve aylar boyunca s\u0131n\u0131rlayabilir.<\/p>\n Endokrin bozukluklar\u0131n ortaya \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131 da faydal\u0131d\u0131r. Hipotirodinin larengeal bulgular\u0131 Reinke bo\u015flu\u011funda dramatik \u00f6deme neden olabilir.44 Hafif \u015fiddette hipotiroidizm bile sesin anla\u015f\u0131lmas\u0131n\u0131 g\u00fc\u00e7le\u015ftirir, perde azalmas\u0131na ve vokal yorgunlu\u011fa neden olur.<\/p>\n Menst\u00fcrasyonun hemen \u00f6ncesi ve sonras\u0131nda hormonal dalgalanmalar\u0131n neden oldu\u011fu ses de\u011fi\u015fiklikleri daha az anla\u015f\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Flach ve di\u011ferleri34 kad\u0131n \u015fark\u0131c\u0131lar\u0131n %75 inin seslerinde perde azalmas\u0131 ve ses yorgunlu\u011fu gibi premenstrual de\u011fi\u015fiklikler oldu\u011funu belirtmi\u015flerdir. Sitolojik s\u00fcr\u00fcnt\u00fcler kullan\u0131larak Abitbol ve di\u011ferleri2 vokal kord epitelial h\u00fccrelerinde menstruasyona denk gelecek \u015fekilde d\u00f6ng\u00fcsel de\u011fi\u015fikler oldu\u011funu objektif olarak g\u00f6stermi\u015flerdir. Bu laringopthia praemenstrualis<\/em> olarak tan\u0131mlanm\u0131\u015ft\u0131r.63 Vokal kord varisleri menstruasyondan \u00f6nce ve sonra boyut olarak b\u00fcy\u00fcmektedirler ve bunlar submukozal vokal kord hemorajisi ile ilgilidirler.22,79 Vokal kord varisleri s\u0131kl\u0131kla kad\u0131n profesyonel ses hastalar\u0131nda bulunmaktad\u0131r. 1,22,67,73<\/p>\n Al\u0131nan \u00f6yk\u00fc ayn\u0131 zamanda \u015fark\u0131c\u0131n\u0131n nas\u0131l bir e\u011fitim ald\u0131\u011f\u0131n\u0131 da i\u00e7ermelidir. Hastan\u0131n \u015fu an vokal e\u011fitimcisi var m\u0131, ya da e\u011fitimciyi yeni mi de\u011fi\u015ftirdi? Hastan\u0131n uzun d\u00f6nem ama\u00e7lar\u0131 nedir? E\u011fitimli bir vokal, vokal tekni\u011fini e\u011fitimsiz olandan daha \u00e7abuk bir \u015fekilde d\u00fczeltebilir.<\/p>\n \u015eimdiki Hastal\u0131\u011f\u0131n \u00d6yk\u00fcs\u00fc <\/strong> Hava yolculu\u011fu, eski sahnelerde performans, kimyasallara ve dumanlara temas, takvimin \u00e7ok dolu olmas\u0131 bu problemlere yol a\u00e7abilecek profesyonel aktivitelerdendir. U\u00e7ak yolculu\u011fu ses kullan\u0131c\u0131s\u0131 i\u00e7in bir sorun te\u015fkil eder \u00e7\u00fcnk\u00fc u\u00e7aklardaki hava \u00e7ok kurudur( %5-%10 g\u00f6receli nem) ve larinksi etkiler; arka plandaki g\u00fcr\u00fclt\u00fc hastan\u0131n daha y\u00fcksek sesle konu\u015fmas\u0131na yol a\u00e7ar.32 Tozlu olabilecek eski sahnelerde performans, allerjenin yo\u011fun oldu\u011fu b\u00f6lgelerde dola\u015fmak hasta sesinde bozulmalara neden olabilir. Partilerde sigara duman\u0131 da dahil olmak \u00fczere \u00e7e\u015fitli irritanlara maruz kalmak ya da sigara duman\u0131 dolu mekanlarda performans sesi etkiler. \u00c7ok s\u0131k r\u00f6portaj yap\u0131lan vokal ses profesyonellerinde \u00e7e\u015fitli derecelerde disfoni geli\u015febilir. \u015eark\u0131c\u0131n\u0131n takvimi vokal kord l\u00fcbrikasyonu i\u00e7in fazla miktarda su i\u00e7mesini zor bir hale getirebilir, ve \u015fark\u0131c\u0131 esas olarak \u015fark\u0131 s\u00f6ylemede problemden yak\u0131nsa da, esas zorluk a\u015f\u0131r\u0131 konu\u015fmaya ba\u011fl\u0131 vokal istismard\u0131r. Konu\u015fma sesinin belirgin derece istismar\u0131 \u015fark\u0131 s\u00f6ylemede belirgin g\u00fc\u00e7l\u00fc\u011fe yol a\u00e7ar.<\/p>\n S\u0131kl\u0131kla, gen\u00e7 bir vokal profesyonel sorun belirgin hale gelince ya da turneye \u00e7\u0131kacakken ya da yak\u0131n gelecekte performans\u0131 varsa yard\u0131m arar. Tedavi \u015fekli bir dahaki performans\u0131n ne zaman olaca\u011f\u0131na ba\u011fl\u0131 olarak de\u011fi\u015fir. Buna tedavi plan\u0131 haz\u0131rlan\u0131rken dikkat edilmelidir.<\/p>\n Fizik Muayene <\/strong> Hikaye al\u0131rken doktor hastan\u0131n konu\u015fma sesini de de\u011ferlendirmelidir. Ses frekans\u0131 hastan\u0131n ya\u015f, cinsiyet ve v\u00fccut al\u0131\u015fkanl\u0131klar\u0131na uygun olmal\u0131d\u0131r. Ses \u015fiddeti konu\u015fma sesi i\u00e7in uygun olmal\u0131d\u0131r. Ses ba\u015flang\u0131c\u0131, seste k\u0131r\u0131lmalar ve t\u00fcm ritim dahil olacak \u015fekilde \u00e7al\u0131\u015f\u0131lmal\u0131d\u0131r. Son olarak vokal kalite kaba ses, nefessiz ses, asteni ve konstriksiyon a\u00e7\u0131s\u0131ndan de\u011ferlendirilmelidir.<\/p>\n Larinks d\u0131\u015f\u0131 baz\u0131 b\u00f6lgelerin muayenesi anahtard\u0131r. \u00c7ene hareket geni\u015fli\u011fi kontrol edilmeli, ve temporomandibuler eklem palpe edilmelidir. Temporomandib\u00fcler eklem disfonksiyonu profesyonel ses hastalar\u0131nda belirgin kas gerilim zorluklar\u0131 yaratabilir. Larengeal hiperfonksiyon anterior boyunda ya da servikal paraspinal kaslarda hassasiyete yol a\u00e7abilir.<\/p>\n Kulaklar bir anormallik a\u00e7\u0131s\u0131nda muayene edilmeli ve bir odyogram istenmelidir. \u0130\u015fitme kayb\u0131, \u00f6zellikle de sensorin\u00f6ral i\u015fitme kayb\u0131 \u015fark\u0131c\u0131n\u0131n y\u00fcksek sesle \u015fark\u0131 s\u00f6ylemesine neden olabilir, bu da vokal kordlara a\u015f\u0131r\u0131 travmaya yol a\u00e7ar.<\/p>\n Nazal muayene mukozal membran hastal\u0131\u011f\u0131 konusunda bilgi verebilir. Soluk ve \u00f6demat\u00f6z nazal mukoza belirgin alerjinin varl\u0131\u011f\u0131na i\u015faret eder. P\u00fcr\u00fclan ak\u0131nt\u0131 ile beraber kronik enfeksiyon varl\u0131\u011f\u0131 ya da kabuklanma not edilmelidir. Nazal obstr\u00fcksiyon kronik a\u011f\u0131zda nefes almaya yol a\u00e7ar. Bunun sonucu larinksin filtre edilmemi\u015f kuru havaya temas\u0131 salg\u0131lar\u0131 kal\u0131nla\u015ft\u0131rarak belirgin disfoniye yol a\u00e7ar ve bu da fonasyon e\u015fi\u011fi bas\u0131nc\u0131n\u0131 y\u00fckseltir. Ek olarak hastan\u0131n sekresyonlar\u0131n\u0131n do\u011fas\u0131 burun ve oral kavitedeki devaml\u0131l\u0131klar\u0131 not edilerek belirlenebilir. Kronik postnazal ak\u0131nt\u0131n\u0131n neden oldu\u011fu \u00f6ks\u00fcr\u00fck vokal kord \u00f6demine neden olabilir.<\/p>\n Larinks muayenesi i\u00e7in \u00fc\u00e7 yol vard\u0131r: larengeal ayna, rigit teleskop, ya da fleksibl fiberoptik laringoskop. \u0130lk ve klasik metot larengeal aynad\u0131r. Bu muayene en do\u011fal rengi verir ve potansiyel olarak larinksin panaromik g\u00f6r\u00fcnt\u00fcs\u00fcn\u00fc verir. Eski vokal kord hemorajisini belirlemede bu y\u00f6ntem en tatmin edicidir.<\/p>\n Vokal profesyoneller rigit teleskop ve fleksibl fiberoptik laringoskop ile de\u011ferlendirilirler. Tek noktal\u0131 \u0131\u015f\u0131k kaynaklar\u0131 rengi bozabilir, ve buna larinks de\u011ferlendirilirken dikkat edilmelidir. rigit indirekt endoskopi ve fleksibl laringoskopi tamamlay\u0131c\u0131d\u0131r; her birinin kesin avantajlar\u0131 vard\u0131r. Her iki metot kullan\u0131larak laringolog profesyonel ses hastas\u0131n\u0131 tamamen de\u011ferlendirebilir. rigit teleskopun kullan\u0131m\u0131 doktorun hastan\u0131n dilini yumu\u015fak bir \u015fekilde tutup \u00f6ne \u00e7ekmesini gerektirir. Bu manevra hastan\u0131n supraglottal trakt\u0131n\u0131n ve artikulat\u00f6rlerin normal kullan\u0131m\u0131 de\u011fi\u015ftirerek glottal kapanma ve larengeal hiperfonksiyonun yorumlamas\u0131n\u0131 g\u00fc\u00e7le\u015ftirir. Fakat teleskop en iyi ayd\u0131nlatmay\u0131 sunar, larinks paralel olmayan g\u00f6r\u00fcnt\u00fcs\u00fcn\u00fc verir ve fotodok\u00fcmantasyona izin verir. Larinks aynas\u0131 ya da fleksibl fiberoptik laringoskop ile larinksteki k\u00fc\u00e7\u00fck lezyonlar ya da vask\u00fcler anormalliklerin bulundu\u011fu alanlar ka\u00e7\u0131r\u0131labilir, bunlar 70- ya da 90 derece teleskopla g\u00f6r\u00fclebilir. Ek olarak, laringostroboskopi fleksibl aletle kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda rigit teleskopla daha optimal olarak yap\u0131l\u0131r. Resim daha temiz, daha b\u00fcy\u00fck ve daha a\u00e7\u0131k ve b\u00f6ylece doktorun larengeal vibratuar patterni daha iyi de\u011ferlendirilmesini sa\u011flar.<\/p>\n Fleksibl fiberoptik laringoskop vokal profesyonelin daha do\u011fal olarak muayene edilmesini sa\u011flar. Hasta supraglottik trakt\u0131n ve larinksin muayenesi s\u0131ras\u0131nda konu\u015fabilir ya da \u015fark\u0131 s\u00f6yleyebilir. Bu \u00f6zellikle larengeal hiperfonksiyonda vokal biomekani\u011fin daha iyi de\u011ferlendirilmesini sa\u011flar. Son olarak anatomik varyanttan ya da a\u015f\u0131r\u0131 \u00f6\u011f\u00fcrme refleksi nedeniyle rijit teleskopu tolere edemeyen hastalar fleksibl fiberoptik daha iyi tolere edilir. stroboskopinin yorumlanmas\u0131n\u0131 zorla\u015ft\u0131ran periferdeki g\u00f6r\u00fcnt\u00fcn\u00fcn iyi bilinen bal\u0131kg\u00f6z\u00fc bozulmas\u0131, azalm\u0131\u015f \u00e7\u00f6z\u00fcn\u00fcl\u00fcrl\u00fck, video g\u00f6r\u00fcnt\u00fcs\u00fcnde lineer renk \u00e7izgi bozulmas\u0131 ( moire etkisi ) ve azalm\u0131\u015f ayd\u0131nlatma optik sistemin dezavantajlar\u0131d\u0131r. 17 Distal \u00e7ip kameras\u0131 olan fleksibl endoskop kullanarak bu sorunlar \u00e7\u00f6z\u00fcmlenebilir. <\/p>\n B\u00fcy\u00fck mukozal lezyonlar ya da vokal kord paralizisi muayene eden i\u00e7in \u00e7ok belirgin olabilir. Kesin, bazen mu\u011flak, larengeal bulgular daha az belirgin olabilir. Kal\u0131n yap\u0131\u015fkan mukus sekresyonlar not edilmeli ve genel olarak g\u00f6r\u00fclen ve daha \u00e7ok tercih edilen sulu l\u00fcbrikasyonla kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131r\u0131lmal\u0131d\u0131r. Vokal kord \u00f6demi, ventrik\u00fcler silinme ve eritem, posterior glottiste gran\u00fclasyon dokusu ekstraesofagial refl\u00fcy\u00fc g\u00f6sterebilir. \u00d6zellikle vokal kord orta 1\/3 \u00fcnde vokal kord \u00f6demi, hafif disfoni yak\u0131nmas\u0131 olan vokal profesyonelde bulunabilir. Hiperfonksiyon bulgular\u0131 sorgulanmal\u0131d\u0131r. Bu en m\u00fcphem \u015feklinde posterior glottiste geni\u015fleme olarak kendini g\u00f6sterebilir. Daha k\u00f6t\u00fc hiperfonksiyonda yalanc\u0131 ses tellerini ( plika ventrik\u00fclaris) kapanmas\u0131 g\u00f6r\u00fclebilece\u011fi gibi supraglottisin anteriordan posteriora kontraksiyonu da g\u00f6r\u00fclebilir. Bunlar mevcutsa gizli kalm\u0131\u015f vokal kord parezisi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclmelidir.<\/p>\n Disfonini nedeni muayene ile ortaya \u00e7\u0131kart\u0131lm\u0131yorsa vokalist vokal pedagog taraf\u0131ndan da muayene edilmelidir. \u015eark\u0131c\u0131n\u0131n post\u00fcr\u00fc ve genel duru\u015fu not edilmelidir. \u0091\u015eark\u0131c\u0131n\u0131n duru\u015fu’ ayaklar omuz geni\u015fli\u011fi kadar a\u00e7\u0131k ve a\u011f\u0131rl\u0131k topuklar\u0131n hafif \u00f6n\u00fcnde ayakta olan pozisyondur. S\u0131kl\u0131kla ticari \u015fark\u0131c\u0131lar \u015fark\u0131 s\u00f6ylerken enstr\u00fcman \u00e7alarlar. Bu durumda, hasta enstr\u00fcman\u0131 tutarken incelenmelidir. Fasial, omuz, ya da servikal gerilim hasta \u015fark\u0131 s\u00f6yledi\u011fi s\u0131rada mevcut ise not edilmelidir. \u015eark\u0131c\u0131 sesini destekleyecek \u015fekilde abdominal kaslar\u0131 uygun olarak kullan\u0131yor mu ya da nefesi sadece g\u00f6\u011f\u00fcs kafesi ve omuzlar\u0131n yard\u0131m\u0131yla m\u0131 kullanmaktad\u0131r? Frekans art\u0131\u015f\u0131yla beraber larengeal elevasyon olup olmad\u0131\u011f\u0131 not edilmelidir. Bu, klasik e\u011fitimli \u015fark\u0131c\u0131da zay\u0131f teknik olarak nitelendirilir ve a\u015f\u0131r\u0131 kas gerilimine ba\u011fl\u0131 ses yorgunlu\u011funa neden olabilir. Ticari \u015fark\u0131c\u0131l\u0131kta larengeal elevasyon istenilen sesi elde etmek i\u00e7in s\u0131kl\u0131kla kullan\u0131l\u0131r, ve elevasyonun ortadan kalkmas\u0131 karakteristik olmayan vokal kaliteye neden olur.<\/p>\n \u015eARKICILARDAK\u0130 PROBLEMLER <\/strong> Ekstra\u00f6zofageal refl\u00fc <\/strong> Laringeal Hijyen <\/strong> Vokal \u0130stismar ve K\u00f6t\u00fc Kullan\u0131m <\/strong> E\u011fer \u015fark\u0131c\u0131 a\u015f\u0131r\u0131 r\u00f6portaj yaparsa vokal istismar davran\u0131\u015flar\u0131 olu\u015fabilir. Ba\u011f\u0131rmak ve arka planda y\u00fcksek g\u00fcr\u00fclt\u00fcn\u00fcn (restoranlar, u\u00e7ak) oldu\u011fu alanlarda \u00e7ok fazla konu\u015fmak s\u0131kt\u0131r. Vokal profesyoneller gereksiz konu\u015fmay\u0131 k\u0131s\u0131tlayarak seslerini korumal\u0131, g\u00f6receli ses istirahat\u0131 denilen eksersizi yapmal\u0131d\u0131r. Bu \u00f6zellikle vokalist, vokal zorluklar \u00e7ekiyorsa ya da hasta ise \u00f6nemlidir. Punt75 \u015fark\u0131c\u0131lara \u00f6zellikle e\u011fer hastaysalar ya da a\u015f\u0131r\u0131 yo\u011fun bir performans takvimleri varsa \u0091para \u00f6denmedi\u011fi s\u00fcrece gereksiz konu\u015fmadan ka\u00e7\u0131nmalar\u0131n\u0131’ tavsiye etmektedir.<\/p>\n Vokal k\u00f6t\u00fc kullan\u0131m, anatomik olarak normal yap\u0131lar\u0131n anormal i\u015flev g\u00f6stermesi ile geli\u015fen disfoniyi anlat\u0131r. Kronik k\u00f6t\u00fc kullan\u0131m sonu\u00e7 olarak organik vokal kord de\u011fi\u015fikliklerine yol a\u00e7ar. Bu de\u011fi\u015fiklikle vokal nod\u00fcller olarak kendilerini g\u00f6sterir normal laringeal vibratuar patterni bozarak disfoniye neden olur. Uygun olmayan vokal davran\u0131\u015f\u0131n kesilmesi disfoni azalt\u0131r ya da yok eder. Zamanla, organik de\u011fi\u015fiklikler geri d\u00f6nebilir, ve sa\u011fl\u0131kl\u0131 vibratuar patternler geri gelebilir.<\/p>\n M\u00fcsk\u00fcler gerilim disfonisi vokal profesyoneller ile s\u0131n\u0131rl\u0131 de\u011fildir. Primer ya da sekonder disfoni nedeni olabilir. Vokal e\u011fitimin bunu yok edece\u011fi yanl\u0131\u015f anla\u015f\u0131lmas\u0131 nedeniyle \u015fark\u0131c\u0131 bunlara ba\u011f\u0131\u015f\u0131kl\u0131k kazanm\u0131\u015f de\u011fildir. Bu sorun bir \u00fcst solunum yolu enfeksiyonu sonras\u0131 \u00f6zellikle maladaptif olarak kompansatuar davran\u0131\u015f bi\u00e7imi olarak s\u0131k g\u00f6r\u00fcl\u00fcr. Vokal kordlar ve farinks \u00f6demli iken, \u015fark\u0131c\u0131 normal bir ses \u00e7\u0131karmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131r ve uygunsuz vokal davran\u0131\u015f geli\u015ftirir. Hastalar genellikle seste kabala\u015fma, vokal yorgunluk, perde kayb\u0131, boyun ve kulaklardaki rahats\u0131zl\u0131ktan yak\u0131n\u0131rlar.<\/p>\n Koufman ve Blalock 54,58 m\u00fcsk\u00fcler gerilim disfonisi i\u00e7in s\u0131n\u0131fland\u0131rma ve derecelendirme sistemi form\u00fcle etmi\u015flerdir. S\u0131n\u0131f 1 kas gerilim disfonisi kas geriliminde art\u0131\u015fla beraber geni\u015flemi\u015f posterior glottal a\u00e7\u0131kl\u0131k, eleve larinks ve palpe edilebilen boyun gerilimi ve hassasiyeti olarak tan\u0131mlan\u0131r. Bu hava ka\u00e7akl\u0131 ve\/veya y\u00fcksek ve rahats\u0131z edici sese yol a\u00e7ar ve s\u0131kl\u0131kla vokal nod\u00fcl\u00fc olan hastalarda g\u00f6r\u00fcl\u00fcr. S\u0131n\u0131f 2 kas gerilim disfonisi yalanc\u0131 vokal kordlar abd\u00fckte iken larinksin lateralden mediale konstr\u00fcksiyonudur. Bu artm\u0131\u015f vokal yorgunlu\u011fa neden olur. En a\u015f\u0131r\u0131 \u015fekillerinde, fonasyon i\u00e7in plika ventrik\u00fclaris<\/em> denilen yalanc\u0131 kordlar kullan\u0131l\u0131r. Genellikle larenjitten ya da laringeal cerrahi sonras\u0131 kompansatuar manevra olarak g\u00f6r\u00fcl\u00fcr. S\u0131n\u0131f 3 kas gerilim disfonisi epiglot ve aritenoidler laringeal aditusun %50 s\u0131n\u0131 kapat\u0131rken supraglottisin anteriordan posteriora konstriksiyonudur. S\u0131n\u0131f 4 kas gerilim disfonisi epiglot ve aritenoidler birbirleri ile kontak halindeyken bulunur, ve lateral kontraksiyon genellikle g\u00f6r\u00fcl\u00fcr.<\/p>\n Koufman56 \u015fark\u0131 s\u00f6ylenirken laringeal biomekani\u011fi incelemi\u015ftir. \u00c7e\u015fitli \u015fark\u0131 s\u00f6yleme stilleri olan y\u00fcz \u015fark\u0131c\u0131 fiberoptik laringoskopi ile de\u011ferlendirilmi\u015ftir. Koufman vokal e\u011fitimin, \u015fark\u0131dan \u00f6nce \u0131s\u0131nman\u0131n ve klasik m\u00fczik stillerinin kas gerilimini azaltt\u0131\u011f\u0131n\u0131 bulmu\u015ftur. Bu \u00e7al\u0131\u015fma vokal e\u011fitimin vokal etkinli\u011fini artt\u0131rd\u0131\u011f\u0131 ve kas gerilimini azaltt\u0131\u011f\u0131na dair inan\u0131\u015f\u0131 desteklemektedir. Koufman vokal nod\u00fcl\u00fc olan asemptomatik \u015fark\u0131c\u0131lar\u0131n nod\u00fcl olmayanlara g\u00f6re belirgin olarak daha fazla laringeal kas gerilimi oldu\u011funu bulmu\u015ftur. Kas gerilim disfonisinin tedavisi ses konu\u015fma patologu ve vokal pedagog taraf\u0131ndan y\u00f6nlendirilir. Hastan\u0131n konu\u015fma ve \u015fark\u0131 s\u00f6yleme etkinli\u011fini yeniden e\u011fiterek artt\u0131rmak ve b\u00f6ylece laringeal gerilimi ve vokal kord travmas\u0131n\u0131 azaltmay\u0131 ama\u00e7lar.<\/p>\n Profesyonel ses hastalar\u0131nda ilgin\u00e7 tip vokal k\u00f6t\u00fc kullan\u0131m ise uygunsuz d\u00fc\u015f\u00fck frekansl\u0131 konu\u015fma sesidir. Sesteki bu derinle\u015fme daha otoriter bir kalite verir. S\u00fcrd\u00fcrebilmek belirgin bir kas gerilimi gerektirir.57<\/p>\n Larenjit <\/strong> <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Profesyonel ses Konu hakk\u0131nda detayl\u0131 ve g\u00fcncel bilgiler i\u00e7in bu makaleyi okuyun<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[18],"tags":[28,25,26,24,27],"class_list":["post-28","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-kulak-burun-bogaz","tag-etki","tag-hasta","tag-sarki","tag-ses","tag-sesi"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/odyova.com\/haberler\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/28","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/odyova.com\/haberler\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/odyova.com\/haberler\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/odyova.com\/haberler\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/odyova.com\/haberler\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=28"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/odyova.com\/haberler\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/28\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":29,"href":"https:\/\/odyova.com\/haberler\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/28\/revisions\/29"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/odyova.com\/haberler\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=28"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/odyova.com\/haberler\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=28"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/odyova.com\/haberler\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=28"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}
Ses duygusal durumun ve genel sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n \u00e7ok duyarl\u0131 bir belirtecidir. Ses bozuklu\u011fu olan ses profesyonelinin de\u011ferlendirilmesi s\u0131ras\u0131nda, t\u00fcm beden ve psikolojik durum birlikte de\u011ferlendirilmelidir. V\u00fccudun kendisi vokal bir enstr\u00fcmand\u0131r, larinksde bu enstr\u00fcman\u0131n en \u00f6nemli par\u00e7as\u0131d\u0131r. Ses profesyonelinin v\u00fccudundaki hemen hemen herhangi bir yerindeki i\u015flev azalmas\u0131 ses de\u011fi\u015fikli\u011fine yol a\u00e7abilir. Bunun i\u00e7in larinks yal\u0131t\u0131lm\u0131\u015f olarak de\u011ferlendirilmemelidir.<\/p>\n
Vokalizasyon havayla ya da g\u00fc\u00e7 kayna\u011f\u0131 ile ba\u015flar. Larinkse( ossilat\u00f6r) hava ak\u0131m\u0131 yollayarak akci\u011ferler ses \u00fcretimi i\u00e7in gerekli enerjiyi sa\u011flar. Havan\u0131n sal\u0131nmas\u0131n\u0131n kontrol\u00fc i\u00e7in diyafram, interkostal, s\u0131rt ve abdominal kaslar ve g\u00f6\u011f\u00fcs duvar\u0131n\u0131n elastik yaylanmas\u0131 beraberce \u00e7al\u0131\u015f\u0131rlar.50,51 Klasik e\u011fitim alm\u0131\u015f \u015fark\u0131c\u0131lar abdominal ve torasik kaslar\u0131 nefes vermek i\u00e7in kullan\u0131rlar; sesi daha etkili bir \u015fekilde \u00fcretmek i\u00e7in klasik e\u011fitim almam\u0131\u015f \u015fark\u0131c\u0131lara g\u00f6re total akci\u011fer kapasitelerinin daha b\u00fcy\u00fck oran\u0131n\u0131 kullan\u0131rlar. 37,38 Larinkse havan\u0131n etkin bir \u015fekilde itilmesi e\u011fitimli ve e\u011fitimsiz ses sanat\u00e7\u0131lar\u0131 aras\u0131ndaki ana farkl\u0131l\u0131kt\u0131r.<\/p>\n
Oertel70,71 taraf\u0131ndan 1878 de ilk bildirilmesine ra\u011fmen stroboskopik muayene son zamanlarda pop\u00fcler olmu\u015ftur. Stroboskopi, yard\u0131ms\u0131z insan g\u00f6z\u00fc taraf\u0131ndan g\u00f6r\u00fclemeyecek \u00e7ok h\u0131zl\u0131 olu\u015fan vokal kordlar\u0131n vibratuar patternleri g\u00f6r\u00fcnt\u00fclemek i\u00e7in gereklidir. 80,82,83 Tablot’\u00fcn yasas\u0131na g\u00f6re, retina sadece be\u015f g\u00f6r\u00fcnt\u00fc\/saniye \u00e7\u00f6z\u00fcmleyebilir. Bunun i\u00e7in, retinaya 0,2 saniyeden (be\u015f g\u00f6r\u00fcnt\u00fc\/saniye) daha k\u0131sa s\u00fcrede sunulan g\u00f6r\u00fcnt\u00fcler s\u00fcregen olarak g\u00f6r\u00fcl\u00fcr ve okular korteks taraf\u0131ndan hareket olu\u015fturmak i\u00e7in birle\u015ftirilir. Vokal kordlar 75 \u0096 1000 d\u00f6ng\u00fc aras\u0131 titre\u015fti\u011fi i\u00e7in en d\u00fc\u015f\u00fck vibratuar patternler bile yard\u0131ms\u0131z g\u00f6r\u00fclemez. Stroboskopi s\u0131ras\u0131nda larinks ksenon \u0131\u015f\u0131k kayna\u011f\u0131 ile g\u00f6r\u00fcnt\u00fclenir. ksenon \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131n\u0131n karakteristi\u011fi h\u0131zl\u0131 patlamalara izin vermesidir. Bu ba\u011flamda larinks sadece k\u0131sa bir zaman diliminde 1\/1000 saniyelik bir aral\u0131kta izlenebilir. \u00c7ok \u00e7e\u015fitli vibratuar d\u00f6ng\u00fclerin \u00e7e\u015fitli noktalar\u0131ndan \u00f6rneklenen bu k\u0131sa g\u00f6r\u00fcnt\u00fcler, birle\u015ftiklerinde larengeal vibratuar dokunun yava\u015f hareketinin izlenmesini sa\u011flarlar. Modern stroboskopik d\u00fczenekte, larengeal vibrasyon bir mikrofon taraf\u0131ndan alg\u0131lanmakta ve ksenon \u0131\u015f\u0131k ate\u015flemesinin h\u0131z\u0131n\u0131 kontrol edilmektedir. Larengeal g\u00f6r\u00fcnt\u00fcn\u00fcn g\u00f6r\u00fcnt\u00fcsel \u00f6rneklemesinin oran\u0131 , vibrasyon oran\u0131 ile faz d\u0131\u015f\u0131 kal\u0131rsa, larengeal doku hareket ederken izlenir. \u00d6rnekleme h\u0131z\u0131 vibratuar oranla ayn\u0131 fazda olursa, larengeal doku hareketsiz olarak izlenir.<\/p>\n
Ses titre\u015fimini \u00f6l\u00e7mek ve sesi kuantifiye etmek i\u00e7in \u00e7e\u015fitli metotlar vard\u0131r. Vokal kord i\u015flevini dok\u00fcmantasyonu i\u00e7in hi\u00e7bir test alt\u0131n standart olarak de\u011ferlendirilmez. Her testin belirgin s\u0131n\u0131rlamas\u0131 vard\u0131r. Ek olarak, tekrarlanan testlerde hastan\u0131n kendi i\u00e7inde ve hastalar aras\u0131nda da \u00e7e\u015fitlilik mevcuttur. Bunun i\u00e7in, profesyonel ses hastalar\u0131nda, e\u011fitimli g\u00f6zlemcinin alg\u0131sal analizi ses ile ilgili hasta memnuniyeti ba\u015far\u0131l\u0131 bir giri\u015fim i\u00e7in en kullan\u0131\u015fl\u0131 belirte\u00e7lerdir. \u00c7o\u011fu laringolog \u00f6zellikle preoperatif ve postoperatif ses dok\u00fcmantasyonunu dikkate alarak objektif ve yar\u0131-objektif ses analizini \u00f6nemli olarak de\u011ferlendirirler. En uygun test ve performans\u0131, g\u00f6receli \u00f6nemi ve yorumlanmas\u0131 hakk\u0131nda fikir birli\u011fi yoktur.<\/p>\n
Akustik analizler preoperatif ve postoperatif cerrahi sonu\u00e7lar\u0131 objektif olarak dok\u00fcmente etmek ve kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rmak i\u00e7in kullan\u0131l\u0131r. Akustik \u00f6l\u00e7\u00fcmler temel frekans, perturbasyon ya da frekans ve amplit\u00fcdde d\u00f6ng\u00fcden ve d\u00f6ng\u00fcye varyasyon, maksi mal frekans aral\u0131\u011f\u0131 ve di\u011ferleridir. Aral\u0131kl\u0131 muayenelerin kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 y\u00fcksek kalite mikrofon ve kat\u0131 \u015fekilde standardize edilmi\u015f teknikte kay\u0131t sistemi ve hasta sorgulamas\u0131 gerektirir. \u00c7e\u015fitli bilgisayarl\u0131 akustik analiz sistemleri olmas\u0131na ra\u011fmen, bunlar\u0131n ortalama hasta i\u00e7in faydalar\u0131 s\u0131n\u0131rl\u0131d\u0131r. Akustik \u00f6l\u00e7\u00fcmlerin hasta eforundaki varyasyona sekonder olarak g\u00fcvenirli\u011fi s\u0131n\u0131rl\u0131d\u0131r. Ek olarak, disfonik seslerde periyodik titre\u015fimi de\u011ferlendirmek i\u00e7in dizayn edilmi\u015f akustik \u00f6l\u00e7\u00fcmlerin ge\u00e7erlili\u011fi, disfoni aperiodik titre\u015fime neden oldu\u011fu i\u00e7in, tart\u0131\u015fmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n
Spektrometre vokal harmonik ve sesin tepe noktaya ula\u015fma zaman\u0131, intensite ve frekans hakk\u0131nda g\u00f6rsel bilgi sa\u011flar. Bu rezonans\u0131n etkisini ( formant yap\u0131s\u0131n\u0131) ve larengeal v\u0131z\u0131lt\u0131daki artik\u00fclasyonu g\u00f6sterir. Spektral analiz, rezonans de\u011fi\u015fikliklerini de\u011ferlendirilmesi ve kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131nda, farinks \u00fczerinde cerrahi prosed\u00fcrler sonras\u0131 vokal de\u011fi\u015fiklikleri dok\u00fcmente etmekte yararl\u0131 olabilir. Baz\u0131 larengeloglar bunu \u015fark\u0131c\u0131larda ve di\u011fer profesyonel ses hastalar\u0131nda faydal\u0131 bulabilir.5,78<\/p>\n
Elektroglottografi, glottal kapanman\u0131n etkinli\u011finin vokal kordlar\u0131n temas zaman\u0131n\u0131n grafik olarak kay\u0131t edilerek \u00f6l\u00e7\u00fclmesidir.Stroboskopi ile tam g\u00f6r\u00fclemeyen vokal kord a\u00e7\u0131l\u0131\u015f ve kapan\u0131\u015f oranlar\u0131n\u0131 g\u00f6sterir. Elektroglottografi, hastan\u0131n boynunun her iki taraf\u0131na d\u00fc\u015f\u00fck voltajl\u0131 y\u00fcksek frekansl\u0131 ak\u0131m ge\u00e7en iki adet elektrot yerle\u015ftirilerek yap\u0131l\u0131r. Glottisin kapan\u0131p a\u00e7\u0131lmas\u0131 ile de\u011fi\u015fen elektrik empedans\u0131 \u00f6l\u00e7er. Baz\u0131 klinisyenler bu \u00f6l\u00e7\u00fcm\u00fc objektif ve tekrarlanabilir olarak de\u011ferlendirirler. Elektroglottografi larengeal stroboskopi ve di\u011fer vokal \u00f6l\u00e7\u00fcmlerle birle\u015ftirilince klinik olarak yararl\u0131 bilgiler sunabilir.6,64,68<\/p>\n
Aerodinamik \u00f6l\u00e7\u00fcmler hava ak\u0131m\u0131n\u0131n s\u0131v\u0131 mekani\u011fine dayan\u0131r ve hava ak\u0131m\u0131n\u0131n, hacmin, ve bas\u0131nc\u0131n \u00f6l\u00e7\u00fcm\u00fcn\u00fc i\u00e7erir. Baz\u0131lar\u0131 Ohm yasas\u0131 ile ilgilidir( D = B\/A, D larengeal diren\u00e7, B subglottal bas\u0131n\u00e7, ve A hava ak\u0131m\u0131d\u0131r).<\/p>\n
Profesyonel sesin de\u011ferlendirilmesi i\u00e7in \u0091’e\u011fitimli \u0091’ kulak en ay\u0131rt edici enstr\u00fcmand\u0131r.7,28,61 Profesyonel sesin alg\u0131sal iyile\u015fme ya da k\u00f6t\u00fcle\u015fmesi \u015fark\u0131c\u0131, y\u00f6netici, di\u011fer \u015fark\u0131c\u0131lar, laringolog, ses konu\u015fma patologu ve \u015fark\u0131 sesi bilimcisi i\u00e7in kritiktir. Alg\u0131sal analizin daha objektif olmas\u0131 i\u00e7in vokal karakteristikler ba\u011f\u0131ms\u0131z olarak sistematik bir \u015fekilde incelenebilir. Ek olarak, hakimler s\u00fcbjektif \u00f6nyarg\u0131y\u0131 azaltmak i\u00e7in vokal de\u011ferlendirme e\u011fitim al\u0131rlar. Fakat, vokal karakterler terminoloji \u00fczerinde evrensel bir fikir birli\u011fi yoktur. Hirano48 geni\u015f olarak kullan\u0131lan GRBAS skalas\u0131n\u0131 ( grade, kaba, hava ka\u00e7akl\u0131, astenik, zorlanm\u0131\u015f) \u00f6nermi\u015ftir. Buna ra\u011fmen, Sundberg91 ve Kreiman ve di\u011ferleri 60 bu alanda ara\u015ft\u0131rma yapm\u0131\u015flar ve alg\u0131sal analizin klinik uygulamas\u0131n\u0131n bu zamanda zor oldu\u011fu sonucuna varm\u0131\u015flard\u0131r.60,91<\/p>\n
Vokal \u00f6l\u00e7\u00fcmlerdeki g\u00fcnl\u00fck varyasyonlardan dolay\u0131, vokal kalite, s\u0131kl\u0131kla hasta memnuniyeti ya da sesin de\u011fi\u015fik zamanlarda kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 ile saptan\u0131r. Hasta memnuniyeti direkt sorularla ya da alg\u0131lanan vokal sorunlar\u0131 derecelendirmek i\u00e7in \u00f6zel olarak tasarlanm\u0131\u015f anketlerle de\u011ferlendirilir. Ses kay\u0131tlanm\u0131\u015f \u00f6rneklerle direkt olarak kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131r\u0131labilir. G\u00fcn ve di\u011fer ay\u0131rt edici fakt\u00f6rleri elimine ederek ses de\u011fi\u015fikliklerinin k\u00f6r analizi yap\u0131labilir. Bir karar verici toplulu\u011fu zaman i\u00e7inde objektif kalitatif de\u011fi\u015fiklikleri k\u00f6r olarak de\u011ferlendirebilir. \u00d6zel bir terap\u00f6tik giri\u015fimin etkisi bu \u015fekilde de\u011ferlendirilebilir.<\/p>\n
\u015eimdiki hastal\u0131kla ve daha \u00f6nceki medikal sorunlar \u00fczerine tam bir anamnez gereklidir. \u00c7e\u015fitli otolaringologlar hasta anketleri geli\u015ftirerek en geni\u015f t\u0131bbi hikayeyi almakta ve de\u011ferlendirme s\u00fcrecini h\u0131zland\u0131rmaktad\u0131rlar.77<\/p>\n
\u015eark\u0131c\u0131n\u0131n \u015fikayetinin do\u011fas\u0131 dikkati bir \u015fekilde g\u00f6zden ge\u00e7irilmelidir. Vokal profesyonel basit olarak seste kabala\u015fmadan yak\u0131nabilir. Sestekabala\u015fma, (s\u0131kl\u0131kla) \u00fcst perdenin kayb\u0131, c\u0131z\u0131rt\u0131l\u0131 ses, pitch (frekans) d\u00fczensizli\u011fi, \u015fark\u0131 perdeleri aras\u0131nda ge\u00e7i\u015f zorluklar\u0131 ve erken vokal yorgunluk gibi \u00e7ok \u00e7e\u015fitli vokal anormallikleri tan\u0131mlar. Bunlar s\u0131kl\u0131kla larengeal \u00f6dem, kas gerilim disfonisi, ekstra\u00f6zofageal refl\u00fc, \u00fcst solunum yolu enfeksiyonlar\u0131, nonneoplastik lezyonlar ya da k\u00f6t\u00fc vokal tekni\u011fin semptomlar\u0131d\u0131r. Bunun i\u00e7in, hasta \u00f6zel olarak ses aral\u0131\u011f\u0131, frekans kesintileri, anterior servikal rahats\u0131zl\u0131k, \u00f6zofageal refl\u00fc ve zihinsel ve fiziksel g\u00fc\u00e7 a\u00e7\u0131s\u0131ndan sorgulanmal\u0131d\u0131r. Vokal zorlanman\u0131n ba\u015flang\u0131\u00e7 ve biti\u015fi genellikle neden konusunda ipu\u00e7lar\u0131 sa\u011flar. Zorlu\u011fun g\u00fcn i\u00e7indeki zaman\u0131, disfoniyi artt\u0131ran durumlar, zorlu\u011fun hemen \u00f6ncesindeki olaylar, disfoni ve ses kullan\u0131m\u0131 aras\u0131ndaki ili\u015fkinin nedenini ortaya \u00e7\u0131karmak \u00f6nemlidir ve tedavide faydal\u0131 olabilir.<\/p>\n
Otolaringologa ya da laringologa giden her ses hastas\u0131na mutlaka tam ba\u015f boyun muayenesi yap\u0131lmal\u0131d\u0131r. Vokal profesyonelin fiziksel de\u011ferlendirmesi hasta doktorun ofisine girdi\u011finde y\u00fcr\u00fcmesi ve post\u00fcr\u00fcn\u00fcn de\u011ferlendirmesi ile ba\u015flar. Hasta omuzda geride ya da omuz gev\u015fek \u015fekilde rahat \u015fekilde durabiliyor mu? Hasta gergin ya da sinirli mi?<\/p>\n
Profesyonel ses hastalar\u0131 toplumun genelini etkileyen ayn\u0131 hastal\u0131klara sahiptirler. Fakat, seslerinde olan b\u00fcy\u00fck ihtiya\u00e7lar\u0131ndan dolay\u0131 bunlar, larinksi ve ses \u00fcretimi ile ilgili alanlar\u0131 ilgilendiren problemler kar\u015f\u0131 a\u015f\u0131r\u0131 duyarl\u0131d\u0131rlar.<\/p>\n
Gastro\u00f6zofageal refl\u00fc genellikle heartburn, midede gaz ya da sabahlar\u0131 a\u011f\u0131zda asidik bir tat gibi \u015fikayetlerle ortaya \u00e7\u0131kan s\u0131k bir problemdir. Hastalar\u0131n abdominal ya da g\u00f6\u011f\u00fcs ile ilgili \u015fikayetleri olmadan belirgin refl\u00fcs\u00fc olabilir, buna ekstra\u00f6zofageal ya da laringofarengeal refl\u00fc denmektedir.<\/em>.36,45,55,59,72,74 S\u0131k bo\u011faz temizleme, orta derecede disfoni, bo\u011fazda balgam hissi ya da bo\u011fazda yabanc\u0131 cisim hissi (globus), vokal yorgunluk, servikal disfaji, ya da azalm\u0131\u015f \u015fark\u0131 perdesi semptomlardand\u0131r.8,10 Ekstra\u00f6zofageal refl\u00fcs\u00fc olan \u015fark\u0131c\u0131lar ve di\u011fer vokal profesyoneller sabahlar\u0131 seslerinde kabala\u015fma ya\u015farlar ve daha uzun s\u00fcreli \u0131s\u0131nmalar\u0131 gerekir. Fizik muayene s\u0131ras\u0131nda refl\u00fc larenjiti sorgulanmal\u0131d\u0131r.9,11 E\u011fer semptomlar ve bulgular ekstra\u00f6zofageal refl\u00fcy\u00fc d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcr\u00fcyorsa, diyet ve genel hayat tarz\u0131na y\u00f6nelik muhafazakar tedavi ba\u015flan\u0131r. \u00c7ok yo\u011fun takvimi olan \u015fark\u0131c\u0131lar\u0131n bu \u00f6nlemlere uyabilmesi zordur. Ekstra\u00f6zofageal refl\u00fc en iyi \u015fekilde proton pompa inhibit\u00f6r\u00fc ile kontrol alt\u0131na al\u0131n\u0131r. Yemekten yar\u0131m saat ya da bir saat \u00f6nce ve ekstra\u00f6zofageal refl\u00fcde g\u00fcnde iki kere kullan\u0131l\u0131r. Ekstra\u00f6zofageal refl\u00fcn\u00fcn tedavisinde gastrik bo\u015falmay\u0131 artt\u0131ran ila\u00e7lar\u0131n faydal\u0131 olup olmad\u0131\u011f\u0131 belirsizdir. Kar\u0131\u015f\u0131k klinik tablosu olan ya da maksimal doz proton pompa inhibit\u00f6r\u00fcne cevap al\u0131nmayan hastalara 24 saatlik ph monitorizasyonu uygulan\u0131r. Baz\u0131 hastalar omeprazole diren\u00e7li olabilir.4,15,53,65<\/p>\n
Profesyonel \u015fark\u0131c\u0131larda laringeal hijyen sorunlu olabilir. \u0130yi laringeal hijyenin p\u00fcf noktas\u0131 yeterli hidrasyondur. K\u00f6t\u00fc hidrasyon m\u00fck\u00f6z viskozitede azalmaya yol a\u00e7arak vokal kord vibrasyonunun etkinli\u011finin azalmas\u0131na yol a\u00e7ar.33,95,96 \u015eark\u0131c\u0131lar fazla miktarda su i\u00e7mek zorundad\u0131rlar. Van Lawrence \u015fark\u0131c\u0131lar\u0131n idrarlar\u0131 a\u00e7\u0131k renge boyan\u0131ncaya kadar su i\u00e7meleri gerekti\u011fini belirtmi\u015ftir, vokal profesyoneller belirli bir miktar de\u011fil b\u00f6breklerinin ne kadar su i\u00e7meleri gerekti\u011fini s\u00f6ylemesine izin vermelidirler. G\u00fcnl\u00fck su ihtiyac\u0131n\u0131n en az sekiz bardak oldu\u011fu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclmektedir ve ses kullan\u0131c\u0131s\u0131 hava yoluyla hareket ediyorsa, hastaysa, ya da a\u015f\u0131r\u0131 y\u00fckl\u00fc bir performans takvimi varsa i\u00e7ilen miktar artt\u0131r\u0131lmal\u0131d\u0131r. Kafeinin di\u00fcretik etkisi oldu\u011fu i\u00e7in kullan\u0131m\u0131 desteklenmemelidir. S\u00fct \u00fcr\u00fcnlerinin de salg\u0131lar\u0131n viskozitesini artt\u0131r\u0131r g\u00f6z\u00fckmekte ve vokal kordlar\u0131n sa\u011fl\u0131kl\u0131 d\u00fcz vibratuar i\u015flevlerini engellemektedir. Guaifenesin baz\u0131 hastalarda salg\u0131lar\u0131 inceltebilir. Profesyonel ses hastas\u0131nda t\u00fct\u00fcn kullan\u0131m\u0131 da k\u00f6t\u00fc laringeal hijyene yol a\u00e7ar.<\/p>\n
Vokal istismar, vokal kord anormalliklerine ve takip eden disfoniye yol a\u00e7an normal ses kalitesi ile ilgili vokal davran\u0131\u015flar\u0131 anlat\u0131r. Bu davran\u0131\u015flar laringeal muayene s\u0131ras\u0131nda istismar\u0131n belirgin manifestasyonlar\u0131n\u0131n g\u00f6r\u00fclmesini sa\u011flar. Vokal istismar iki \u015fekilde g\u00f6r\u00fcl\u00fcr: istismar \u015fekilleri hastan\u0131n konu\u015fma ya da \u015fark\u0131 sesinde mevcuttur. Vokal istismar basamak basamak sesi zorlamak ile karakterizedir, primer olarak (1) a\u015f\u0131r\u0131 prova (2) st\u00fcdyoda \u00e7ok zaman ge\u00e7irmek (3) \u00e7ok y\u00fcksek sesle \u015fark\u0131 s\u00f6ylemek (4) \u015fark\u0131c\u0131n\u0131n m\u00fcmk\u00fcn olan s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda \u015fark\u0131 s\u00f6ylemesi. Ek olarak, ticari \u015fark\u0131larda s\u0131kl\u0131kla performansa \u0091ge\u00e7erlilik’ katmak i\u00e7in yapay kaba ses eklenir.<\/p>\n
Akut larenjit (laringeal mukozan\u0131n enflamasyonu) eri\u015fkinlerde s\u0131kt\u0131r ve profesyonel ses hastas\u0131 i\u00e7in \u00e7ok tahrip edici olabilir. Vokal kordlar\u0131n enflamasyonu irritasyona ve \u00f6deme yol a\u00e7ar ve mukozan\u0131n yumu\u015fak hareketini zorla\u015ft\u0131rarak disfoniye neden olur. Bunu kompanse etmek ve normal seslerini korumak .<\/p>\n