Baz\u0131 insanlar denge problemlerini ba\u015f d\u00f6nmesi olarak nitelendirirler. \u00c7evrenin d\u00f6nmedi\u011fi bu denge bozuklu\u011fu bazen i\u00e7 kula\u011fa ba\u011fl\u0131 bir problemden dolay\u0131 ortaya \u00e7\u0131kar. Baz\u0131 insanlar ise denge sa\u011flamaktaki zorluklar\u0131n\u0131 vertigo kelimesiyle a\u00e7\u0131klarlar. Bu kelime Latince “d\u00f6nmek” fiilinden gelmektedir. Bu hastalar s\u0131kl\u0131kla kendilerinin veya \u00e7evrenin d\u00f6nd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc s\u00f6ylerler. Vertigo \u00e7o\u011funlukla i\u00e7 kulak probleminden kaynaklan\u0131r.<\/p>\n
HAREKET HASTALI\u011eI VE DEN\u0130Z TUTMASI NED\u0130R?<\/p>\n
Baz\u0131 insanlar u\u00e7a\u011fa bindiklerinde veya arabada bulant\u0131 hissederler, hatta bazen kusarlar. Bu duruma ta\u015f\u0131t tutmas\u0131 denilir. Bir \u00e7ok insan bu rahats\u0131zl\u0131\u011f\u0131 gemiye bindi\u011fi zaman \u00e7eker bu y\u00fczden ayn\u0131 olay olmas\u0131na ra\u011fmen buna deniz tutmas\u0131 denir. Deniz tutmas\u0131 sadece ufak bir rahats\u0131zl\u0131kt\u0131r. Bunun d\u0131\u015f\u0131nda herhangi bir t\u0131bbi bozuklu\u011fun ifadesi de\u011fildir. Ancak bazen yolcular bu rahats\u0131zl\u0131ktan dolay\u0131 \u00e7ok k\u0131s\u0131tlanabilirler. \u00c7ok az bir k\u0131sm\u0131nda da bu rahats\u0131zl\u0131k yolculuk bitse dahi birka\u00e7 g\u00fcn daha s\u00fcrmektedir.<\/p>\n
DENGE S\u0130STEM\u0130N\u0130N ANATOM\u0130S\u0130<\/p>\n
Ba\u015f d\u00f6nmesi (Dizzines, vertigo) ve ta\u015f\u0131t tutmas\u0131 denge sistemi ile ilgilidir. Uzay ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar\u0131 bu duyguya uzaysal oriantasyon demektedirler. Denge sistemi i\u00e7 kulaktad\u0131r ve beyine v\u00fccudun uzay i\u00e7inde nerede oldu\u011funu, pozisyonunun y\u00f6n\u00fc, hangi y\u00f6nde hareket etti\u011fi ve d\u00f6n\u00fcyor mu yoksa sakin durumda m\u0131 oldu\u011funu bildirir. Denge duygunuz sinir sisteminin a\u015fa\u011f\u0131da belirtilen b\u00f6l\u00fcmleri aras\u0131ndaki kompleks ili\u015fkilerle sa\u011flanmaktad\u0131r.<\/p>\n
1.\u0130\u00e7 kulak (ayn\u0131 zamanda labirent ad\u0131n\u0131 da almaktad\u0131r.) hareketin y\u00f6n\u00fcn\u00fc yani d\u00f6n\u00fcp d\u00f6nmedi\u011fini, ileri veya geri, bir yandan di\u011fer yana ve yukar\u0131 veya a\u015fa\u011f\u0131ya do\u011fru oldu\u011funu belirler.
2.G\u00f6zler v\u00fccudun uzay i\u00e7indeki yerini (ba\u015f a\u015fa\u011f\u0131 vs.) ve hareketin y\u00f6n\u00fcn\u00fc belirler.
3.Eklemlerde ve omurgada bulunan bas\u0131n\u00e7 resept\u00f6rleri v\u00fccudun hangi par\u00e7as\u0131n\u0131n a\u015fa\u011f\u0131da oldu\u011funu ve neresinin yere de\u011fdi\u011fini belirler.
4.Kaslardaki ve eklemlerdeki alg\u0131lama resept\u00f6rleri v\u00fccudun hangi par\u00e7as\u0131n\u0131n hareket etti\u011fini belirler.
5.Merkezi sinir sistemi (beyin ve omurilik) daha \u00f6nceki d\u00f6rt sistemden gelen uyar\u0131lar\u0131 i\u015fler ve sonu\u00e7ta koordinasyonu sa\u011flanm\u0131\u015f bir alg\u0131lama ortaya \u00e7\u0131kar.
Ta\u015f\u0131t tutmas\u0131n\u0131n bulgular\u0131 ve ba\u015f d\u00f6nmesi, merkezi sinir sistemine di\u011fer d\u00f6rt sistemden birbirine z\u0131t mesajlar geldi\u011finde ortaya \u00e7\u0131kmaktad\u0131r. \u00d6rnek olarak f\u0131rt\u0131nal\u0131 bir g\u00fcnde u\u00e7a\u011fa bindi\u011finizi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn ve u\u00e7a\u011f\u0131n\u0131z hava ak\u0131mlar\u0131ndan dolay\u0131 sallanmaktad\u0131r. Fakat g\u00f6zleriniz bu hareketi alg\u0131lamamaktad\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc b\u00fct\u00fcn g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcz u\u00e7a\u011f\u0131n i\u00e7idir. Bunun sonucunda beyniniz birbiriyle uyu\u015fmayan mesajlar almaktad\u0131r. Sizi bundan dolay\u0131 u\u00e7ak tutabilir. Veya bir araban\u0131n arka koltu\u011funda oturmu\u015f kitap okudu\u011funuzu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn. \u0130\u00e7 kula\u011f\u0131n\u0131z ve deri resept\u00f6rleriniz yolculu\u011fun hareketini alg\u0131layacakt\u0131r. Ancak g\u00f6zleriniz sadece kitab\u0131 g\u00f6recektir. Bu nedenle sizi ta\u015f\u0131t tutabilir. Ger\u00e7ek bir t\u0131bbi \u00f6rnek vermek gerekirse bir darbeden dolay\u0131 yaln\u0131zca bir taraftaki i\u00e7 kula\u011f\u0131n\u0131z\u0131n hasarland\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn. Hasarl\u0131 i\u00e7 kulak normal i\u00e7 kulakla ayn\u0131 mesajlar\u0131 g\u00f6ndermez. Bu beyine d\u00f6nme eylemiyle ilgili yanl\u0131\u015f bilgi verir. Ki\u015fi vertigodan veya d\u00f6n\u00fcyormu\u015f hissinden \u015fikayet\u00e7i olabilir. Bazen bulant\u0131 da g\u00f6r\u00fcl\u00fcr.<\/p>\n
HANG\u0130 TIBB\u0130 RAHATSIZLIKLAR BA\u015e D\u00d6NMES\u0130NE NEDEN OLUR?<\/p>\n
1.Dola\u015f\u0131m: Dola\u015f\u0131m bozukluklar\u0131 ba\u015f d\u00f6nmesinin en s\u0131k nedenleri aras\u0131ndad\u0131r. E\u011fer beyniniz yeterince kan almazsa ba\u015f\u0131n\u0131z d\u00f6nmeye ba\u015flar. Hemen hemen herkes yatarken aniden aya\u011fa kalkt\u0131\u011f\u0131nda birka\u00e7 defa hissetmi\u015ftir, ancak baz\u0131 insanlar s\u0131k veya kronik nedenlerden \u00f6t\u00fcr\u00fc ba\u015f d\u00f6nmesi \u015fikayetlerinde bulunurlar. Bu arterioskleroz (damar sertli\u011fi) dan dolay\u0131 olur. Bu rahats\u0131zl\u0131k \u00e7o\u011funlukla y\u00fcksek tansiyon hastalar\u0131nda, \u015feker hastalar\u0131nda ve kan ya\u011flar\u0131 y\u00fcksek olanlarda g\u00f6r\u00fcl\u00fcr. Bazen de kalp fonksiyonlar\u0131 yetersiz olanlarda veya kans\u0131zl\u0131k \u015fikayeti olanlarda rastlan\u0131r. Baz\u0131 ila\u00e7lar \u00f6zellikle nikotin ve kafein beyne giden kan ak\u0131m\u0131n\u0131 azalt\u0131r. Dietteki \u00e7ok miktarda tuz da kan ak\u0131m\u0131n\u0131n azalmas\u0131na neden olur. Bazen dola\u015f\u0131m\u0131nda strese, sinirlenmeye veya gerginli\u011fe ba\u011fl\u0131 olarak baz\u0131 bozukluklar olabilir. E\u011fer i\u00e7, kulak yeterince kan alamazsa daha \u00f6zel bir ba\u015f d\u00f6nmesi durumu olan vertigo ortaya \u00e7\u0131kar. \u0130\u00e7 kulak kan dola\u015f\u0131m\u0131ndaki de\u011fi\u015fikliklere \u00e7ok hassast\u0131r. Bu y\u00fczden beyin i\u00e7in bahsedilen zay\u0131f kan dola\u015f\u0131m\u0131 durumlar\u0131n\u0131n hepsi i\u00e7 kulak i\u00e7in de ge\u00e7erlidir.
2.Yaralanma: Kafatas\u0131nda meydana gelen, i\u00e7 kula\u011f\u0131 da zedeleyen bir k\u0131r\u0131k sonras\u0131nda a\u015f\u0131r\u0131,k\u0131s\u0131tlay\u0131c\u0131 bir vertigoyla birlikte bulant\u0131 ve i\u015fitme kayb\u0131 geli\u015fir. Ba\u015f d\u00f6nmesi birka\u00e7 hafta s\u00fcrer. Bu s\u00fcre i\u00e7inde normal taraf yava\u015f yava\u015f kar\u015f\u0131 taraf\u0131n fonksiyonlar\u0131n\u0131 \u00fcstlenir.
3.Enfeksiyon: Vir\u00fcslerden \u00f6rne\u011fin so\u011fuk alg\u0131nl\u0131\u011f\u0131na neden olanlar i\u00e7 kula\u011f\u0131 ve onun beyinle olan sinir ba\u011flant\u0131lar\u0131n\u0131 etkileyebilirler. Bu k\u00f6t\u00fc bir vertigoya neden olurken i\u015fitme genellikle etkilenmez. Buna ra\u011fmen bakteriler sonucunda olu\u015fan enfeksiyonlarda hem denge hemde i\u015fitme fonksiyonlar\u0131n\u0131n bozulmas\u0131na neden olur. Ba\u015f d\u00f6nmesinin \u015fiddeti ve iyile\u015fme zaman\u0131 k\u0131r\u0131klarda oldu\u011fu gibidir.
4.Allerji: Baz\u0131 insanlar allerjik olduklar\u0131 besinlerle veya havadaki par\u00e7ac\u0131klarla kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131klar\u0131nda ba\u015f d\u00f6nmesi veya vertigo ile kar\u015f\u0131la\u015fabilirler.
5.N\u00f6rolojik hastal\u0131klar: Multipl Skleroz, sifiliz, t\u00fcm\u00f6r gibi sinir sistemini etkileyen hastal\u0131klar dengenin bozulmas\u0131na neden olur. Bunlar nadir nedenler olmas\u0131na ra\u011fmen doktorunuz muayene s\u0131ras\u0131nda bunlar\u0131 da d\u00fc\u015f\u00fcnecektir.
ARA\u00c7 TUTMASINA KAR\u015eI NE YAPAB\u0130L\u0130R\u0130M?<\/p>\n
1.Her zaman v\u00fccudunuzun hareketinin i\u00e7 kula\u011f\u0131n\u0131z ve g\u00f6zleriniz taraf\u0131ndan ayn\u0131 \u015fekilde alg\u0131lanabilece\u011fi bir yerde oturun. \u00d6rnek olarak araban\u0131n \u00f6n taraf\u0131nda oturup uzak manzaralara bakabilirsiniz veya geminin g\u00fcvertesi ne \u00e7\u0131k\u0131p ufku izleyebilirsiniz yada u\u00e7akta cam kenar\u0131nda oturup d\u0131\u015far\u0131y\u0131 seyredebilirsiniz. U\u00e7ak yolculuklar\u0131n da hareketin en az oldu\u011fu kanat \u00fcst\u00fcne denk gelen koltuklar\u0131 tercih edin.
2.E\u011fer araba sizi tutuyorsa kitap okumay\u0131n yada z\u0131t y\u00f6ndeki koltuklara oturmay\u0131n.
3.Ara\u00e7 tutmas\u0131 olan bir ba\u015fka yolcuyla konu\u015fmay\u0131n veya onu izlemeyin.
4.Yolculuktan hemen \u00f6nce yada yolculuk s\u0131ras\u0131nda keskin kokulardan, baharatl\u0131 ve ya\u011fl\u0131 yiyeceklerden uzak durun. Ara\u015ft\u0131rmalar halk aras\u0131nda yayg\u0131n olarak kullan\u0131lan form\u00fcllerin etkinli\u011fini bilimsel olarak kan\u0131tlayamam\u0131\u015ft\u0131r.
5.Doktorunuz taraf\u0131ndan tavsiye edilen ila\u00e7lardan birini yolculu\u011funuzdan \u00f6nce al\u0131n. Bu ila\u00e7lardan baz\u0131lar\u0131 re\u00e7etesiz olarak da sat\u0131n al\u0131nabilir. Sakinle\u015ftirici veya sinir sistemini etkileyen ila\u00e7lar i\u00e7in doktorunuzun re\u00e7etesi gerekir. Baz\u0131lar\u0131 hap veya fitil \u015feklindedir baz\u0131lar\u0131 ise (scopolamine) kulak arkas\u0131na yap\u0131\u015ft\u0131r\u0131labilen bantlar \u015feklindedir.
\u015eunu hat\u0131rlay\u0131n: Ba\u015f d\u00f6nmesi ve ara\u00e7 tutmas\u0131 olaylar\u0131n\u0131n b\u00fcy\u00fck \u00e7o\u011funlu\u011fu hafiftir ve ki\u015fi bunu kendi kendine tedavi edebilir. Ancak a\u011f\u0131r veya giderek daha da a\u011f\u0131rla\u015fan vakalar Kulak Burun Bo\u011faz, denge ve sinir sistemi konusunda uzman bir doktor taraf\u0131ndan takip edilmelidir.<\/p>\n
DOKTOR BA\u015e D\u00d6NMES\u0130 \u0130\u00c7\u0130N NE YAPAR?<\/p>\n
Doktorunuz<\/p>\n
Ba\u015f d\u00f6nmesini tarif etmenizi isteyecektir. Bunun bir g\u00f6z kararmas\u0131 m\u0131 yoksa bir hareket hissi mi oldu\u011funu, ne kadar s\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc, i\u015fitme kayb\u0131 veya bulant\u0131 ve kusma olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 soracakt\u0131r. Hangi durumlar\u0131n ba\u015f d\u00f6nmesi olu\u015fturdu\u011fu da sorulabilir. Genel durumunuz, ila\u00e7 al\u0131p almad\u0131\u011f\u0131n\u0131z, kafa travmas\u0131, son zamanlarda ge\u00e7irilmi\u015f bir enfeksiyon, ve kula\u011f\u0131n\u0131zla, sinir sisteminizle ilgili bir\u00e7ok soruya cevap vermek durumunda olabilirsiniz. Doktorunuz kula\u011f\u0131n\u0131z\u0131, burnunuzu ve bo\u011faz\u0131n\u0131z\u0131 muayene ettikten sonra sinir sistemiyle ilgili baz\u0131 testler yapacakt\u0131r. \u0130\u00e7 kulak hem i\u015fitme hem de dengeyle ilgili oldu\u011fu i\u00e7in dengedeki bir bozukluk i\u015fitmeyi de etkileyecek veya bunun tersi olacakt\u0131r. Bu nedenle doktorunuz i\u015fitme testi (odiogram) isteyebilir. Baz\u0131 durumlarda kafatas\u0131n\u0131z\u0131n r\u00f6ntgenini, tomografisini veya manyetik rezonans ile g\u00f6r\u00fcnt\u00fclenmesini veya i\u00e7 kula\u011f\u0131n\u0131z\u0131 uyarmak i\u00e7in kullan\u0131lan s\u0131cak veya so\u011fuk sudan sonra g\u00f6z hareketlerinizi izleyecek bir test (elektronistagmografi – ENG) isteyebilir. Baz\u0131 durumlarda da kalbinizin de\u011ferlendirilmesini veya baz\u0131 kan testlerini \u00f6nerebilir. Her hasta i\u00e7in her test gerekmemektedir. Doktorunuzun karar\u0131 hangi testlerin gerekli oldu\u011funu belirleyecektir. Benzer olarak \u00f6nerilen tedavi de konulan te\u015fhis ile ili\u015fkili olacakt\u0131r.<\/p>\n
BA\u015e D\u00d6NMES\u0130N\u0130 AZALTMAK \u0130\u00c7\u0130N NE YAPAB\u0130L\u0130R\u0130M?<\/p>\n
1.Ani pozisyon de\u011fi\u015fikliklerinden ka\u00e7\u0131n\u0131n. \u00d6rnek olarak yatar durumdan aniden aya\u011fa kalkmay\u0131n veya bir taraftan di\u011ferine ani olarak d\u00f6nmeyin.
2.A\u015f\u0131r\u0131 kafa hareketlerinden (\u00f6zellikle yukar\u0131 bakmak) veya h\u0131zl\u0131 ba\u015f hareketlerinden ka\u00e7\u0131n\u0131n.
3.Dola\u015f\u0131m\u0131 bozacak (nikotin, kafein ve tuz) \u00fcr\u00fcnlerinin kullan\u0131m\u0131n\u0131 azalt\u0131n.
4.Ba\u015f d\u00f6nmenize neden olan stresden, sinirlilikden uzak durun ve allerjiniz olan maddelere maruz kalmamaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131n.
5.Ba\u015f d\u00f6nmeniz oldu\u011funda araba kullanmak tehlikeli alet kullanmak veya merdiven t\u0131rmanmak gibi zarar verebilecek aktivitelerden uzak durun.<\/p>\n
<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Ba\u015f d\u00f6nmesi hakk\u0131nda Konu hakk\u0131nda detayl\u0131 ve g\u00fcncel bilgiler i\u00e7in bu makaleyi okuyun<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[18],"tags":[127,210,86,211,85],"class_list":["post-3112","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-kulak-burun-bogaz","tag-bas-donmesi","tag-bazi","tag-denge","tag-hareket","tag-kan"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/odyova.com\/haberler\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3112","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/odyova.com\/haberler\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/odyova.com\/haberler\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/odyova.com\/haberler\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/odyova.com\/haberler\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3112"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/odyova.com\/haberler\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3112\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3113,"href":"https:\/\/odyova.com\/haberler\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3112\/revisions\/3113"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/odyova.com\/haberler\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3112"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/odyova.com\/haberler\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3112"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/odyova.com\/haberler\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3112"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}