{"id":736,"date":"2024-04-28T20:36:07","date_gmt":"2024-04-28T17:36:07","guid":{"rendered":"https:\/\/odyova.com\/haberler\/?p=736"},"modified":"2024-04-28T20:36:07","modified_gmt":"2024-04-28T17:36:07","slug":"larenks-ve-ses-tellerinin-girtlak-fonksiyonlarini-bozan-sebepler","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/odyova.com\/haberler\/larenks-ve-ses-tellerinin-girtlak-fonksiyonlarini-bozan-sebepler\/","title":{"rendered":"Larenks ve ses tellerinin (g\u0131rtlak) fonksiyonlar\u0131n\u0131 bozan sebepler"},"content":{"rendered":"

G\u0131rtlak (Larenks) Fonksiyonlar\u0131n\u0131 bozan sebepler<\/p>\n

– Travmalar<\/span><\/span>
– Fel\u00e7lerler
– \u0130nfeksiyonlar
– T\u00fcm\u00f6rler dir.<\/p>\n

Larinks Fel\u00e7leri:<\/span><\/span><\/p>\n

I.Sensoriyel:\u00a0<\/span><\/span>
N. laryngeus superior'un santral vaya periferik hastal\u0131klar\u0131yla olur. Bu sinirin\u00a0
periferik seyri son derece k\u0131sad\u0131r. Bu y\u00fczden az rastlan\u0131r. T\u00fcm\u00f6rler ve\u00a0
hematomlar da mikst tiplerde olur. Santral paraliziler ise s\u0131kt\u0131r. A\u011f\u0131r metal\u00a0
zehirlenmeleri (Pb), narkoz, tabes, syringomyelia, multipl skleroz, t\u00fcm\u00f6rlerde\u00a0
g\u00f6r\u00fclebilir.<\/p>\n

Tek tarafl\u0131 bir sensoriyel paralizilerde hayati tehlike yoktur. Kronik g\u0131c\u0131k\u00a0<\/span><\/span>
\u00f6ks\u00fcr\u00fc\u011f\u00fc vard\u0131r. Bilateral ise aspirasyon tehlikesi \u00f6n planda mevcuttur.\u00a0
Larinkste \u00f6ks\u00fcr\u00fck refleksi uyanamaz.<\/p>\n

Tedavi: Sebebe y\u00f6neltilir. \u00c7ift tarafl\u0131 paralizilerde ise olgular nazogastrik\u00a0<\/span><\/span>
sonda ile beslenmeleri \u015fartt\u0131r.\u00a0
aspirasyon yap\u0131l\u0131r.<\/p>\n

II.Motor:\u00a0<\/span><\/span>
a. Fonksiyonel:\u00a0
Daima afoni ile (Ses kayb\u0131) m\u00fcracaat edilir. Bazen nefes darl\u0131\u011f\u0131 da bildirilir.\u00a0<\/p>\n

Genellikle;\u00a0<\/span><\/span>
-n\u00f6ropatlar,\u00a0
-b\u00fcy\u00fck ruhi sars\u0131nt\u0131lar ge\u00e7irenler,\u00a0
-gen\u00e7 kad\u0131nlar ve\u00a0
-menopoz d\u00f6neminde g\u00f6r\u00fcl\u00fcr. Larinksin abd\u00fcksiyon (Ses teleri a\u00e7\u0131k bir
durumunda fikse oldu\u011fu g\u00f6r\u00fcl\u00fcr. Bu tamamen fonksiyoneldir. Bir cisimle\u00a0
ses tellerine dokunulursa ses lelleri kapan\u0131r.<\/p>\n

Tedavi:\u00a0<\/span><\/span>
Psikosomatik \u00e7er\u00e7evede ele al\u0131n\u0131r. Hasta Psikiyatrist ile beraber\u00a0
de\u011ferlendirilir.<\/p>\n

b. Organik:\u00a0
1. Konjenital: Ekseriyetle uzun bir do\u011fum travmas\u0131ndan sonra \u00e7ocukta\u00a0
g\u00f6r\u00fcl\u00fcr. Toraksta solunum hareketleri olsa da add\u00fcksiyon durumunda\u00a0
fiksasyon mevcut oldu\u011fundan birka\u00e7 dakikada siyanoz ve \u00f6l\u00fcm olur.\u00a0
derhal ent\u00fcbe edilenolgular 24 saat i\u00e7inde d\u00fczelir. Olduk\u00e7a seyrektir.<\/p>\n

2. Santral: Etyoloji sensoriyel olanlar gibidir.\u00a0<\/span><\/span><\/p>\n

3. Periferik: Sensoriyel olanlara g\u00f6re \u00e7ok daha s\u0131kt\u0131r. Kaza ve cerrahi\u00a0<\/span><\/span>
(tiroid) travmalar, boyun t\u00fcm\u00f6rleri, \u00fcst mediasten ve sol apeks t\u00fcm\u00f6rleri,\u00a0
b\u00fcy\u00fck damar anevrizmalar\u0131 sebep olabilir. Tek tarafl\u0131 olursa (ses\u00a0
profesyonelleri hari\u00e7) pek b\u00fcy\u00fck fonksiyonel de\u011fi\u015fiklik yapmaz. Ses bo\u011fuk\u00a0
ve intonasyonu biraz kaybolmu\u015fken bir s\u00fcre sonra di\u011fer taraf kompanse\u00a0
eder (orta hatt\u0131 ge\u00e7ip kar\u015f\u0131 tarafa yerle\u015fir!). \u00c7ift tarafl\u0131 ise paramedian\u00a0
fiksasyon vard\u0131r. Ba\u015flang\u0131\u00e7ta \u00e7o\u011fu zaman a\u00e7\u0131k (abd\u00fckte) iken sonradan\u00a0
kapal\u0131 (add\u00fckte) duruma ge\u00e7er. A\u00e7\u0131k iken afoni olur. Kapal\u0131, paramedian\u00a0
duruma ge\u00e7ince ses bozuklu\u011fu d\u00fczelir ancak ileri derecede teneff\u00fcs\u00a0
g\u00fc\u00e7l\u00fc\u011f\u00fc meydana gelir. Acil trakeotomi endikasyonu vard\u0131r (\u015eekil 23,\u00a0<\/p>\n

Tedavi:\u00a0<\/span><\/span>
Tek tarafl\u0131 paraliziler tedavi gerektirmez. Esas sebebe y\u00f6nelen tedaviyle\u00a0
d\u00fczeltilir. Bilateral ise acil trakeotomi daha sonra posterior kordotomi,\u00a0
aritenoidektomi ameliyatlar\u0131ndan biri yap\u0131larak, paramedian kordlardan biri\u00a0
a\u00e7\u0131k duruma getirilir. Konu\u015fma tekrar bozulur. Ama solunum imkan\u0131\u00a0
sa\u011flan\u0131r.\u00a0<\/p>\n

Larenjitler:<\/span><\/span><\/p>\n

a- Akut Larenjit: Eri\u015fkin ve \u00e7ocuklarda g\u00f6zden ge\u00e7irece\u011fiz<\/span><\/span><\/p>\n

<\/span><\/span>Eri\u015fkinlerde:<\/p>\n

1.Akut kataral larenjit (larenjitis simplex): Ses k\u0131s\u0131kl\u0131\u011f\u0131 ile bulgu veren,\u00a0<\/span><\/span>
basit, selim bir hastal\u0131kt\u0131r.\u00a0
Hemofilus \u0130nfluenza > pn\u00f6mokok > streptokok > stafikokok ve\u00a0
di\u011fer ajan patojenle etkendir. Viruslar daha s\u0131k olarak etken olabilir.\u00a0
Larinksde bir g\u0131c\u0131k hissiyle beraber ses k\u0131s\u0131kl\u0131\u011f\u0131, 38-38,5\u00b0C ate\u015f, \u00fcst\u00a0
solunum yollar\u0131nda da bir infeksiyon mevcuttur. Bunlar\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda\u00a0
\u00e7al\u0131\u015f\u0131lan ve oturulan ortam\u0131n hijyenik \u015fartlarda olmamas\u0131, sesin k\u00f6t\u00fc\u00a0
kullan\u0131lmas\u0131, avitaminozlar ve baz\u0131 metabolik hastal\u0131klar\u00a0
kolayla\u015ft\u0131r\u0131c\u0131d\u0131r. Muayenede larinkste kord vokaller nisbeten daha a\u00e7\u0131k\u00a0
pembe renkde g\u00f6r\u00fcl\u00fcr. Sekresyon \u00e7ok artm\u0131\u015ft\u0131r.
Kendi halinde 7-10 g\u00fcnde spontan iyile\u015fir. Ses istirahati (mutlak\u00a0
konu\u015fmamak!) tavsiye edilir. Yatak istirahati, nemli ve optimal \u0131s\u0131da\u00a0
(22\u00b0C ve % 50 higroskopik nem) bir oda iyidir. Antibiotikler, efedrinli\u00a0
burun damlalar\u0131, mentoll\u00fc inhalasyonlar tavsiye edilir. Sigara\u00a0
yasaklan\u0131r.\u00a0<\/p>\n

2.Gribal: Salg\u0131n halindeki gripler s\u0131ras\u0131nda hadisenin larinksde yerle\u015fmesi\u00a0<\/span><\/span>
daha s\u0131kt\u0131r. Klinik tablo biraz daha a\u011f\u0131rd\u0131r. Larinkste hemorajik,\u00a0
\u00fclseratif, flegmon\u00f6z hatta nekrotizan karakterde lezyonlarda\u00a0
g\u00f6r\u00fclebilir. \u00d6demat\u00f6 reaksiyonlara da \u00e7ok s\u0131kl\u0131kla rastlan\u0131r. Ses k\u0131s\u0131kl\u0131\u011f\u0131\u00a0
yan\u0131nda dispne mevcuttur. Asfiksiye kadar varabilir.\u00a0<\/p>\n

<\/span><\/span>Tedavi semptomatikdir. Asfiksi i\u00e7in yakin takip, gerekirse\u00a0
kortikosteroidler hatta trakeotomiye ba\u015fvurulur.\u00a0<\/p>\n

\u00c7ocukluklarda:\u00a0<\/span><\/span><\/p>\n

1.Peudokrup: Difteriye \u00e7ok benzeyen bir tablo vard\u0131r. Adenoid\u00a0<\/span><\/span>
vejetasyonla burnu t\u0131kal\u0131 bir \u00e7ocukta, gece ani dispne asfiksi\u00a0
meydana gelebilir. Birka\u00e7 (15-20) dakika i\u00e7inde tamamen ge\u00e7er. Ertesi\u00a0
ak\u015famlar daha hafif olarak tekrarlayabilir. Sedasyon (fenobarbital),\u00a0
efedrinli damlalar, boynun etraf\u0131na \u0131slak kompresler tavsiye edilir.<\/p>\n

2.Akut larengotrakeobron\u015fit (Krup): Larenks ile trakeobron\u015fiyal a\u011fac\u0131\u00a0<\/span><\/span>
ilgilendiren akut enfeksiy\u00f6z bir patolojidir. Solunum s\u0131k\u0131nt\u0131s\u0131na neden\u00a0
olan hastal\u0131klar\u0131n % 90'\u0131ndan sorumludur. T\u00fcm \u00e7ocuklar\u0131n % 3-5'i en\u00a0
az bir kez krup ata\u011f\u0131 ge\u00e7irir. Krup \u00f6zellikle sonbahar ve k\u0131\u015f aylar\u0131nda\u00a0
ve 18-24 ayl\u0131k bebeklerde g\u00f6r\u00fcl\u00fcr. Krup \u00f6ncelikle viral bir\u00a0
enfeksiyondur.\u00a0<\/p>\n

Tedavi: Krupta destekleyici tedavi esast\u0131r. Nemlendirme, epinefrin,\u00a0<\/span><\/span>
kortikosteroid ve ent\u00fcbasyon s\u0131rayla uygulan\u0131r .<\/p>\n

3.Akut supraglottit: Supraglottit s\u0131kl\u0131\u011f\u0131 ba\u015fvuru ya\u015f\u0131 y\u00fckseldik\u00e7e azal\u0131r.\u00a0<\/span><\/span>
Ba\u015fvuruda ortalama ya\u015f 3 ila 8'dir. \u00c7ocuklardaki s\u0131kl\u0131\u011f\u0131 eri\u015fkinlere g\u00f6re\u00a0
3 kat fazlad\u0131r. Semptomlar\u0131n nedeni bakteriyel enfeksiyona ba\u011fl\u0131\u00a0
supraglottik b\u00f6lgedeki \u00f6demdir. Supraglottitte ilk etken Haemophilus\u00a0
influenza tip b'dir. Odinofaji, dispne ve a\u011f\u0131zda s\u0131cak patates varm\u0131\u015f\u00a0
gibi konu\u015fma g\u00f6r\u00fcl\u00fcr.<\/p>\n

Tedavi: Antibiyoterapidir, baz\u0131 durumlarda ent\u00fcbasyon gerekebilir.\u00a0<\/span><\/span><\/p>\n

4.Gribal larenjit: B\u00fcy\u00fcklerdekinden fark\u0131, asfiksinin s\u0131k olarak ortaya\u00a0<\/span><\/span>
\u00e7\u0131kabilmesidir. Uzun s\u00fcrelidir. \u00c7ocuklar\u0131n larinksinin \u00e7ap\u0131 eri\u015fkinlerden\u00a0
\u00e7ok daha dard\u0131r.<\/p>\n

<\/span><\/span>Tedavi: Semptomatik tedavi yan\u0131nda, hafif ve ba\u015flang\u0131\u00e7 vakalar\u0131nda\u00a0
odan\u0131n hafif nemlendirilmesi, efedrinli burun damlalar\u0131, sekresyonun\u00a0
kurutulmas\u0131 i\u00e7in adrenalin, antihistaminikler, \u00f6dem daha a\u011f\u0131rsa\u00a0
kortikosteroidler, asfiksi olu\u015fursa trakeotomi gerekir.\u00a0<\/p>\n

5.Difteri: \u00c7o\u011funlukla burun, farinks difterisine sekonderdir. 1\/5 vakada\u00a0<\/span><\/span>
primer olarak larinksde ba\u015flar. Farinkste ve larinks i\u00e7erisinde de kirli\u00a0
sar\u0131 membranlar bulunur. Ba\u015flang\u0131\u00e7ta bir disfoni mevcuttur. Bazen\u00a0
daha sonra dispne ortaya \u00e7\u0131kabilir. Bir dil basaca\u011f\u0131 ile dile bas\u0131l\u0131nca\u00a0
epiglot \u00e7ocuklarda bir \u00e7\u0131k\u0131nt\u0131 halinde olup, bunun \u00fczerinde membranlar\u00a0
mevcutdur (Variot'un \u0093karl\u0131 da\u011f\u0094 belirtisi). Hastalarda son a\u015famada\u00a0
asfiksi ortaya \u00e7\u0131kar. Stridor, tiraj g\u00f6r\u00fcl\u00fcr.\u00a0<\/p>\n

Tedavi: Antidifterik serum,verilmelidir.\u00a0<\/span><\/span>
Penisilin (veya yerine eritromisin ve tetrasiklin) verilir.\u00a0
Kalp analeptikleri ve kardiyotonikleride eklenir.\u00a0
VAC ve s\u00fcrrenal hormonlar\u0131 da gerekebilir.\u00a0
ilerlemi\u015f vakalarda ise\u00a0
– ent\u00fcbasyon veya\u00a0
– trakeotomi yap\u0131lmal\u0131d\u0131r.\u00a0<\/p>\n

Kronik larenjitler:<\/span><\/span><\/p>\n

a- Basit (kataral) kronik larenjit:<\/p>\n

Kola\u015fla\u015ft\u0131r\u0131c\u0131 etyolojik fakt\u00f6rler:\u00a0<\/span><\/span><\/p>\n

– Hijyenik olmayan \u00e7evre \u015fartlar\u0131,\u00a0<\/span><\/span>
– sesin k\u00f6t\u00fc kullan\u0131lmas\u0131,\u00a0
– \u00fcst solunum yollar\u0131nda infeksiyon,\u00a0
– metabolizma hastal\u0131klar\u0131,\u00a0
– avitaminozlard\u0131r. Ses k\u0131s\u0131kl\u0131\u011f\u0131 en belirgin semptomudur.<\/p>\n

b- Pakidermi: K\u0131rm\u0131z\u0131 ve beyaz (l\u00f6koplazi) cinsleri vard\u0131r. Hipertrofi ve\u00a0<\/span><\/span>
mukoza proliferasyonunun ileri derece artmas\u0131na ba\u011fl\u0131d\u0131r. Daha ileri\u00a0
derecede \u00fcst tabakalar\u0131n kornifikasyonu ile beyaz pakidermi= l\u00f6koplazi\u00a0
te\u015fekk\u00fcl eder. Bu hiperkeratoz, h\u00fccre anar\u015fisi ile diskeratoza d\u00f6nerse\u00a0
prekanser\u00f6z olabilir.<\/p>\n

Tedavi: Kronik larenjit tedavisi \u00e7ok g\u00fc\u00e7t\u00fcr. Kolayla\u015ft\u0131r\u0131c\u0131 fakt\u00f6rlerin\u00a0<\/span><\/span>
ortadan kald\u0131r\u0131lmas\u0131, sesin uygun \u015fartlarda kullan\u0131lmas\u0131, t\u00fct\u00fcn\u00fcn\u00a0
yasaklanmas\u0131; varsa b\u00fcy\u00fck pakidermik plaklar\u0131n \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131; beyaz\u00a0
l\u00f6koplazik plaklar\u0131n t\u00fcm olarak \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131 veya hi\u00e7 dokunulmay\u0131p\u00a0
m\u00fc\u015fadahe alt\u0131nda tutulmas\u0131.<\/p>\n

c- Laryngitis sicca (atrophica):\u00a0<\/span><\/span><\/p>\n

Hemen daima bir atrofik rinit ve farenjit ile bir arada seyreder. Simple\u00a0<\/span><\/span>
atrofik rinit veya Ozena'dan desendan olarak farinks ve larinks mukozas\u0131\u00a0
da tutulur. Mukoza soluk, kuru, \u00fczerleri kabukludur. Kabuklar\u0131n alt\u0131nda\u00a0
\u00e7ok k\u00f6t\u00fc kokulu sekresyon vard\u0131r. Ses k\u0131s\u0131kl\u0131\u011f\u0131, bazen nefes darl\u0131\u011f\u0131\u00a0
(kabuklar\u0131n ileri derecede art\u0131p lumeni daraltmas\u0131yla) g\u00f6r\u00fcl\u00fcr.\u00a0<\/p>\n

Tedavi: Havan\u0131n nemlendirilmesi, larinks i\u00e7ine ya\u011fl\u0131 atu\u015fmanlarla kabuklar\u0131n\u00a0<\/span><\/span>
at\u0131lmas\u0131n\u0131 sa\u011flamak, burundaki patolojinin ve olabilecek hormonal\u00a0
bozuklu\u011fun tedavisi gerekir.<\/p>\n

d- Larinks t\u00fcberk\u00fclozu:\u00a0<\/span><\/span><\/p>\n

\u00c7o\u011funlukla sekonderdir. Akci\u011fer t\u00fcberk\u00fclozun'dan veya burun, y\u00fcz ve\u00a0<\/span><\/span>
farinks lupusunun desendan yay\u0131lmas\u0131yla olur!<\/p>\n

Patoloji:\u00a0<\/span><\/span>
1. Akut Milier: Milier t\u00fcberk\u00fclozun son safhas\u0131nda (generalizasyon) larinks\u00a0
mukozas\u0131nda yerle\u015fmesidir. Yutma g\u00fc\u00e7l\u00fc\u011f\u00fc, a\u011fr\u0131 g\u00f6r\u00fcl\u00fcr.
2. Kronik: Lokalizasyonuna g\u00f6re monokondrit, myopatik form, \u00fclser\u00f6z form,\u00a0
vejetan form (daha ziyade larinksin arka yar\u0131s\u0131nda oturmas\u0131 ile\u00a0
kanserden farkl\u0131d\u0131r!)\u00a0
3. Lupus: Desendand\u0131r. \u0130leri derecede ses k\u0131s\u0131kl\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fcl\u00fcr.<\/p>\n

Klinik:Genel seyir s\u0131ras\u0131nda s\u0131ras\u0131yla a\u015fa\u011f\u0131daki belirtiler ortaya \u00e7\u0131kar<\/span><\/span><\/p>\n

– Disfoni\u00a0<\/span><\/span>
– Disfaji\u00a0
– Dispne<\/p>\n

Tedavi:\u00a0<\/span><\/span>
1. Spesifik anti-t\u00fcberk\u00fcloz ila\u00e7lar
2. Ses istirahati<\/p>\n

e -Larinks sifilizi:\u00a0<\/span><\/span><\/p>\n

Her \u00fc\u00e7 devre lezyonlar\u0131 olabilir. 25-30. g\u00fcnlerde larenkste g\u00f6r\u00fclmesi\u00a0<\/span><\/span>
nadirdir. 2.-7. aylarda II. devre lezyonlar\u0131 \u00e7\u0131kar. Serolojik testler (+) dir.\u00a0
Hafif bir rinit, hafif ate\u015f, polimikroadenopati, ciltte roseoller, farinkste\u00a0
eritem ve plak m\u00fck\u00f6zlerle beraber bulunu\u015fu ile de\u011ferlendirilir (\u015eekil 30).\u00a0
Gomlar (III. devre) larinksi s\u0131k tutar. 2-10 y\u0131l sonra ortaya \u00e7\u0131kar.\u00a0
Bilhassa skatrizasyondan sonra ileri derecede deformasyon ve\u00a0
fonksiyonel bozukluklar yapar.\u00a0<\/p>\n

Tedavi:\u00a0
1. Penisilin\u00a0
2. Deformasyonlar: Cerrahi<\/span><\/span><\/p>\n

<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Larenks ve ses tellerinin (g\u0131rtlak) fonksiyonlar\u0131n\u0131 bozan sebepler Konu hakk\u0131nda detayl\u0131 ve g\u00fcncel bilgiler i\u00e7in bu makaleyi okuyun<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[18],"tags":[288,25,24,70,42],"class_list":["post-736","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-kulak-burun-bogaz","tag-cikar","tag-hasta","tag-ses","tag-sik","tag-tedavi"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/odyova.com\/haberler\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/736","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/odyova.com\/haberler\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/odyova.com\/haberler\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/odyova.com\/haberler\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/odyova.com\/haberler\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=736"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/odyova.com\/haberler\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/736\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":737,"href":"https:\/\/odyova.com\/haberler\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/736\/revisions\/737"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/odyova.com\/haberler\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=736"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/odyova.com\/haberler\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=736"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/odyova.com\/haberler\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=736"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}