Yutma bozuklu\u011fu; yiyecek ve i\u00e7eceklerin a\u011f\u0131z borusundan mideye ge\u00e7i\u015fi s\u0131ras\u0131nda ki\u015finin bo\u011faz\u0131ndaki ya da yemek borusundaki sorunlardan kaynakl\u0131 yiyeceklerin ve i\u00e7eceklerin yeterli s\u00fcrede, d\u00fczg\u00fcn olarak ya da yanl\u0131\u015f bir \u015fekilde nefes borusuna ka\u00e7mas\u0131yla mideye iletilememesi durumudur. Yutma bozuklu\u011funa t\u0131p dilinde disfaji ad\u0131 verilir. \u00c7ok h\u0131zl\u0131 yemek yenmesi ve yiyeceklerin d\u00fczg\u00fcn \u015fekilde yutulmamas\u0131 gibi durumlarda da ortaya \u00e7\u0131kar ancak bu durum anl\u0131k yutma bozuklu\u011fu ortaya \u00e7\u0131kar\u0131r. S\u00fcrekli olarak devam eden yutma bozukluklar\u0131 dikkate al\u0131nmal\u0131d\u0131r. Yutma s\u0131ras\u0131nda yiyecek ses tellerine kadar inerse \u2018penetrasyon\u2019, ses tellerinin a\u015fa\u011f\u0131s\u0131na kadar inerse de \u2018aspirasyon\u2019 olarak adland\u0131r\u0131lan ciddi bir durum ortaya \u00e7\u0131kabilir. Yutma bozuklu\u011fu her ya\u015fta ortaya \u00e7\u0131kabilir ancak ya\u015fl\u0131larda, bebeklerde veya beyin, sinir ve kas sistemini etkileyen hastal\u0131\u011f\u0131 olan ki\u015filerde daha s\u0131k kar\u015f\u0131la\u015f\u0131lan bir durumdur.<\/p>\n
Yutma Bozukluklar\u0131 (Disfaji) Nelerdir?<\/strong><\/p>\n – A\u011f\u0131z (Oral) Disfaji: A\u011f\u0131zda kaynaklanan bir sorundan dolay\u0131 ya\u015fanan yutma bozuklu\u011fudur. \u00c7i\u011fneme, dil zay\u0131fl\u0131\u011f\u0131, kat\u0131 ve s\u0131v\u0131 besinleri bo\u011faza ta\u015f\u0131ma s\u0131ras\u0131nda hareket ettirmede g\u00fc\u00e7l\u00fck ya\u015fanmas\u0131 durumudur. Genellikle n\u00f6rolojik problemler (inme gibi) sonras\u0131 ortaya \u00e7\u0131kar.<\/p>\n – Yutak (Farengeal) Disfaji: Yiyeceklerin ve i\u00e7eceklerin yutulmas\u0131n\u0131 ba\u015flatmakta, kat\u0131 ya da s\u0131v\u0131 besinleri yemek borusuna do\u011fru itmekte ve besinlerin yanl\u0131\u015f yola gitmemesi i\u00e7in hava yolunu kapatmakta g\u00fc\u00e7l\u00fck ya\u015fanmas\u0131 sonucu bo\u011fazda ya\u015fanan bir sorundur. Genellikle Parkinson hastal\u0131\u011f\u0131, fel\u00e7 gibi n\u00f6rolojik problemler sonras\u0131 ortaya \u00e7\u0131kar.<\/p>\n – Mide borusu (\u00d6zofageal) Disfaji: Yutkunurken bo\u011faz ve midedeki delikleri a\u00e7\u0131p kapatmakta ve yiyecekleri yemek borusuna itmekte g\u00fc\u00e7l\u00fck ya\u015fanmas\u0131 sonucu yemek borusunda olu\u015fan bir sorundur. Bu durum genellikle t\u0131kanma ve tahri\u015f nedeniyle geli\u015fir ve tedavisi cerrahi m\u00fcdahale ile ger\u00e7ekle\u015fir.<\/p>\n Yutma Bozuklu\u011funun Nedenleri<\/strong><\/p>\n – Fel\u00e7, beyin travmas\u0131, spinal kord zedelenmesi, Parkinson, Multiple Skleroz (MS), Amyotrophic Lateral Skleroz (ALS), M\u00fcsk\u00fcler Distrofi, Serebral Palsi, Alzheimer gibi sinir sistemine ba\u011fl\u0131 hastal\u0131klar\u0131<\/p>\n – Akalazya: Yemek borusunun alt ucundan bulunan alt \u00f6zofagus kaslar\u0131n\u0131n gev\u015femedi\u011fi yani mideye yemek girmesine izin verecek kadar dinlenmemi\u015f olmas\u0131d\u0131r. Bu kaslarda bazen de zay\u0131flama ortaya \u00e7\u0131kabilir. B\u00f6yle durumlarda da besinler midede sindirilmeden bo\u011faza geri gelir.<\/p>\n – A\u011f\u0131z, bo\u011faz ya da \u00f6zafagus kanseri, ba\u015f ve boyun zedelenmesi ya da cerrahisi, a\u011f\u0131z hijyeni olmamas\u0131 (eksik di\u015f olmas\u0131 ya da di\u015flerin olmamas\u0131, \u00e7\u00fcr\u00fck ya da uygun olmayan di\u015f protezi kullan\u0131lmas\u0131) takma di\u015flerin uygun olmamas\u0131) gibi durumlarda yutma bozuklu\u011fu ba\u015f ve boyun problemlerine ba\u011fl\u0131 ortaya \u00e7\u0131kabilir.<\/p>\n – Yemek borusu (\u00f6zofagus) darl\u0131\u011f\u0131: Yemek borusunun dar olmas\u0131 refl\u00fc, doku yaralanmalar\u0131 ve t\u00fcm\u00f6rlerden kaynakl\u0131 olup b\u00fcy\u00fck lokmal\u0131 besinlerin yutulmas\u0131n\u0131 zorla\u015ft\u0131r\u0131r.<\/p>\n – Yabanc\u0131 cisimler de yutma bozuklu\u011fu nedenidir. Bazen yiyecek ya da ba\u015fka bir nesne bo\u011faz ya da yemek borusuna tak\u0131larak k\u0131smi bir t\u0131kan\u0131kl\u0131\u011fa neden olabilir. \u00d6zellikle protez di\u015f kullan\u0131m\u0131n\u0131n yayg\u0131n oldu\u011fu ya\u015fl\u0131larda ve \u00e7ocuklarda yemekler iyi \u00e7i\u011fnenmedi\u011fi zaman bo\u011faza tak\u0131lma durumu olu\u015fabilir.<\/p>\n – Refl\u00fc hastal\u0131\u011f\u0131 olan ki\u015filerde mide asidinin yukar\u0131 ka\u00e7mas\u0131 sonucu yemek borusunda doku hasarlar\u0131 ortaya \u00e7\u0131kabilir. Geri gelen besin ve asitler yemek borusunun alt k\u0131sm\u0131nda spazm, yara izleri ve daralmalara yol a\u00e7arak yutma g\u00fc\u00e7l\u00fcklerine neden olur.<\/p>\n – Radyoterapi: Kanser tedavisinde uygulanan radyoterapi ba\u015f-boyun b\u00f6lgesine uyguland\u0131\u011f\u0131 zaman, yemek borusunda iltihaplanmaya sertle\u015fmeye ve yara izlerine yol a\u00e7arak yutkunma g\u00fc\u00e7l\u00fcklerine sebep olabilir.<\/p>\n – Eozinofilik \u00f6zofajit: G\u0131da alerjisi ile ili\u015fkilidir. Yemek borusunda beyaz kan h\u00fccresi olan \u2018eozinofil\u2019 ad\u0131 verilen h\u00fccrelerinin kontrols\u00fcz olarak a\u015f\u0131r\u0131 \u015fekilde \u00e7o\u011fal\u0131r ve sindirim sistemindeki h\u00fccreleri etkiler. Kusma ve yutma g\u00fc\u00e7l\u00fc\u011f\u00fc gibi sorunlar ya\u015fan\u0131r.<\/p>\n – Skleroderma: Dokular\u0131n sertle\u015fmesiyle ortaya \u00e7\u0131kar. \u00d6zofagus sfinkter kas\u0131n\u0131n zay\u0131flamas\u0131 ile asitlerin yemek borusuna geri ka\u00e7mas\u0131 ve s\u0131k s\u0131k mide ek\u015fimesi durumu ya\u015fan\u0131r. Bu da yutma bozuklu\u011funa neden olur.<\/p>\n – Farengeal divertik\u00fcl: Bo\u011fazda ve \u00f6zellikle yemek borusunun \u00fcst k\u0131sm\u0131ndaki k\u00fc\u00e7\u00fck kesecikler ve g\u0131da birikintileri yutma g\u00fc\u00e7l\u00fc\u011f\u00fc, a\u011f\u0131z kokusu, tekrarlayan bo\u011faz temizleme ihtiyac\u0131 ve \u00f6ks\u00fcrme gibi durumlar\u0131n ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131na neden olur.<\/p>\n Yutma Bozuklu\u011fu Belirtileri<\/strong><\/p>\n – Yutma s\u0131ras\u0131nda g\u00fc\u00e7l\u00fck \u00e7ekme ve a\u011fr\u0131 olmas\u0131 (odionfaji)<\/p>\n – Yutkunman\u0131n olamamas\u0131<\/p>\n – Yutkunma s\u0131ras\u0131nda ya da sonras\u0131nda \u00f6ks\u00fcrme ve t\u0131kan\u0131kl\u0131k<\/p>\n – Yiyeceklerin bo\u011faz, g\u00f6\u011f\u00fcs veya g\u00f6\u011f\u00fcs arkas\u0131nda s\u0131k\u0131\u015fm\u0131\u015f olma hissi<\/p>\n – Yeme ve i\u00e7me s\u0131ras\u0131nda ya da sonras\u0131nda sesin \u0131slak ve h\u0131r\u0131lt\u0131l\u0131 olma durumu<\/p>\n – T\u00fck\u00fcr\u00fck salg\u0131s\u0131nda art\u0131\u015f<\/p>\n – Kilo kayb\u0131<\/p>\n – Yiyeceklerin burundan ya da a\u011f\u0131zdan geri gelme durumu<\/p>\n – S\u0131k s\u0131k mide ek\u015fimesi ya\u015fanmas\u0131 ve refl\u00fc durumu<\/p>\n – Ses k\u0131s\u0131kl\u0131\u011f\u0131<\/p>\n – A\u011f\u0131zdan yemek ya da s\u0131v\u0131 akmas\u0131 veya a\u011f\u0131zda yemeklerin birikmesi durumu<\/p>\n – Yemek yeme al\u0131\u015fkanl\u0131\u011f\u0131nda de\u011fi\u015fiklikler<\/p>\n Yutma Bozuklu\u011fu Tedavisi<\/strong><\/p>\n Yutma bozuklu\u011fu tedavileri hastal\u0131\u011f\u0131n alt\u0131nda yatan nedene ve hastal\u0131\u011f\u0131n durumuna g\u00f6re de\u011fi\u015fiklik g\u00f6sterir. Bu durum bazen herhangi bir tedavi yap\u0131lmadan da kendi kendine ge\u00e7ebilir. Karma\u015f\u0131k yutma problemlerinin tedavisinde ise bir ya da daha fazla uzman taraf\u0131ndan yap\u0131labilir. Yutma bozuklu\u011fu s\u00fcrekli bir h\u00e2l alm\u0131\u015f ve sebep belirgin de\u011filse alan\u0131nda uzman KBB doktoru hastal\u0131k hakk\u0131nda hastan\u0131n \u00f6yk\u00fcs\u00fcn\u00fc dinler ve muayene eder. Bu muayenede s\u0131ras\u0131nda kameral\u0131 g\u00f6r\u00fcnt\u00fcleme sistemi olan, endoskoplar kullan\u0131l\u0131r. Gerekli g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc durumlarda yemek borusu, mide ve on iki parmak ba\u011f\u0131rsa\u011f\u0131 incelemesi gastroenterologlar ile beraber yap\u0131labilir. Sindirim sisteminin baryumlu r\u00f6ntgen filmleri de gerekli g\u00f6r\u00fclen durumlarda istenebilir. Baz\u0131 durumlarda n\u00f6rologla beraber, yutma bozuklu\u011funun sinir sisteminden kaynaklan\u0131p kaynaklanmad\u0131\u011f\u0131n\u0131n de\u011ferlendirilebilir.<\/p>\n Yutma bozuklu\u011fu ila\u00e7, yutma tedavisi ya da cerrahi m\u00fcdahale ile tedavi edilebilir. Genellikle yutma bozuklu\u011fu hastal\u0131\u011f\u0131 mide asit salg\u0131s\u0131n\u0131 azaltan ila\u00e7lar ya da kas gev\u015fetici ila\u00e7lar kullanmalar\u0131 \u00f6nerilir. Yutma tedavisinin gerekli g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc durumlarda, yutmadan sorumlu kaslar\u0131n g\u00fc\u00e7lenmesi i\u00e7in uygun pozisyonlarda egzersizler hastaya yapt\u0131r\u0131l\u0131r. Buna pozisyonel yutma tedavisi ad\u0131 verilir. Hastalara, yeme\u011fi a\u011f\u0131zlar\u0131na belli bir pozisyonda almalar\u0131 ve yutmak i\u00e7in v\u00fccutlar\u0131na daha kolay bir pozisyon vermeleri \u00f6\u011fretilir. Tedavide yiyeceklerin kolay ve g\u00fcvenli \u015fekilde yutulmas\u0131n\u0131n sa\u011flanmas\u0131 ama\u00e7lan\u0131r. Yutma refleksini harekete ge\u00e7irebilecek sinirlerin uyar\u0131lmas\u0131na y\u00f6nelik duyusal teknikler de kullan\u0131lmaktad\u0131r. Baz\u0131 yiyecek ve s\u0131v\u0131lar\u0131n yutmas\u0131 kolay oldu\u011fu i\u00e7in yutmas\u0131 en kolay yiyecekler tercih edilerek dengeli bir diyet program\u0131 olu\u015fturulur.<\/p>\n Baz\u0131 gerekli g\u00f6r\u00fclen durumlarda da cerrahi operasyon ger\u00e7ekle\u015ftirilebilir. Yemek borusunda bir daralma veya yap\u0131\u015f\u0131kl\u0131k mevcutsa, bu b\u00f6lge geni\u015fletilebilir veya a\u00e7\u0131labilir. Dilatasyon i\u015flemi buna bir \u00f6rnektir. Yemek borusunda bir darl\u0131k varsa dilatasyon i\u015flemiyle k\u00fc\u00e7\u00fck bir balonun yemek borusuna yerle\u015ftirilip \u015fi\u015firilmesiyle yemek borusu geni\u015fletilebilir. Yemek borusundaki kaslarda gev\u015feyememe sorunu varsa o zaman da botoks tedavisi uygulanabilir. Zat\u00fcrre, yetersiz beslenme veya s\u0131v\u0131 elektrolit dengesizli\u011fi riski olan durumlarda mideye t\u00fcp tak\u0131larak t\u00fcpten beslenme de uygulanabilir.<\/p>\n Yemek yeme al\u0131\u015fkanl\u0131klar\u0131n\u0131n d\u00fczenlenmesi de yutma bozuklu\u011funun tedavisi i\u00e7in \u00f6nemlidir. Yemek yerken yutma s\u0131ras\u0131nda ba\u015f\u0131n hafif\u00e7e \u00f6ne e\u011filmesi, 90 derece dik pozisyonla yemek yenilmesi ve yemekten sonra 15-20 dakika bu pozisyonun korunmas\u0131, yemek yerken konu\u015fulmamas\u0131 ve yeme\u011fin yava\u015f yenilmesi, lokmalar\u0131n ufak par\u00e7alar halinde a\u011f\u0131za al\u0131narak iyi bir \u015fekilde \u00e7i\u011fnenmeden yutulmamas\u0131 gerekmektedir.<\/p>\n <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Yutma bozukluklar\u0131 (disfaji) nelerdir? Konu hakk\u0131nda detayl\u0131 ve g\u00fcncel bilgiler i\u00e7in bu makaleyi okuyun<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[18],"tags":[117,142,62,373,553],"class_list":["post-3190","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-kulak-burun-bogaz","tag-agiz","tag-bogaz","tag-durum","tag-yemek","tag-yutma"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/odyova.com\/haberler\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3190","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/odyova.com\/haberler\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/odyova.com\/haberler\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/odyova.com\/haberler\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/odyova.com\/haberler\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3190"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/odyova.com\/haberler\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3190\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3191,"href":"https:\/\/odyova.com\/haberler\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3190\/revisions\/3191"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/odyova.com\/haberler\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3190"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/odyova.com\/haberler\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3190"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/odyova.com\/haberler\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3190"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}