{"id":610,"date":"2024-04-28T09:00:05","date_gmt":"2024-04-28T06:00:05","guid":{"rendered":"https:\/\/odyova.com\/haberler\/?p=610"},"modified":"2024-04-28T09:00:05","modified_gmt":"2024-04-28T06:00:05","slug":"ses-kisikligi-neden-olur-tedavisi-nasildir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/odyova.com\/haberler\/ses-kisikligi-neden-olur-tedavisi-nasildir\/","title":{"rendered":"Ses k\u0131s\u0131kl\u0131\u011f\u0131 neden olur? Tedavisi nas\u0131ld\u0131r?"},"content":{"rendered":"
\n
\n

Her insan hayat\u0131n\u0131n bir d\u00f6neminde mutlaka bir ses k\u0131s\u0131kl\u0131\u011f\u0131 ya\u015famaktad\u0131r. Bunun nedeni ge\u00e7irilen \u00fcst soulunum yolu enfeksiyonlar\u0131n\u0131n ses telleri ve larinks dokusunun kolayl\u0131kla etkileyebilmesi, di\u011feri ise larinksin mekanik bir organ olmas\u0131 nedeniyle mekanik y\u00fcklerden ve olaylardan etkilenebilmesidir. Ses akci\u011ferlerin mekanik hava hareketi ve larinksin akustik d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fcc\u00fc etkisi ile olu\u015fmaktad\u0131r. Sonu\u00e7ta ses bir son \u00fcr\u00fcnd\u00fcr. Sesin bozulmas\u0131ndan bahsedildi\u011fi zaman t\u00fcm sistem hatta akustik ortam bile dahil edilmelidir. \u00d6rne\u011fin kuru veya nemli havada ses \u00e7\u0131kartmam\u0131z sadece \u0131slak-kaygan ses tellerimiz veya kuru- yap\u0131\u015f\u0131k ses tellerimizden \u00e7ok ortam akusti\u011fi \u00f6zelli\u011finden de kaynaklanmaktad\u0131r. Ortamda su buhar\u0131n\u0131n artmas\u0131 sesin iletim h\u0131z\u0131n\u0131n da artmas\u0131d\u0131r. Bu nedenle “Hamamda herkesin sesi iyi, saunada k\u00f6t\u00fc” \u00e7\u0131kmaktad\u0131r. Fakat s\u00f6zkonusu olan sa\u011fl\u0131k oldu\u011funda ses k\u0131s\u0131kl\u0131\u011f\u0131 \u00f6nemsenmelidir.<\/p>\n

Ses K\u0131s\u0131kl\u0131\u011f\u0131 ne zaman \u00f6nemlidir ?<\/strong><\/p>\n

K\u0131sa s\u00fcreli ses k\u0131s\u0131kl\u0131klar\u0131n\u0131 hepimiz s\u0131kl\u0131kla ya\u015far\u0131z, \u00f6rne\u011fin k\u00f6t\u00fc bir haber ald\u0131\u011f\u0131m\u0131zda, moralimiz bir an bozuldu\u011funda, arkada\u015f\u0131m\u0131z k\u00f6t\u00fc bir \u015faka yapt\u0131\u011f\u0131nda, ko\u015farken konu\u015ftu\u011fumuzda vb. Bu durumlardaki ses de\u011fi\u015fikliklerini \u00e7o\u011fumuz zaten \u00f6nemsemeyiz. Biraz dinlenince, moralimiz yerine gelince ses problemimizde kendili\u011finden ortadan kalkacakt\u0131r. So\u011fuk alg\u0131nl\u0131\u011f\u0131 ge\u00e7irdi\u011fimiz zamanlarda ses tellerimiz de k\u0131zar\u0131p \u015fi\u015fer. Sesimiz tamamen gidebilir ve 3-4 g\u00fcn ciddi bir \u015fekilde zorlanabiliriz. Ancak sesi dinlendirdi\u011fimiz zaman ses kendili\u011finden d\u00fczelme g\u00f6sterecektir. E\u011fer ses kalitesinde dinlenme ile iyile\u015fme ve ilk 5 g\u00fcn i\u00e7erisinde tama yak\u0131n d\u00fczelme elde edilmi\u015f ve bu problem bir kez olmu\u015f ise \u00e7o\u011funlukla korkulacak bir durum yoktur. E\u011fer a\u015fa\u011f\u0131daki durumlar s\u00f6zkonusu ise biraz daha dikkat etmek ve profesyonel destek al\u0131nmald\u0131r.<\/p>\n

1. Benzer ses k\u0131s\u0131kl\u0131klar\u0131 ve iyile\u015fmeler belirli d\u00f6nemlerde oluyor ve tekrarl\u0131yor ise<\/p>\n

2. Ses k\u0131s\u0131kl\u011f\u0131 sonras\u0131nda ses bir miktar d\u00fczelse de zorlanma ve yorulma oluyor ise<\/p>\n

3. Ses kalitesinde de\u011fi\u015fiklik (farkl\u0131 al\u0131\u015f\u0131k olmad\u0131k bir ses tonu) var veya ba\u015flad\u0131 ise<\/p>\n

4. Ses k\u0131s\u0131kl\u0131\u011f\u0131 ayn\u0131 \u015fekilide 1 haftay\u0131 ge\u00e7mi\u015f ise<\/p>\n

5. Ses k\u0131s\u0131kl\u0131\u011f\u0131 nedeniyle sigaray\u0131 b\u0131rakm\u0131\u015f iseniz !<\/p>\n

6. K\u0131s\u0131kl\u0131k ile beraberinde ba\u015fka ek \u015fikayetleriniz var ise \u00f6rne\u011fin kulak a\u011fr\u0131s\u0131, yutma ve solunum g\u00fc\u00e7l\u00fc\u011f\u00fc.<\/p>\n

7. Hayat\u0131n\u0131z boyunca hep farkl\u0131 bir sesiniz olmu\u015f ve ses tellerinizi inceletmemi\u015f iseniz.<\/p>\n<\/div>\n

Ses k\u0131s\u0131kl\u0131\u011f\u0131 – disfoni<\/strong><\/div>\n
Sesi \u00fcreten \u00fc\u00e7 sistemin yetersiz veya uyumsuz \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 ses k\u0131s\u0131kl\u0131\u011f\u0131na neden olur.<\/div>\n
1. Akci\u011fer \/ g\u00f6\u011f\u00fcs kafesi ve kaslardaki problemler<\/div>\n
2. Ses teli (glottis) ve g\u0131rtlak (larinks) ile ilgili problemler<\/div>\n
3. Rezonans ve artik\u00fclasyon (g\u0131rtlak \u00fcst\u00fc -supraglottik) b\u00f6lgesindeki problemler. <\/div>\n
Ses k\u0131s\u0131kl\u0131\u011f\u0131 denince akla \u00f6ncelikle ses teli problemleri gelmektedir. Ancak sistemin di\u011fer iki b\u00f6lgesindeki problemler de az\u0131msanmayacak derecede ses k\u0131s\u0131kl\u0131\u011f\u0131 yaratabilmektedir. \u00d6rne\u011fin ast\u0131m hastal\u0131\u011f\u0131, allerjik rinit gibi problemler ses tellerini etkilemeden ses k\u0131s\u0131kl\u0131\u011f\u0131 yaratabilemektedir. Bu durumu biraz ayr\u0131nt\u0131l\u0131 inceleyelim.<\/div>\n
Akci\u011ferler eri\u015fkinlerde 1,2 – 3,1 litre (kad\u0131n), 1,5 – 4,8 litre (erkek) hareketli bir hava hacmi bar\u0131nd\u0131rmaktad\u0131r. Bu hacmi i\u00e7eride tutan ve soluk borusundan sal\u0131nmas\u0131na izin veren g\u00f6\u011f\u00fcs kafesindeki vakum ortam\u0131d\u0131r. Bu ortam\u0131n vakum derecesini ayarlayan ise g\u00f6\u011f\u00fcs kafesi \u00e7evresindeki kaslar (interkostal) ve diyafragma kas\u0131d\u0131r. Dolay\u0131s\u0131yla iyi bir hacim i\u00e7in kaliteli bir akci\u011fer dokusuna, iyi bir hava ak\u0131m\u0131 i\u00e7in ise elastik bir akci\u011fer ve iyi \u00e7al\u0131\u015fan kaslara ihtiya\u00e7 vard\u0131r.<\/div>\n
Akci\u011fer hacminin daralmas\u0131 ya\u015flanma ile normal kabul edilen bir durumdur ve v\u00fccut belirli bir oranda bu durumu kompanse edebilmektedir. Ancak akci\u011fer hacminin daralmas\u0131 g\u00fc\u00e7s\u00fcz bir sese neden olmaktad\u0131r. Sigara kullan\u0131m\u0131 hacmi azaltan en \u00f6nemli problemdir. Bununla birlikte ast\u0131m bron\u015fiyel, bron\u015fiyektazi gibi akci\u011fer hastal\u0131klar\u0131 hacim kayb\u0131 ve ses k\u0131s\u0131kl\u011f\u0131 yaratmaktad\u0131r. Baz\u0131 n\u00f6rolojik problemler diyafram ve interkostal kaslarda \u00e7al\u0131\u015fma kusuru ve yetersizlik ve ses k\u0131s\u0131kl\u0131\u011f\u0131 yaratabilmektedir. <\/div>\n
Tablo 1. Akci\u011fer k\u00f6kenli ses k\u0131s\u0131kl\u0131\u011f\u0131 nedenleri<\/div>\n
Restriktif akci\u011fer patolojileri<\/div>\n
Pn\u00f6motoraks<\/div>\n
Pl\u00f6rezi<\/div>\n
Obstr\u00fcktif akci\u011fer patolojileri<\/div>\n
Bron\u015fiyel ast\u0131m<\/div>\n
Subglottik stenoz<\/div>\n
Mediastinal guatr <\/div>\n
M\u00fcsk\u00fcler yetersizlikler (n\u00f6rolojik)<\/div>\n
Miyastenia Gravis<\/div>\n
ALS<\/div>\n
Serebrovask\u00fcler patolojiler<\/div>\n
Mutlipl skleroz<\/div>\n
Polin\u00f6ropati<\/div>\n
Travma<\/div>\n
Beyin sap\u0131 ve vagus ili\u015fkili t\u00fcm\u00f6rler<\/div>\n
Frenik sinir hasar\u0131<\/div>\n
\u0130atrojenik <\/div>\n<\/div>\n
\n
\n

Larinks (g\u0131rtlak) problemleri<\/strong><\/p>\n

Toplumda bir\u00e7ok ki\u015fi ses telleri normal olmas\u0131na ra\u011fmen bozuk bir ses \u00fcretebilmektedir. Bunun nedeni yanl\u0131\u015f kullan\u0131m veya larinks davran\u0131\u015f bozukluklar\u0131d\u0131r. Bu durum fonksiyonel disfoni olarak isimlendirilmektedir. Fonksiyonel disfoni (FD)' de ses tellerini hareket ettiiren kas gruplar\u0131n\u0131n dengesiz, a\u015f\u0131r\u0131 veya yetersiz kullan\u0131m\u0131 mevcuttur. Bu nedenle ses tellerinde gerginlik veya gev\u015feklik, kapanma sertli\u011fi veya yetersizli\u011fi gibi durumlar yaratarak ses tellerinin titre\u015fim kalitesini bozarak ses bozuklu\u011fu yaratmaktad\u0131r. Baz\u0131 ki\u015filerde ses olmas\u0131 gerekti\u011finden daha ince, daha kal\u0131n, \u00e7atall\u0131, nefesli \u00e7\u0131kabilmektedir. FD' de tedavi davran\u0131\u015f\u0131n d\u00fczeltilmesidir, yani ses terapisidir. Ses terapisi temel olarak FD' nin tedavisidir.<\/p>\n

FD baz\u0131 durumlarda ses telleri \u00fczerinde deformasyonlar (nod\u00fcl, polip), kronik inflamasyon (larenji, gran\u00fcloma) ileri olgularda ise l\u00f6koplazi gibi prekanser\u00f6z organiki patolojilere zemin hazr\u0131layabilmektedir. Bu tip durumlarda FD' nin d\u00fczeltilmesi ses telleri \u00fczerinde patolojilerin tedavisi ve \u00f6nlenmesinde olduk\u00e7a etkilidir.<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n

\n
Ses teli \u00fczerindeki kitleler, organik ses patolojileri olarak tan\u0131mlanmaktad\u0131r.Ses tellieri \u00fczerinde en s\u0131k g\u00f6zlenen hastal\u0131klar<\/div>\n
– Vokal kord nod\u00fclleri<\/div>\n
– Hemorajik, deformatif polipler<\/div>\n
– Kist (ps\u00f6dokist, sulkus kisti, fuziform kist)<\/div>\n
– L\u00f6koplazi<\/div>\n
– Hemanjiyom<\/div>\n
– Gran\u00fcloma<\/div>\n
– Varis<\/div>\n
Ses teli hareket ve kordinasyon bozukluklar\u0131<\/div>\n
– Eklem ks\u0131tlanmalar\u0131 (otoimm\u00fcn hastal\u0131klar, Romatoid artrit)<\/div>\n
– Ses teli fel\u00e7leri<\/div>\n
– Parkinsonizm<\/div>\n
– Beyin hasar\u0131<\/div>\n
– Amiyotrofik lateral skleroz (ALS)<\/div>\n
– Myastenia gravis (bulber tip)<\/div>\n
– Multiple Skleroz<\/div>\n
– Shy Dragger hastal\u0131\u011f\u0131<\/div>\n
– Subglottik stenoz (idyopatik)<\/div>\n
– Amiloidosis <\/div>\n<\/div>\n
\n
Rezonans problemleri<\/strong><\/div>\n
Larinks \u00fczerindeki hava kolonunu olu\u015fturan dokulardaki bozulmalar rezonans veya artik\u00fclasyon problemleri olarak tan\u0131mlanmaktad\u0131r. Rezonans b\u00f6lgeleri<\/div>\n
Farinks (dil k\u00f6k\u00fc ve bo\u011faz arkas\u0131<\/div>\n
Nazofarinks (Burun arkas\u0131, yumu\u015fak damak b\u00f6lgesi)<\/div>\n
Oral kavite (A\u011f\u0131z i\u00e7i)<\/div>\n
Nazal kavite (Burun bo\u015flu\u011fu)<\/div>\n
Ses kalitesi a\u00e7\u0131s\u0131ndan incelendi\u011finde rezonans ses \u00f6zellikleri a\u015fa\u011f\u0131daki gibi tan\u0131mlanabilir<\/div>\n
Hiponazal (T\u0131kal\u0131 burun ve geniz sesi)<\/div>\n
Hipernazal (Yumu\u015fak damak kapanama kusuru – seste burunsuluk)<\/div>\n
Normonazal – normal ses rezonans \u00f6zelli\u011fi<\/div>\n
Bo\u011fazs\u0131l\u0131k (dil k\u00f6k\u00fcn\u00fcn geride yerle\u015fti\u011fi durum)<\/div>\n
S\u0131cak patates sesi (dil arkas\u0131n\u0131n kapal\u0131 oldu\u011fu ve bo\u011faz b\u00f6lgesinde rezonans s\u0131k\u0131\u015fmas\u0131)<\/div>\n
Oral projeksiyon<\/div>\n
Nazal projeksiyon<\/div>\n
Burun t\u0131kan\u0131kl\u0131\u011f\u0131na neden olan deviasyon, b\u00fcy\u00fck burun etleri, \u00e7ocuklarda geniz eti problemleri hiponazal ses ve ortal projeksiyon \u00f6zellikleri g\u00f6stermektedir.<\/div>\n
Yumu\u015fak damak yetersizli\u011fi olan durumlarda ise hipernazalite hakimdir. <\/div>\n<\/div>\n

<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Ses k\u0131s\u0131kl\u0131\u011f\u0131 neden olur? Tedavisi nas\u0131ld\u0131r? Konu hakk\u0131nda detayl\u0131 ve g\u00fcncel bilgiler i\u00e7in bu makaleyi okuyun<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[18],"tags":[62,38,227,24,103],"class_list":["post-610","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-kulak-burun-bogaz","tag-durum","tag-neden","tag-problem","tag-ses","tag-ses-telleri"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/odyova.com\/haberler\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/610","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/odyova.com\/haberler\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/odyova.com\/haberler\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/odyova.com\/haberler\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/odyova.com\/haberler\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=610"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/odyova.com\/haberler\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/610\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":611,"href":"https:\/\/odyova.com\/haberler\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/610\/revisions\/611"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/odyova.com\/haberler\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=610"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/odyova.com\/haberler\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=610"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/odyova.com\/haberler\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=610"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}