Ba\u015f d\u00f6nmesi, ki\u015finin hareket etmedi\u011fi durumda hareket alg\u0131lamas\u0131d\u0131r. Bu d\u00f6nme, ki\u015finin kendisinin d\u00f6nmesi \u015feklinde olabilece\u011fi gibi, etraftaki duvarlar\u0131n veya nesnelerin d\u00f6nmesi veya yerin aya\u011f\u0131n\u0131n alt\u0131ndan kaymas\u0131 \u015feklinde de olabilir. Ba\u015f d\u00f6nmesi, \u00e7o\u011funlukla i\u00e7 kulaktan kaynaklan\u0131r. G\u00f6z kararmas\u0131, halsizlik, kendini veya ba\u015f\u0131n\u0131 bo\u015flukta hissetme gibi durumlar, zaman zaman ki\u015filer taraf\u0131ndan ba\u015f d\u00f6nmesi olarak ifade edilebilir; ancak, bunlar ba\u015f d\u00f6nmesi de\u011fildir. Bu gibi durumlara, hipotansiyon, hipoglisemi, hiperglisemi, kardiyak aritmiler gibi sistemik sorunlar neden olur. Ba\u015f d\u00f6nmesinden yak\u0131nan bir hasta ile kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131nda, hekimin ilk yapmas\u0131 gereken, \u015fikayetin ger\u00e7ekten ba\u015f d\u00f6nmesi olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 anlamakt\u0131r.<\/p>\n
Denge sistemi, i\u00e7 kulaklar, g\u00f6zler ve kas-iskelet sisteminden gelen derin duyudan ibarettir. Bu \u00fc\u00e7 organdan gelen bilgilerin beyin sap\u0131na iletilmesi ve beyin sap\u0131nda vestib\u00fcler \u00e7ekirdeklerde ve serebellumda i\u015flenmesi sonucu ki\u015fide denge hissi olu\u015fur ve ki\u015fi, do\u011frudan ilgilenmese bile ba\u015f\u0131n\u0131n, kollar\u0131n\u0131n, bacaklar\u0131n\u0131n, g\u00f6vdesinin, dolay\u0131s\u0131yla v\u00fccudunun t\u00fcm\u00fcn\u00fcn nerede ve hangi konumda oldu\u011funu bilir. Denge bozuldu\u011funda, serebellum ve serebrum yard\u0131m\u0131yla gerekli hareketleri yaparak dengeyi tekrar bulmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131r. Denge sistemiyle ilgili sorunlar en s\u0131k i\u00e7 kulakta g\u00f6r\u00fcl\u00fcr. \u0130\u00e7 kulaktan kaynaklanan ba\u015f d\u00f6nmelerinin \u00f6zellikleri \u015funlard\u0131r: Ani ba\u015flar. \u00c7ok \u015fiddetlidir. Beraberinde \u015fiddetli bulant\u0131 ve kusma vard\u0131r. \u015euur a\u00e7\u0131kt\u0131r ve hi\u00e7 kaybedilmemi\u015ftir. Rotatuar ve horizontal nistagmus g\u00f6zlenir. N\u00f6rolojik muayene normaldir.<\/p>\n
Ba\u015f d\u00f6nmesinin sebebinin bulunmas\u0131nda en de\u011ferli bilgi, hastan\u0131n verdi\u011fi hikayeden al\u0131n\u0131r. Hikaye, \u00e7o\u011fu zaman hekimi tan\u0131ya g\u00f6t\u00fcr\u00fcr ve bu sayede gereksiz tetkiklerle zaman kayb\u0131n\u0131 engeller. Bu y\u00fczden, hastadan \u00e7ok ayr\u0131nt\u0131l\u0131 hikaye al\u0131nmal\u0131, ba\u015f d\u00f6nmesi ata\u011f\u0131n\u0131 ba\u015flatan, art\u0131ran, azaltan ve sonland\u0131ran durumlar ile ba\u015f d\u00f6nmesi ile birlikte olmas\u0131 beklenen di\u011fer \u015fikayetler sorgulanmal\u0131d\u0131r. \u00d6rne\u011fin, yataktan kalkarken veya yata\u011fa yatarken aniden ortaya \u00e7\u0131kan, \u015fiddetli, fakat bir dakikadan k\u0131sa s\u00fcreli ba\u015f d\u00f6nmesi, benign paroksismal pozisyonel vertigoyu d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcr\u00fcrken, aniden ortaya \u00e7\u0131kan, \u015fiddetli, birka\u00e7 saat s\u00fcren, beraberinde kulaklarda dolgunluk veya bas\u0131n\u00e7 hissi, i\u015fitme azl\u0131\u011f\u0131, \u00e7\u0131nlama olan ba\u015fd\u00f6nmesi Meniere hastal\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcrmelidir.<\/p>\n
Benign Paroksismal Pozisyonel Vertigo:<\/strong> Ba\u015f d\u00f6nmesinin en s\u0131k sebebi benign paroksismal pozisyonel vertigodur. Belli ba\u015f pozisyonunda aniden \u015fiddetli ba\u015f d\u00f6nmesi ba\u015flar; bulant\u0131, kusma olabilir. Sebep olan pozisyon d\u00fczeltilir d\u00fczeltilmez ba\u015f d\u00f6nmesi sona erer. \u00c7o\u011fu zaman bir dakikadan k\u0131sa s\u00fcrelidir. Yataktan kalkarken veya yata\u011fa yatarken, lavaboya y\u00fcz y\u0131kamak i\u00e7in e\u011filince, ayakkab\u0131 ba\u011flamak i\u00e7in yere e\u011filince, namaz k\u0131larken s\u0131k g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc pozisyonlard\u0131r. Posterior semisirk\u00fcler kanalda kalsifikasyonlar oldu\u011fu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclmektedir; ilgili ba\u015f pozisyonu ile bu semisirk\u00fcler kanal yere dik konuma geldi\u011finde, bu kalsifikasyonlar endolenf s\u0131v\u0131s\u0131 i\u00e7inde hareket ederek, ampulladaki kupulay\u0131 uyar\u0131rlar ve ba\u015f d\u00f6nmesi ortaya \u00e7\u0131kar. Tan\u0131, hikayeye ek olarak Dix-Hallpike manevras\u0131 ile konur. Bu manevrada, ki\u015fi oturur pozisyonda iken ba\u015f\u0131 bir tarafa 45o \u00e7evrilerek, ba\u015f\u0131 yata\u011f\u0131n kenar\u0131ndan 45o a\u015fa\u011f\u0131 gelecek \u015fekilde yat\u0131r\u0131l\u0131r. Bu pozisyonda, ar\u0131zal\u0131 kulak a\u015fa\u011f\u0131 pozisyonda iken yere do\u011fru \u00e7akan rotatuar nistagmus g\u00f6zlenmesi veya ki\u015finin ba\u015f d\u00f6nmesi hissetmesi pozitif bulgudur. Ki\u015fi oturur pozisyona al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda, nistagmusun aksi y\u00f6ne \u00e7akt\u0131\u011f\u0131 g\u00f6zlenir. Ki\u015fi oturur pozisyona al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda da ba\u015f d\u00f6nmesi hissedebilir. Tedavi, Epley manevras\u0131 ile, hastan\u0131n posterior semisirk\u00fcler kanal boyunca ters y\u00f6nde \u00e7evrilerek bu kalsifikasyonlar\u0131n vestib\u00fcle geri g\u00f6nderilmesidir. \u00c7ok etkili bir tedavidir. \u00c7o\u011fu zaman ba\u015f d\u00f6nmesi ortadan kalkar; bazen bu manevray\u0131 birka\u00e7 kez yinelemek gerekebilir. Dix-Hallpike manevras\u0131 bilateral pozitif ise Epley manevras\u0131 bilateral yap\u0131labilir. Lateral ve superior semisirk\u00fcler kanallarda da benzer durum g\u00f6r\u00fclebilir; ancak, posteriora g\u00f6re olduk\u00e7a nadirdir.<\/p>\n Meniere Hastal\u0131\u011f\u0131: <\/strong>Endolenf, scala median\u0131n lateral duvar\u0131ndaki stria vascularisden \u00fcretilirken, endolenfatik keseden emilir. Meniere hastal\u0131\u011f\u0131, endolenfin sekresyonu ile absorpsiyonu aras\u0131ndaki dengesizlik nedeniyle geli\u015fen endolenfatik hidrops ile karakterizedir. En \u00e7ok, emilim bozuklu\u011funa yol a\u00e7an endolenfatik kese sorunlar\u0131 \u00fczerinde durulmu\u015ftur. Bu hastal\u0131k, tekrarlayan ba\u015f d\u00f6nmesi ataklar\u0131ndan olu\u015fur. Ba\u015f d\u00f6nmesi, aniden gelir, \u00e7ok \u015fiddetlidir, birka\u00e7 saatten 24 saate kadar s\u00fcrebilir. Beraberinde \u015fiddetli bulant\u0131, kusma g\u00f6r\u00fcl\u00fcr. Hastalar, tutulan kulakta dolgunluktan, seslerden rahats\u0131z olmadan, \u00e7\u0131nlamadan ve i\u015fitme azl\u0131\u011f\u0131ndan yak\u0131n\u0131rlar. Bilin\u00e7 a\u00e7\u0131kt\u0131r ve hi\u00e7 kaybedilmemi\u015ftir. \u0130\u015fitme azl\u0131\u011f\u0131 tipik olarak al\u00e7ak frekanslar\u0131 tutar ve hastal\u0131\u011f\u0131n ba\u015flang\u0131c\u0131ndaki ataklarda tamamen d\u00fczelir; ancak, artan ataklarla beraber i\u015fitme kayb\u0131 yava\u015f yava\u015f kal\u0131c\u0131 olma e\u011filimindedir. Baz\u0131 hastalarda sadece ba\u015f d\u00f6nmesi ataklar\u0131 varken, kulak \u015fikayetleri hi\u00e7 yoktur (vestib\u00fcler hidrops); baz\u0131lar\u0131nda ise ba\u015f d\u00f6nmesi ataklar\u0131 hi\u00e7 g\u00f6r\u00fclmezken, i\u015fitme kayb\u0131 ataklar\u0131, \u00e7\u0131nlama, kulaklarda dolgunluk g\u00f6zlenir (koklear hidrops). Tumarkin krizinde hasta, ani gelen kriz nedeniyle yere d\u00fc\u015fer; ger\u00e7ek anlamda ba\u015f d\u00f6nmesi yoktur. Lermoyez sendromunda, i\u015fitme kayb\u0131, \u00e7\u0131nlama \u00f6nce ba\u015flar; bunlar d\u00fczelirken, \u015fiddetli ba\u015f d\u00f6nmesi ba\u015flar.<\/p>\n Meniere hastal\u0131\u011f\u0131 tan\u0131s\u0131 hikaye ile konur. Odyolojik incelemede, al\u00e7ak frekanslarda sens\u00f6rin\u00f6ral i\u015fitme kayb\u0131, tolerans problemi ve Metz pozitifli\u011fi saptan\u0131r. Retrokoklear bir patolojiyi ekarte etmek i\u00e7in kulak magnetik rezonans g\u00f6r\u00fcnt\u00fclemesi yap\u0131lmas\u0131nda yarar vard\u0131r. Tan\u0131 kesinse, ba\u015fka incelemeye gerek yoktur. Elektrokokleografi, gliserol testi, elektronistagmografi, statik ve dinamik posturografi gerekli durumlarda tan\u0131ya destek olur.<\/p>\n Akut ba\u015f d\u00f6nmesi krizi tedavisinde, dimenhidrinat (Dramamine ampul ve tablet) veya diazepam ile ba\u015f d\u00f6nmesi ve bulant\u0131-kusma kontrol alt\u0131na al\u0131n\u0131r. Hidropsu kontrol alt\u0131na almak i\u00e7in dextran 40000 iv inf\u00fczyonu 5 ml\/kg\/8 saatte\/g\u00fcn, betahistin 3\u00d716 mg tablet ve asetazolamid 1\u00d71 tablet \u00f6nerilir. Bazen betahistin yerine sinnarizin 3\u00d71 tablet verilebilir. Diyette tuz k\u0131s\u0131tlan\u0131r, bol su t\u00fcketilmesi tavsiye edilir; kuruyemi\u015f, kurutulmu\u015f meyve-sebze, sucuk, sosis, salam, past\u0131rma ve kebap yememesi, \u00e7ay, kahve, kola, gazoz, soday\u0131 k\u0131s\u0131tlamas\u0131 \u00f6nerilir; bol taze sebze-meyve, taze et, s\u00fct, yumurta, yo\u011furt, taze bal\u0131k ve tavuk yenebilir; normal tuzlu peynir t\u00fcketilebilir. Tuzu k\u0131s\u0131tlanm\u0131\u015f diyet ve medikal tedavi (betahistin ve asetazolamid) ile tedaviye devam edilir.<\/p>\n Sistemik kortikosteroid tedavisi denenebilir; 1mg\/kg prednisolon ile ba\u015flan\u0131r, doz yava\u015f yava\u015f azalt\u0131larak 1 aya tamamlan\u0131r. Steroidden fayda sa\u011flanamazsa, sistemik imm\u00fcnosupresif tedavi (azathioprin, metotrexate) verilebilir.<\/p>\n Medikal tedavi ba\u015far\u0131l\u0131 olmazsa, cerrahi tedaviler g\u00fcndeme gelmelidir. \u00d6ncelikle, kulak zar\u0131na ventilasyon t\u00fcp\u00fc tak\u0131larak intratimpanik deksametazon uygulan\u0131r; kulak yoluna iki ay s\u00fcreyle g\u00fcna\u015f\u0131r\u0131 5 damla deksametazon damlat\u0131l\u0131r. \u0130ntratimpanik steroid ile hastalar\u0131n ba\u015f d\u00f6nmesi ataklar\u0131nda \u00f6nemli oranda rahatlama sa\u011flan\u0131r. \u0130ntratimpanik steroidden fayda sa\u011flanamazsa, intratimpanik gentamisin ventilasyon t\u00fcp\u00fc yoluyla orta kula\u011fa uygulanabilir. Endolenfatik kese cerrahisi, i\u015fitmesi iyi olan kulakta ba\u015f d\u00f6nmesi ataklar\u0131n\u0131 engellemek i\u00e7in uygulan\u0131r. Vestib\u00fcler n\u00f6rektomi de, i\u015fitmesi iyi olan kulakta ba\u015f d\u00f6nmesi ataklar\u0131n\u0131 engellemek i\u00e7in endolenfatik kese cerrahisinden sonra uygulan\u0131r; hastal\u0131k bilateral ise, vestib\u00fcler n\u00f6rektomiden ka\u00e7\u0131nmakta fayda vard\u0131r. \u0130\u015fitme k\u00f6t\u00fc ise, labirintektomi yap\u0131lmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n Vestib\u00fcler n\u00f6rinit:<\/strong> Viral \u00fcst solunum yolu enfeksiyonu sonras\u0131, vir\u00fcs\u00fcn vestib\u00fcler siniri tutmas\u0131 sonucu geli\u015fir. \u015eiddetli ba\u015f d\u00f6nmesi, bulant\u0131, kusma, nistagmus g\u00f6zlenir; i\u015fitme normaldir, \u00e7\u0131nlama, kulakta bas\u0131n\u00e7 hissi, sesten rahats\u0131z olma yoktur. Dimenhidrinat (Dramamine ampul ve tablet) veya diazepam ile ba\u015f d\u00f6nmesi ve bulant\u0131-kusma kontrol alt\u0131na al\u0131n\u0131r. Ba\u015f d\u00f6nmesi krizi ge\u00e7tikten sonra yap\u0131lan kalorik testte tutulan kulakta kanal parezi saptan\u0131r, ve bu durum kal\u0131c\u0131d\u0131r. Ba\u015f d\u00f6nmesi azalarak 1 ay i\u00e7inde d\u00fczelir.<\/p>\n Akustik n\u00f6rinom:<\/strong> Vestib\u00fcler sinirin iyi huylu t\u00fcm\u00f6r\u00fcd\u00fcr. Ba\u015f d\u00f6nmesi ve\/veya sens\u00f6rin\u00f6ral i\u015fitme kayb\u0131 olan her olguda akustik n\u00f6rinom ekarte edilmelidir. ABR (auditory brainstem response) ve\/veya kulak MR\u2019\u0131 ile akustik n\u00f6rinom ara\u015ft\u0131r\u0131lmal\u0131d\u0131r. Asimetrik sens\u00f6rin\u00f6ral i\u015fitme kayb\u0131, i\u015fitme seviyesine g\u00f6re olduk\u00e7a d\u00fc\u015f\u00fck konu\u015fmay\u0131 ay\u0131rtetme skoru akustik n\u00f6rinomu d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcrmelidir. Tedavisi cerrahi eksizyondur.<\/p>\n \u00c7e\u015fitli n\u00f6rolojik hastal\u0131klar da ba\u015f d\u00f6nmesine neden olabilirler. Serebellum, beyin ve beyin sap\u0131 t\u00fcm\u00f6rleri, serebrovask\u00fcler olaylar (vertebrobaziler yetmezlik), multiple skleroz bunlar\u0131n aras\u0131nda say\u0131labilir. Burada, ba\u015f d\u00f6nmesi \u00e7ok \u015fiddetli de\u011fildir; bulant\u0131 ve kusma \u00e7ok daha azd\u0131r. Nistagmus, y\u00f6n de\u011fi\u015ftiren veya vertikal olabilir; latensi yoktur, fatigue g\u00f6stermez. N\u00f6rolojik muayene ve radyolojik incelemeler ile tan\u0131 konur.<\/p>\n \u015eiddetli ba\u015f d\u00f6nmesi ile gelen hasta \u00f6ncelikle KBB hekimi taraf\u0131ndan de\u011ferlendirilmelidir; tan\u0131 genellikle hikaye ile konur ve tedavi ba\u015flan\u0131r. Hikaye ve fizik muayenede n\u00f6rolojik bir sorun d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcl\u00fcyorsa, hasta n\u00f6roloji b\u00f6l\u00fcm\u00fcne y\u00f6nlendirilmelidir.<\/p>\n <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Hafife al\u0131nmamas\u0131 gerekiyor: ba\u015f d\u00f6nmesi Konu hakk\u0131nda detayl\u0131 ve g\u00fcncel bilgiler i\u00e7in bu makaleyi okuyun<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[18],"tags":[127,25,517,518,42],"class_list":["post-2978","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-kulak-burun-bogaz","tag-bas-donmesi","tag-hasta","tag-pozisyon","tag-siddetli","tag-tedavi"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/odyova.com\/haberler\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2978","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/odyova.com\/haberler\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/odyova.com\/haberler\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/odyova.com\/haberler\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/odyova.com\/haberler\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2978"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/odyova.com\/haberler\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2978\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2979,"href":"https:\/\/odyova.com\/haberler\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2978\/revisions\/2979"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/odyova.com\/haberler\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2978"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/odyova.com\/haberler\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2978"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/odyova.com\/haberler\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2978"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}