{"id":836,"date":"2024-04-29T02:24:06","date_gmt":"2024-04-28T23:24:06","guid":{"rendered":"https:\/\/odyova.com\/haberler\/?p=836"},"modified":"2024-04-29T02:24:06","modified_gmt":"2024-04-28T23:24:06","slug":"burun-fonksiyonlari-2","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/odyova.com\/haberler\/burun-fonksiyonlari-2\/","title":{"rendered":"Burun fonksiyonlar\u0131"},"content":{"rendered":"

BURUN FONKS\u0130YONLARI:<\/strong><\/p>\n

1- SOLUNUM<\/strong><\/p>\n

A – SOLUNUM HAVASININ \u015eARTLANDIRILMASI<\/strong><\/p>\n

Solunum'un fizyolojik \u015fartlar i\u00e7inde ve sa\u011fl\u0131kl\u0131 yap\u0131labilmesi i\u00e7in, burunun \u00fc\u00e7 ana g\u00f6revi vard\u0131r:<\/p>\n

\u00a7 Solunum havas\u0131n\u0131 ISITMA,<\/p>\n

\u00a7 Solunum havas\u0131n\u0131 NEMLEND\u0130RME ve<\/p>\n

\u00a7 Solunum havas\u0131n\u0131 yabanc\u0131 cisimlerden s\u00fczerek F\u0130LTRE ETMEK.<\/p>\n

Solunum havas\u0131n\u0131 \u0131s\u0131tma, konka ad\u0131n\u0131 alan ve burun bo\u015fluklar\u0131n\u0131n<\/p>\n

lateralinde \u00fcst,orta ve alt olarak yukar\u0131dan a\u015fa\u011f\u0131ya s\u0131ralanan \u00fc\u00e7 \u00e7ift, hipererektil yap\u0131lar\u0131n \u015fi\u015ferek, bazen de k\u00fc\u00e7\u00fclerek, solunum havas\u0131n\u0131n y\u00fczeylerine temas etmesi ile y\u00fczeylerine s\u00fcrt\u00fcnen havan\u0131n \u0131s\u0131nmas\u0131n\u0131 temin eden yap\u0131larca olur. <\/p>\n

Konkalara s\u00fcrt\u00fcnen hava ayn\u0131 zamanda nemlenir ve i\u00e7indeki kaba partik\u00fcllerde filtre edilir. Nemlenme m\u00fck\u00f6z bezlerin salg\u0131s\u0131 ve m\u00fck\u00f6z \u00f6rt\u00fc ile olur. Tozlar\u0131n ve kaba partik\u00fcllerin tutulmas\u0131 ise burun delikleri \u00e7evresindeki k\u0131llar ve nemli m\u00fck\u00f6z \u00f6rt\u00fc olur.<\/p>\n

Bu fonksiyonlar\u0131 g\u00f6zden ge\u00e7irecek olursak;<\/p>\n

Is\u0131tma:<\/strong><\/p>\n

Nazal kavitedeki kan damarlar\u0131n\u0131n kar\u0131\u015f\u0131k sistemi ve hele konkalar\u0131n erektil yap\u0131 \u00f6zellikleri (ki bir radyot\u00f6re benzetilir) inspire edilen havay\u0131 \u0131s\u0131tmada \u00e7ok \u00f6nemli rol oynar. Konkadaki kavern\u00f6z bo\u015fluklar\u0131n geni\u015fleme ve daralma kabiliyeti vard\u0131r. G\u00fcnde inspire edilen 500 k\u00fcbik feet havay\u0131 \u0131s\u0131tmak i\u00e7in 700 kalori gerekir. Bu v\u00fccutta yap\u0131lan total \u0131s\u0131n\u0131n %2.5'u kadard\u0131r. Ekspiratuvar hava ak\u0131m\u0131 nazal mukoza \u0131s\u0131s\u0131n\u0131n k\u00fc\u00e7\u00fck bir miktar\u0131n\u0131 sa\u011flar veya respirasyonun bu faz\u0131nda olu\u015facak \u0131s\u0131 kayb\u0131n\u0131 durdurabilir.<\/p>\n

Nemlendirme:<\/strong><\/p>\n

M\u00fck\u00fcs, epitel tabakas\u0131ndaki Kadeh (Goblet) h\u00fccreleri ve lamina propriadaki m\u00fck\u00f6z ve ser\u00f6z bezler taraf\u0131ndan salg\u0131lan\u0131r.<\/p>\n

Klinik olarak normal yeti\u015fkinlerin nazal pasaj\u0131nda pH 5.5-6.5 dur. \u00c7ocuklarda pH 5.5-6.7 dir. S\u0131cak uygulamas\u0131 nazal pasaj\u0131 asit, so\u011fuk uygulamas\u0131 alkali yapar. Uzun s\u00fcre istirahat ve uyku nazal pH'\u0131 asit y\u00f6ne \u00e7evirir. Nazal sekresyonda mevcut lizozim asit ortamda daha etkilidir. M\u00fck\u00fcs\u00fcn % 95'i su olup m\u00fcsin, glikoprotein ve karbonhidrat i\u00e7erir, ayr\u0131ca m\u00fck\u00fcste lizozim ve immunoglobulin A da bulunabilir. M\u00fck\u00fcs vestib\u00fcl\u00fcmden koanaya ve nazofarenkse kadar b\u00fct\u00fcn mukozay\u0131 \u00f6rter. M\u00fck\u00f6z \u00f6rt\u00fc, burnun de\u011fi\u015fik b\u00f6lgelerinde, de\u011fi\u015fik oranlarda olmak \u00fczere, siliyalar taraf\u0131ndan geriye nazofarenkse do\u011fru ta\u015f\u0131n\u0131r. Bu hareketin oran\u0131 de\u011fi\u015fik b\u00f6lgelerde de\u011fi\u015fik miktarda m\u00fck\u00fcs salg\u0131lanmas\u0131na ba\u011fl\u0131d\u0131r.<\/p>\n

Burnun \u00f6n taraf\u0131nda m\u00fck\u00fcs sekresyonu az miktarda olup geriye do\u011fru at\u0131lma h\u0131z\u0131 saatte 1-2 mm'dir. Koana yak\u0131n\u0131nda her 10 dakikada bir m\u00fck\u00fcs yeniden yap\u0131l\u0131r ve 10 mm\/saat h\u0131zla hareket eder. Her h\u00fccrede 12-20 silya vard\u0131r ve bunlar hareketlerini senkron olarak de\u011fil daha ziyade metakron olarak yaparlar.<\/p>\n

Siliyer aktiviteyi kontrol eden mekanizma hen\u00fcz tam olarak anla\u015f\u0131lmam\u0131\u015ft\u0131r. Ancak n\u00f6ral bir mekanizma da pek sorunlu tutulmaz. Siliyalar her dakika 100'lerce defa \u00e7abuk ve kuvvetli bir \u015fekilde hareket eder ve her hareketi yava\u015f bir geriye d\u00f6n\u00fc\u015f takip eder.<\/p>\n

Is\u0131, ozmotik bas\u0131n\u00e7 ve pH siliyalar\u0131n fonksiyonlar\u0131n\u0131 etkiler:<\/p>\n

\u00a7 En iyi gaz de\u011fi\u015fimi % 85 nemlilikte olur.<\/p>\n

\u00a7 Nazofarenks havas\u0131 33\u00b0C ise siliyalar aktiftir.<\/p>\n

\u00a7 18 \u00b0C dan d\u00fc\u015f\u00fck, 40 \u00b0C dan y\u00fcksek \u0131s\u0131larda siliyer hareket yava\u015flar.<\/p>\n

\u00a7 7 \u00b0C dan d\u00fc\u015f\u00fck, 45 \u00b0C dan y\u00fcksek \u0131s\u0131larda siliyer hareket durur.<\/p>\n

\u00a7 pH 7-8 siliyalar i\u00e7in uygun.<\/p>\n

\u00a7 pH 6.5'dan az ortamda siliyer aktivite yava\u015flar.<\/p>\n

\u00a7 Oksijen miktar\u0131n\u0131n azalmas\u0131 siliyer hareketi yava\u015flat\u0131r.<\/p>\n

\u00a7 Kan oksijeni normal olsa bile oksijen miktar\u0131n\u0131n artmas\u0131 siliyer vurum h\u0131z\u0131n\u0131 % 30- 50 oran\u0131nda artt\u0131r\u0131r. <\/p>\n

Nemin sa\u011flanmas\u0131 mekanizmas\u0131 tart\u0131\u015fmal\u0131d\u0131r. Baz\u0131lar\u0131 nemin nazal sekresyonla salg\u0131land\u0131\u011f\u0131n\u0131 iddia ederken, baz\u0131 ara\u015ft\u0131r\u0131c\u0131lar mukoz membran damar ve kapillerlerinden \u00e7\u0131kan ser\u00f6z trans\u00fcda ile sa\u011fland\u0131\u011f\u0131n\u0131 iddia ederler. G\u00fcnl\u00fck nazal sekresyon 1-1.5 lt dir.<\/p>\n

Ekspirasyon da neme \u00e7ok yard\u0131m eder. Ekspirasyon esnas\u0131nda, \u0131s\u0131 ve nem mukozay\u0131 terk eder. Bu solunum havas\u0131ndan nem kaybolmas\u0131na engel olur.<\/p>\n

Nemlendirme ve \u0131s\u0131tma mekani\u011finde de\u011fi\u015fmeler sadece nazofarengeal mukoz membran\u0131n irritasyon ve kurulu\u011funu etkilemez. \u00dcst solunum yolunun di\u011fer k\u0131s\u0131mlar\u0131n\u0131 da etkiler. Kuruluk bir\u00e7ok akut nazal enfeksiyonun ba\u015flang\u0131c\u0131d\u0131r.<\/p>\n

Filtrasyon:<\/strong><\/p>\n

Hava burun k\u0131llar\u0131n\u0131n filtre edici etkileri ve m\u00fck\u00f6z \u00f6rt\u00fcs\u00fcn\u00fcn yabanc\u0131 cisimleri tutucu etkisi sonucu temizlenir. Mikroskopik partik\u00fcller burun k\u0131llar\u0131 taraf\u0131ndan tutulurken,15 mikronun alt\u0131ndaki daha k\u00fc\u00e7\u00fck par\u00e7ac\u0131klar ise burun mukozas\u0131 taraf\u0131ndan havadan toplan\u0131rlar. 4.5 mikrona kadar olan partik\u00fcllerin %85'i temizlenir, ancak 1 mikron b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fcndeki partik\u00fcllerin ancak %5'i burun taraf\u0131ndan tutulabilir.<\/p>\n

B – BURUN SOLUNUM HAVASI YOLU<\/p>\n

Hava ge\u00e7i\u015f hareketleri nazal kavitenin yap\u0131s\u0131na ba\u011fl\u0131d\u0131r. Naresler k\u00fc\u00e7\u00fckt\u00fcr ve konumlar\u0131 yere horizontal durumdad\u0131r. Bu havan\u0131n, yukar\u0131-a\u015fa\u011f\u0131 ve konkalar\u0131n medialine do\u011fru y\u00f6nelmesine sebep olur.<\/p>\n

Koanalar daha geni\u015f ve vertikal pozisyonda olduklar\u0131 i\u00e7in havaya kar\u015f\u0131 diren\u00e7leri daha azd\u0131r. \u00d6n ve arka burun deliklerinin farkl\u0131 olmas\u0131 ve burun bo\u015fluklar\u0131n\u0131n yap\u0131s\u0131, inspiryum ve ekspiryumda, burun i\u00e7inden ge\u00e7en, soluk havas\u0131nda sirk\u00fclasyonlar daireler meydana getirir. Bu sirk\u00fclasyonlar, inspirasyon ve ekspirasyonda de\u011fi\u015fiktir . <\/p>\n

\u0130ki intranazal hava ak\u0131m\u0131 vard\u0131r, biri inspirasyon di\u011feri ekpirasyon esnas\u0131ndad\u0131r. Genel olarak inspire edilen hava burun deliklerinden koanalara d\u00fcz bir yol izlemez. Burun deliklerinden inhale edilen hava, a\u00e7\u0131kl\u0131\u011f\u0131 a\u015fa\u011f\u0131 bakan, yukar\u0131-a\u015fa\u011f\u0131 ve y\u00fcksek, kubbe \u015feklinde bir yol izler. Olfakt\u00f6r fiss\u00fcrden ve sfenoidin \u00f6n y\u00fcz\u00fcnden ge\u00e7erek posterior koanalar\u0131na var\u0131r. Sfenoidin y\u00fcz\u00fc ve konkalar \u00fczerindes, hipertrofik konka, adenoid vejetasyonlar, deviye septumlar, polipler, nazal kavitede ve olfaktor b\u00f6lgede havan\u0131n da\u011f\u0131l\u0131m\u0131n\u0131 de\u011fi\u015ftirirler.<\/p>\n

Ekspire edilen hava inferior meatuslar yolu ile direkt olarak posterior koanadan nostrillere (burun deliklerine) gelmez, bu ger\u00e7ek de\u011fildir. \u00c7\u00fcnk\u00fc birka\u00e7 k\u00fc\u00e7\u00fck sirk\u00fclasyonun eklenmesi ile ekspire edilen hava, inspire edilen havan\u0131n izledi\u011fi yolu izler. Aralar\u0131ndaki fark, inspiryumda solunum havas\u0131 nazal kaviteye giri\u015fte orta meadan ge\u00e7mez. Ekspirasyonda ise bir k\u0131s\u0131m hava orta konkan\u0131n arka ucu ile orta meaya do\u011fru y\u00f6nelir. Sonu\u00e7 olarak orta meadaki ostiumlar sadece s\u0131cak, nemli havaya maruz kal\u0131rlar, fakat inspire edilen so\u011fuk ve kuru hava buraya u\u011framaz.<\/p>\n

<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Burun fonksiyonlar\u0131 Konu hakk\u0131nda detayl\u0131 ve g\u00fcncel bilgiler i\u00e7in bu makaleyi okuyun<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[18],"tags":[32,211,131,310,132],"class_list":["post-836","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-kulak-burun-bogaz","tag-burun","tag-hareket","tag-hava","tag-isi","tag-nem"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/odyova.com\/haberler\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/836","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/odyova.com\/haberler\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/odyova.com\/haberler\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/odyova.com\/haberler\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/odyova.com\/haberler\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=836"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/odyova.com\/haberler\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/836\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":837,"href":"https:\/\/odyova.com\/haberler\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/836\/revisions\/837"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/odyova.com\/haberler\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=836"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/odyova.com\/haberler\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=836"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/odyova.com\/haberler\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=836"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}