{"id":90,"date":"2024-04-26T19:12:07","date_gmt":"2024-04-26T16:12:07","guid":{"rendered":"https:\/\/odyova.com\/haberler\/?p=90"},"modified":"2024-04-26T19:12:07","modified_gmt":"2024-04-26T16:12:07","slug":"konusamayan-cocuga-yaklasim","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/odyova.com\/haberler\/konusamayan-cocuga-yaklasim\/","title":{"rendered":"Konu\u015famayan \u00e7ocu\u011fa yakla\u015f\u0131m"},"content":{"rendered":"
<\/figure>\n

Konu\u015fman\u0131n herhangi bir \u00e7evrede benimsenen s\u0131n\u0131r\u0131n d\u0131\u015f\u0131na \u00e7\u0131karak yad\u0131rganacak d\u00fczeyde bir fakl\u0131l\u0131k ya da sapma g\u00f6stermesi durumunda, \u00e7ocukta bir konu\u015fma sorunu oldu\u011fu kabul edilmektedir. \u00c7ocu\u011fun belirli bir ya\u015fa geldi\u011fi halde, konu\u015fmaya ba\u015flamamas\u0131 ya da ya\u015f\u0131tlar\u0131na g\u00f6re geride kalmas\u0131, i\u015faretlerle ya da tek s\u00f6zc\u00fcklerle ileti\u015fim kurmaya \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 ya da ileti\u015fim kuramamas\u0131 durumunda konu\u015fma gecikmesi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcl\u00fcr. Konu\u015fma gecikmesi \u00e7ocu\u011fun bireysel, sosyal ve duygusal ya\u015fant\u0131s\u0131n\u0131 olumsuz etkilemektedir. \u0130nsanlar aras\u0131ndaki ileti\u015fimin en etkili yolu konu\u015fmad\u0131r. \u0130leti\u015fim bozukluklar\u0131 geni\u015f bir hasta grubunu i\u00e7ermektedir. Duyma, konu\u015fma ve lisan s\u00f6zel ileti\u015fimin temel elemanlar\u0131d\u0131r. Bu 3 elemandan herhangi birindeki aksama konu\u015fma , bozuklu\u011funa yol a\u00e7abilir. Konu\u015fma bozuklu\u011fu \u00e7ocuklar\u0131n \u00e7evreleriyle ili\u015fkilerini bozdu\u011fu gibi , \u00e7ok ciddi psikolojik sorunlara da neden olabilir. \u00c7ocu\u011fun konu\u015famamas\u0131 veya toplumla ileti\u015fime ge\u00e7ememesi aileler i\u00e7in derin travma yaratmaktad\u0131r. Bu \u00e7ocu\u011fa multidisipliner bir yakla\u015f\u0131m gerekmektedir .<\/p>\n

Yap\u0131lan \u00e7e\u015fitli ara\u015ft\u0131rmalarda okul \u00f6ncesi \u00e7ocuklardaki konu\u015fma bozuklu\u011fu oran\u0131n\u0131n %3 ile %15 aras\u0131nda de\u011fi\u015fti\u011fi g\u00f6sterilmi\u015ftir(2). Konu\u015fma bozukluklar\u0131n\u0131n \u00e7o\u011funda konu\u015fma gecikmesi de s\u00f6z konusudur. Dil ve konu\u015fma bozukluklar\u0131 alan\u0131ndaki terminolojideki karma\u015fa, tan\u0131 \u00f6l\u00e7\u00fctlerindeki farkl\u0131l\u0131klar, tan\u0131 i\u015flemlerindeki g\u00fcvenilirlik eksiklikleri ve y\u00f6ntem sorunlar\u0131 nedeniyle \u00e7ocuklarda konu\u015fma gecikmesinin yayg\u0131nl\u0131\u011f\u0131n\u0131 tam olarak saptamak g\u00fc\u00e7t\u00fcr. Bununla birlikte konu\u015fma gecikmesi yayg\u0131n bir \u00e7ocukluk sorunu olup \u00e7ocuklar\u0131n %3-10’unu etkiler (3,4). Erkeklerde k\u0131zlara oranla 3-4 kat daha s\u0131kt\u0131r .<\/p>\n

Sa\u011fl\u0131kl\u0131 bir i\u015fitme konu\u015fman\u0131n temelini olu\u015fturmaktad\u0131r. \u00c7ocukta i\u015fitme fonksiyonu anne karn\u0131nda ba\u015flamaktad\u0131r. \u00c7ocukta konu\u015fman\u0131n daha do\u011frusu sesin ilk \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131 do\u011fdu\u011fu ilk g\u00fcnk\u00fc a\u011flama ve benzeri seslerle ba\u015flar. A\u011flarken \u00e7ocuk konu\u015fma, dil ve \u00e7ene hareketlerini \u00f6\u011frenmeye ba\u015flar. \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc ayla birlikte \u00e7ocuk anlams\u0131z sesler \u00e7\u0131karmaya ba\u015flar. Bu d\u00f6nemde ger\u00e7ek dille ili\u015fkisi olmayan, \u00f6\u011frenilmemi\u015f, \u00e7evresel etkenlerden ve i\u015fitme duyusundan ba\u011f\u0131ms\u0131z olan sesler \u00e7\u0131kar\u0131r.<\/p>\n

\u0130lk \u00e7\u0131kan sesler genellikle anlams\u0131zd\u0131r, ancak gelece\u011fin anlaml\u0131 s\u00f6zc\u00fcklerinin temelidir. Alt\u0131nc\u0131 ayda hecelemeye, dokuzuncu ayda ritmik sesler \u00e7\u0131karmaya (ma-ma) ve iki heceyi bir arada kullanmaya ba\u015flarlar.(ma-ma , da-da gibi). 40. haftayla birlikte heceler birle\u015fir ve anlam kazanmaya baslar(baba, dede gibi). \u00c7ocuk 18-24 aylar aras\u0131nda arka arkaya 2-3 anlaml\u0131 kelime s\u00f6ylemeye ba\u015flar. Normal geli\u015fim evrelerine g\u00f6re 2 yas \u00e7ocu\u011funun konu\u015fmaya ba\u015flam\u0131\u015f olmas\u0131 beklenir. 2 ya\u015f\u0131ndaki \u00e7ocuk, c\u00fcmleler kuramayabilir ancak arka arkaya 2-3 anlaml\u0131 kelime s\u00f6ylemelidir. 3 yas\u0131nda \u00e7ocuk anlaml\u0131 ve d\u00fczg\u00fcn c\u00fcmleler kurar, kendini daha iyi ifade eder ve yabanc\u0131larla anla\u015fabilmeye ba\u015flar. \u00c7ocu\u011fa 0-6 ya\u015f d\u00f6neminden itibaren geli\u015fim kontrollerinin yap\u0131lmas\u0131 \u00e7ok \u00f6nemlidir. Anne-babalar \u00e7ocuklar\u0131n\u0131n konu\u015fma problemi olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ancak 18 ayda fark edebilirlerken bir uzman bunu 8-10 aylar aras\u0131nda fark edip, dil geli\u015fim terapisine ba\u015flayabilir .<\/p>\n

Konu\u015fma gecikmesi nedeniyle ba\u015fvuran bir \u00e7ocuk hastada ilk yap\u0131lmas\u0131 gereken i\u015fitme de\u011ferlendirmesidir. \u0130\u015fitme sisteminin normal \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131, do\u011fru konu\u015fma i\u00e7in gerekli ilk noktad\u0131r. Konu\u015fman\u0131n \u00f6\u011frenilmesi i\u00e7in \u00e7ocu\u011fun s\u00f6zc\u00fckleri duymas\u0131 gerekir. Bundan dolay\u0131 i\u015fitme kayb\u0131n\u0131n tan\u0131s\u0131n\u0131n erken konmas\u0131 ve i\u015fitme rehabilitasyonunun erken ba\u015flamas\u0131 \u00f6nem ta\u015f\u0131maktad\u0131r .<\/p>\n

Yap\u0131lan \u00e7e\u015fitli ara\u015ft\u0131rmalar i\u015fitme kayb\u0131 \u015f\u00fcphesi ile te\u015fhis konulmas\u0131 aras\u0131nda gecen s\u00fcrecin ortalama 6 ay oldu\u011funu g\u00f6stermektedir. \u0130\u015fitme kayb\u0131 tan\u0131s\u0131n\u0131n ge\u00e7 konmas\u0131 ve rehabilite edilmesi, konu\u015fma rehabilitasyonunun gecikmesine ve tedavi ba\u015far\u0131s\u0131n\u0131n azalmas\u0131na neden olur. A\u011f\u0131r i\u015fitme kayb\u0131 olan \u00e7ocuklarda konu\u015fma kusuru olu\u015fmamas\u0131 i\u00e7in te\u015fhis erken konmal\u0131 ve \u00e7ocuk en erken d\u00f6nemde i\u015fitme cihaz\u0131 kullanmaya ba\u015flamal\u0131d\u0131r. G\u00fcn\u00fcm\u00fczde her yeni do\u011fana i\u015fitme tarama testi yap\u0131lmas\u0131 bilimsel kurullar taraf\u0131ndan \u00f6nerilmi\u015ftir. Do\u011fum sonras\u0131 i\u015fitme tarama testlerinin yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 hastanelerde do\u011fan \u00e7ocuklarda normal konu\u015fma oran\u0131 daha y\u00fcksektir .<\/p>\n

\u00d6zellikle risk fakt\u00f6r\u00fc ta\u015f\u0131yan \u00e7ocuklarda i\u015fitme taramas\u0131 kesinlikle yap\u0131lmal\u0131d\u0131r. Yeni do\u011fanda do\u011fumsal i\u015fitme kay\u0131plar\u0131n\u0131 art\u0131ran risk fakt\u00f6rleri aras\u0131nda:<\/p>\n

Annenin hamilelik s\u0131ras\u0131nda k\u0131zam\u0131k\u00e7\u0131k, viral \u00fcst solunum yolu enfeksiyonu ge\u00e7irmesi, embriyo ve fetusta toksisite olu\u015fturacak ila\u00e7 veya alkoll\u00fc i\u00e7ecek t\u00fcketmi\u015f olmas\u0131, radyasyona maruz kalm\u0131\u015f olmas\u0131,<\/em><\/p>\n

\u00c7ocu\u011fun do\u011fum kilosunun 1600 gramdan d\u00fc\u015f\u00fck olmas\u0131, yenido\u011fanda herhangi bir konjenital anomali varl\u0131\u011f\u0131 ,hiperbilurubinemi ve kan transf\u00fczyonu uygulanmas\u0131, yenido\u011fan yo\u011fun bakim \u00fcnitesinde herhangi bir nedenle be\u015f g\u00fcnden uzun s\u00fcre kalmas\u0131, postnatal d\u00f6nemde a\u011f\u0131r bir enfeksiyon ge\u00e7irilmesi,<\/em><\/p>\n

Ailede erken ya\u015flarda olan veya geli\u015fmi\u015f, kal\u0131c\u0131 veya ilerleyen i\u015fitme kayb\u0131 olan ki\u015filerin varl\u0131\u011f\u0131 yer almaktad\u0131r.<\/em><\/p>\n

Bir \u00e7ocuk konu\u015fmaya ba\u015flad\u0131ktan sonra konu\u015fma bozuklu\u011fu geli\u015firse iki temel grup patoloji y\u00f6n\u00fcnden de\u011ferlendirilmelidir. Bu iki temel nedenden biri organik di\u011feri psikolojiktir. Merkezi sinir sistemini ilgilendiren t\u00fcm hastal\u0131klara ve organik\u0096n\u00f6rolojik (mental geli\u015fim bozuklu\u011fu ) bir hastal\u0131\u011fa ikincil olarak konu\u015fma bozuklu\u011fu ortaya \u00e7\u0131kabilir. Bir di\u011fer \u00f6nemli neden ise psikojenik oldu\u011funu dile getirdi\u011fimiz ruhsal travmalard\u0131r. \u015eiddete maruz kalma, \u015fiddete tan\u0131k olma, fiziksel k\u00f6t\u00fcye kullan\u0131ma takiben b\u00f6yle bir suskunluk ortaya \u00e7\u0131kabilir. Bazen belirgin olarak g\u00f6r\u00fclmeyen, travmatik bir etkisi olmayaca\u011f\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclen aile i\u00e7i sorunlar veya \u00e7at\u0131\u015fmalara bir tepki olarak da \u00e7ocuk suskunla\u015fabilir. \u00c7\u00fcnk\u00fc \u00e7ocukta konu\u015fmay\u0131 reddetme bir \u00e7e\u015fit tepkidir.<\/p>\n

\u00c7ocu\u011fa bakan bak\u0131c\u0131n\u0131n veya aile bireylerinin az konu\u015fmas\u0131 ve \u00e7ocukla yeterince ilgilenmemesi de bu durumu a\u00e7\u0131klayabilir. Son y\u0131llarda televizyon kars\u0131s\u0131nda ge\u00e7irilen s\u00fcrenin artmas\u0131 da \u00e7ocukta konu\u015fma gecikmesi olu\u015fturan bir di\u011fer \u00f6nemli fakt\u00f6rd\u00fcr. Konu\u015fma becerisini desteklemenin en iyi yolu , anne ve babalar\u0131n bebekleri ile s\u00fcrekli konu\u015fmas\u0131 ve bir \u015feyler anlatan ki\u015fi durumda olmalar\u0131d\u0131r. Anne ve babalar \u00e7ocuklar\u0131 ile do\u011fdu\u011fu g\u00fcnden ba\u015flayarak s\u00fcrekli ve anla\u015f\u0131labilir telaffuz ile konu\u015fmal\u0131d\u0131r. Hatta \u00e7ocuk anne karn\u0131ndayken s\u00f6zel ileti\u015fime ge\u00e7ilmelidir. Bebe\u011fin ilk heceledi\u011fi, alg\u0131lama yetene\u011finin geli\u015fti\u011fi d\u00f6nemlerde, bu deste\u011fin \u00e7ok dikkatli verilmesi gerekir. Do\u011fru konu\u015fma i\u00e7in \u0131srarc\u0131 olmamak, \u00e7at\u0131\u015fmay\u0131 \u00f6nlemek ve yan\u0131t al\u0131nmad\u0131\u011f\u0131 zaman yorumsuz kalmay\u0131 tercih etmek \u00f6nemlidir. Sab\u0131r ve ilgi do\u011fru deste\u011fin en \u00f6nemli unsurlar\u0131d\u0131r. \u0130yi bir konu\u015fma modeli olu\u015fturabilmemiz i\u00e7in a\u00e7\u0131k, yava\u015f, anla\u015f\u0131labilir konu\u015fumu beden dilimizi ifade eden mimiklerle desteklemeliyiz.<\/p>\n

Konu\u015fma bozuklu\u011fu olan \u00e7ocuklarda psikolojik fakt\u00f6rler aras\u0131nda ileti\u015fim bozukluklar\u0131 da dikkate al\u0131nmal\u0131d\u0131r. \u00c7ocu\u011fun kelime bilgisi, zamanlar\u0131n do\u011fru kullan\u0131m\u0131 karma\u015f\u0131k c\u00fcmle kurulmas\u0131 ve kelimelerin hat\u0131rlanmas\u0131 baz\u0131 durumlarda yeterli olmamaktad\u0131r. Baz\u0131 durumlarda hem dili anlama da, hem de s\u00f6zel anlat\u0131mda sorun ya\u015famaktad\u0131r. Bu iki patolojinin nedeni genellikle santral sinir sistemi hasar\u0131 veya fiziksel geli\u015fim bozuklu\u011fu sonucu olu\u015fabilmektedir. Genetik ve psikolojik fakt\u00f6rler de g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulundurulmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n

Ayr\u0131ca baz\u0131 sesleri \u00e7\u0131karmada zorluk olu\u015fturan Fonolojik Bozukluk ve kekelemelik de en fazla \u00fczerinde durulmas\u0131 gereken ileti\u015fim bozukluklar\u0131ndand\u0131r. \u00c7ok dikkat edilmesi gereken ruhsal rahats\u0131zl\u0131klar\u0131n ba\u015f\u0131nda Otistik Bozukluk yer almaktad\u0131r. Otizm, hiperaktivite ve dikkat eksikli\u011fi, down sendromu ve zeka gerili\u011fi durumlar\u0131nda ortaya \u00e7\u0131kan konu\u015fma bozukluklar\u0131 ve \u00f6\u011frenme g\u00fc\u00e7l\u00fckleri i\u00e7in \u00e7ocuk psikologlar\u0131ndan ve \u00f6zellikle konu\u015fma yetisinin geli\u015ftirilmesi i\u00e7in foniatristlerden yard\u0131m al\u0131nmal\u0131d\u0131r. Otizmin ve bu n\u00f6rolojik ve psikiyatrik bozukluklar\u0131n \u00e7ok \u00e7e\u015fitleri bulunmaktad\u0131r. \u00c7ocuklar\u0131n beklenen ya\u015f d\u00fczeyine uygun konu\u015fma ve ileti\u015fim becerilerinin olmad\u0131\u011f\u0131 durumlarda, anatomik bir kusuru d\u0131\u015flamak i\u00e7in bir KBB uzman\u0131n\u0131n de\u011ferlendirmesi, ba\u015fka bir organik \u0096n\u00f6rolojik bozuklu\u011fu d\u0131\u015flamak i\u00e7in bir \u00e7ocuk doktoru ya da \u00e7ocuk n\u00f6rologunun de\u011ferlendirmesi ve herhangi bir fiziksel yada organik neden bulunmad\u0131\u011f\u0131nda \u00e7ocuk psikiyatrisine ba\u015fvurulmas\u0131 gerekmektedir. \u00c7ocu\u011fu konu\u015fmaya ya da t\u00fcm dikkati bunun \u00fczerine yo\u011funla\u015ft\u0131rarak \u00e7ocu\u011fa yakla\u015fmak yerine, sorunun ne oldu\u011fu ve nas\u0131l \u00e7\u00f6z\u00fclebilece\u011fine ili\u015fkin bir uzmana dan\u0131\u015fmak her zaman tercih edilmesi gereken yoldur.<\/p>\n

\u00c7OCUKLARDA D\u0130L VE KONU\u015eMA GEL\u0130\u015e\u0130M\u0130<\/strong>
\u00c7ocu\u011fun dil geli\u015fimi do\u011fumdan itibaren izlendi\u011finde do\u011fu\u015ftan getirdi\u011fi bir ses kapasitesinin oldu\u011fu g\u00f6r\u00fclmektedir. Do\u011fumdan sonraki ilk aylarda bebek a\u011flama, g\u00fclme, h\u0131\u00e7k\u0131rma, ba\u011f\u0131rma gibi kendili\u011finden birtak\u0131m sesler \u00e7\u0131kart\u0131rken, d\u0131\u015fardan i\u015fitti\u011fi sesleri de taklit etmeye ba\u015flar. Ses taklitleri, hece tekrarlar\u0131 ve ilk s\u00f6zc\u00fc\u011f\u00fcn s\u00f6ylenmesi gibi dil geli\u015fimindeki belirgin a\u015famalar izlenerek, \u00e7ocu\u011fun konu\u015fulanlar\u0131 anlamas\u0131 ve konu\u015fmaya ba\u015flamas\u0131 ger\u00e7ekle\u015fir. \u00c7ocuk olgunla\u015ft\u0131k\u00e7a konu\u015fma \u00fczerindeki denetimi artmakta, bunun yan\u0131 s\u0131ra \u00e7evrenin ve e\u011fitimin geli\u015fim \u00fczerindeki etkisi de \u00f6nem kazanmaktad\u0131r.<\/p>\n

Konu\u015fma bozuklu\u011funun en s\u0131k rastlan\u0131lan tipi gecikmi\u015f konu\u015fmad\u0131r. Gecikmi\u015f konu\u015fma \u00e7ocu\u011fun konu\u015fmas\u0131 ya\u015f\u0131ndan beklenenden \u00e7ok geri ya da konu\u015fma geli\u015fimi a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00e7ok daha yava\u015f olmas\u0131d\u0131r.
Gecikmi\u015f konu\u015fmaya zihinsel yetersizlik gibi temel becerilerin geli\u015fimini geciktiren t\u00fcm patolojiler neden olabilir. Bunun yan\u0131nda yar\u0131k damak, tav\u015fan dudak gibi konu\u015fma organlar\u0131nda olu\u015fan bir problem do\u011frudan dil ve konu\u015fma geli\u015fimini geciktirebilir. Fiziksel yetersizlik, i\u015fitme kayb\u0131 ve g\u00f6rme \u00f6zr\u00fc gibi baz\u0131 duyusal kay\u0131plar, erken dil ve bili\u015fsel geli\u015fim i\u00e7in \u00f6nemli olan deneyimleri engelleyebilir, bu durumda da \u00e7ocuk \u00e7evrenin ve duyular\u0131n zengin kayna\u011f\u0131ndan ve sonu\u00e7 olarak bilgiden yoksun kalabilir.<\/p>\n

Uzun s\u00fcreli hastal\u0131klar ve \u00e7ocu\u011fun s\u0131k s\u0131k hastalanmas\u0131 da dil ve konu\u015fma geli\u015fimini geciktirebilir.<\/p>\n

E\u011fer \u00e7ocu\u011fun \u00e7evresinde ilgisini \u00e7eken, dil ve konu\u015fma geli\u015fimini destekleyen bir ortam yoksa, geli\u015fimi daha yava\u015f olabilir. Bu konudaki uyar\u0131c\u0131lar\u0131n yetersizli\u011fi, uyar\u0131m eksikli\u011fi konu\u015fmada gecikmeye yol a\u00e7abilir. \u00c7ocuklar yeti\u015fkinlerle ve ya\u015f\u0131tlar\u0131yla birlikte oynamak isterler. Yeti\u015fkinler de \u00e7ocuklar\u0131n bu \u00f6zelli\u011fini dikkate alarak onlarla oyun oynamaya, konu\u015fmaya uygun ortamlar yaratmal\u0131d\u0131rlar. \u00c7ocu\u011fun ait olma, sevme ve sevilme, kabul edilme gibi gereksinimlerinin giderilmemi\u015f olmas\u0131 duygusal yoksunlu\u011fa yol a\u00e7abilir. \u0130ki dil konu\u015fulan ev ortam\u0131, bask\u0131c\u0131 aile tutumlar\u0131, d\u00fc\u015f\u00fck sosyoekonomik d\u00fczey gibi \u00e7evresel fakt\u00f6rler de dil ve konu\u015fma geli\u015fimini geciktirebilir.<\/p>\n

Bazen \u00e7ocu\u011fun ge\u00e7mi\u015finde veya \u00e7evresinde, konu\u015fmas\u0131ndaki gecikmeye etki edecek herhangi bir neden g\u00f6r\u00fclmeyebilir. Bazen de bir \u00e7ok problem vard\u0131r. Fakat hi\u00e7 biri dilde gecikme yaratacak kadar \u00f6nemli ya da \u015fiddetli de\u011fildir. \u00c7ocuk her nedense konu\u015fmamaktad\u0131r. Bu konu\u015fmalar\u0131nda gecikme olmu\u015f bir \u00e7ok \u00e7ocuk i\u00e7in ge\u00e7erlidir.<\/p>\n

Gecikmi\u015f konu\u015fmay\u0131 saptamak i\u00e7in \u00e7ocu\u011fu g\u00f6zlemlemek \u00f6nem ta\u015f\u0131maktad\u0131r. Bu \u00e7ocuklar \u00e7ok az konu\u015fur ve s\u00f6zc\u00fck da\u011farc\u0131klar\u0131 vard\u0131r. A\u011f\u0131zdan salya ak\u0131tma sorunlar\u0131 olabilir. D\u00fc\u015f\u00fcnce ve isteklerini anlatmada zorlanabilirler ve \u00e7evredeki ki\u015filerle uyum sorunlar\u0131 olabilir. Kalabal\u0131k ortamlardan rahats\u0131zl\u0131k duyabilirler. Dikkat s\u00fcreleri k\u0131sad\u0131r ve belli bir oyundan \u00e7abuk s\u0131k\u0131labilirler.<\/p>\n

KONU\u015eMA GEC\u0130KMES\u0130N\u0130N ET\u0130YOLOJ\u0130S\u0130<\/strong>
Konu\u015fma gecikmesinin nedenleri aras\u0131nda en s\u0131k ortaya \u00e7\u0131kan sorunlar mental retardasyon, i\u015fitme kayb\u0131, maturasyonel dil gecikmesi, s\u00f6zel anlat\u0131m bozuklu\u011fu, kar\u0131\u015f\u0131k dili alg\u0131lama bozuklu\u011fu, bilingualizm, psikososyal yoksunluk, otizm, se\u00e7ici konu\u015fmazl\u0131k ve serebral palsi gibi n\u00f6rolojik hastal\u0131klar say\u0131labilir (8).<\/p>\n

Mental Retardasyon:<\/strong>
Mental retardasyon, konu\u015fma gecikmesinin en s\u0131k iki nedeninden biridir (9). Mental retardasyon olan \u00e7ocuklarda hem al\u0131c\u0131 hem de ifade edici dil sorunlar\u0131n\u0131n birlikte oldu\u011fu birle\u015fik dil gecikmesi g\u00f6r\u00fclmektedir. \u0130\u015fitsel i\u015flemleme ve jestlerin kullan\u0131m\u0131nda patoloji vard\u0131r. Zeka seviyesi d\u00fc\u015ft\u00fck\u00e7e dil kazan\u0131m\u0131 zorla\u015f\u0131r. Zeka gerili\u011finin nedenleri, konu\u015fma gecikmesinin nedenleri olarak da kabul edilir.<\/p>\n

\u0130\u015fitme Kayb\u0131:<\/strong>
Konu\u015fma gecikmesinin en s\u0131k di\u011fer nedeni de i\u015fitme kayb\u0131d\u0131r. Ya\u015fam\u0131n \u00f6zellikle ilk y\u0131llar\u0131nda normal konu\u015fma ve dil kazan\u0131m\u0131 i\u00e7in sa\u011flam bir i\u015fitme sistemine gereksinim vard\u0131r. \u0130\u015fitme kayb\u0131, iletim tipi veya sens\u00f6rin\u00f6ral tip olabilir. \u00c7ocuklarda iletim tipi i\u015fitme kayb\u0131n\u0131n en s\u0131k nedeni ef\u00fczyonlu otitis mediad\u0131r. Baz\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmalarda ef\u00fczyonlu otitis median\u0131n neden oldu\u011fu iletim tipi i\u015fitme kayb\u0131n\u0131n ya\u015fam\u0131n ilk y\u0131llar\u0131nda konu\u015fma gecikmesi i\u00e7in bir risk fakt\u00f6r\u00fc oldu\u011fu ortaya konmu\u015ftur (3). \u0130letim tipi i\u015fitme kayb\u0131, d\u0131\u015f ve orta kulak yap\u0131lar\u0131n\u0131n konjenital malformasyonu (\u00f6rne\u011fin aurikular hipoplazi, d\u0131\u015f kulak yolu atrezisi) gibi patolojilerde de ortaya \u00e7\u0131kabilir. Bu durumlarda s\u0131kl\u0131kla patolojiye y\u00f6nelik cerrahi giri\u015fim uygulanmaktad\u0131r. Sens\u00f6rin\u00f6ral i\u015fitme kayb\u0131 ise intrauterin enfeksiyonlar, kernikterus, ototoksik ila\u00e7lar, bakteriyel menenjit, intrakraniyal hemoraji ve baz\u0131 genetik sendromlarda ortaya \u00e7\u0131kmaktad\u0131r.<\/p>\n

Maturasyonel Dil Gecikmesi:<\/strong>
Maturasyonel gecikme (geli\u015fimsel dil gecikmesi) konu\u015fmay\u0131 \u00fcretmek i\u00e7in gerekli santral n\u00f6rolojik sistemin mat\u00fcrasyonundaki gecikmeye ba\u011fl\u0131 ortaya \u00e7\u0131kar. Erkek \u00e7ocuklarda daha s\u0131k olup genellikle aile hikayesinde de benzeri vakalar\u0131n varl\u0131\u011f\u0131 s\u00f6z konusudur. Prognoz \u00e7ok iyi olmakla birlikte, konu\u015fman\u0131n normal d\u00fczeye gelmesi okula ba\u015flama y\u0131llar\u0131n\u0131 bulabilmektedir (10).<\/p>\n

S\u00f6zel Anlat\u0131m Bozuklu\u011fu ve Kar\u0131\u015f\u0131k Dili Alg\u0131lama-S\u00f6zel Anlat\u0131m Bozuklu\u011fu:<\/strong>
S\u00f6zel anlat\u0131m bozuklu\u011fu, konu\u015fma dili bozuklu\u011fu ve geli\u015fimsel ekspresif afazi olarak da adland\u0131r\u0131l\u0131r. \u00d6zg\u00fcl dil bozuklu\u011fu ise genellikle kar\u0131\u015f\u0131k dili alg\u0131lama-s\u00f6zel anlat\u0131m bozuklu\u011fu anlam\u0131nda kullan\u0131l\u0131r. S\u00f6zel anlat\u0131m bozuklu\u011funda ya\u015fa g\u00f6re olmas\u0131 gereken konu\u015fman\u0131n geli\u015fiminde yetersizlik g\u00f6zlenir. Bu \u00e7ocuklar normal zekaya, normal i\u015fitmeye, iyi duyusal ili\u015fkilere ve normal sesletim becerilerine sahiptir. Birincil eksiklik d\u00fc\u015f\u00fcncelerin konu\u015fmaya \u00e7evrilmesindeki beyin fonksiyonlar\u0131n\u0131n yetersizli\u011fidir. Bu \u00e7ocuklar k\u0131s\u0131tl\u0131 s\u00f6zel ifadeleri yan\u0131nda jestleri kullanmada da k\u0131s\u0131tl\u0131l\u0131k g\u00f6sterebilmektedir. Maturasyonel dil gecikmesi olan \u00e7ocuklar\u0131 s\u00f6zel anlat\u0131m bozuklu\u011fu olan \u00e7ocuklardan ay\u0131rmak g\u00fc\u00e7t\u00fcr. Baz\u0131 ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar maturasyonel dil gecikmesi nedeniyle ge\u00e7 konu\u015fanlar\u0131n herhangi bir m\u00fcdahale yap\u0131lamas\u0131na gerek kalmaks\u0131z\u0131n normal konu\u015fabildiklerini ancak s\u00f6zel anlat\u0131m bozuklu\u011fu olan \u00e7ocuklar\u0131n foniatrik olarak rehabilite edilmezse bunu ger\u00e7ekle\u015ftiremediklerini bildirmektedir (10). Maturasyonel dil gecikmesi olanlar jestlerini ya\u015flar\u0131na uygun olarak kullanabilmektedir. Di\u011fer bir fark ise s\u00f6zel anlat\u0131m bozuklu\u011fu olan \u00e7ocuklar\u0131n dile dayal\u0131 \u00f6\u011frenme bozukluklar\u0131 i\u00e7in risk ta\u015f\u0131mas\u0131d\u0131r (11). Kar\u0131\u015f\u0131k dili anlama-s\u00f6zel anlat\u0131m bozuklu\u011funda, s\u00f6zel anlat\u0131m bozuklu\u011fu belirtilerine ilaveten s\u00f6zc\u00fckleri, c\u00fcmleleri ve \u00f6zg\u00fcl bir tak\u0131m s\u00f6zc\u00fckleri anlamakta g\u00fc\u00e7l\u00fck vard\u0131r. Bunlarda s\u00f6zel anlat\u0131m bozuklu\u011fu olan \u00e7ocuklara g\u00f6re s\u00f6zc\u00fck da\u011farc\u0131\u011f\u0131ndaki k\u0131s\u0131tl\u0131l\u0131k daha fazlad\u0131r.<\/p>\n

Bilingualizm:<\/strong>
\u0130ki lisan\u0131n konu\u015fuldu\u011fu ev ortam\u0131ndaki \u00e7ocukta her iki lisan\u0131 konu\u015fmaya ba\u015flamada gecikme g\u00f6r\u00fclebilir. Ancak \u00e7ocuklar genellikle 5 ya\u015f\u0131ndan \u00f6nce iki dili de ustal\u0131kla konu\u015fabilir duruma gelmektedirler.<\/p>\n

Psikososyal Yoksunluk:<\/strong>
Psikososyal yoksunlu\u011fa maruz kalan \u00e7ocuklarda konu\u015fma gecikmesi ortaya \u00e7\u0131kabilmektedir.<\/p>\n

Otizm:<\/strong>
Otistik \u00e7ocuklar s\u0131kl\u0131kla konu\u015fma, sosyalizasyon ve davran\u0131\u015f patolojileri geli\u015ftirmektedir. Otistik \u00e7ocuklarda ileri d\u00fczeyde al\u0131c\u0131 dil ve ifade edici dil patolojileri g\u00f6r\u00fclmektedir.<\/p>\n

Se\u00e7ici Konu\u015fmazl\u0131k:<\/strong>
Nadiren de olsa konu\u015fma bozukluklar\u0131 i\u00e7inde kabul edilmektedir. Bu \u00e7ocuklar belirli sosyal ortamlarda konu\u015fmamay\u0131 tercih etmektedir.<\/p>\n

Serebral Palsi:<\/strong>
Konu\u015fma gecikmesi serebral palsili \u00e7ocuklarda yayg\u0131nd\u0131r. Atetoid tip serebral palsi konu\u015fma gecikmesinin en s\u0131k g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc serebral palsi tipidir. Konu\u015fma gecikmesi; i\u015fitme kayb\u0131 ve dil kaslar\u0131n\u0131n koordinasyonsuzlu\u011funa ya da spastisite ile birlikte olan mental retardasyona ya da serebral korteksteki bir defekte ba\u011fl\u0131 olabilmektedir.<\/p>\n

KONU\u015eMA BOZUKLU\u011eU T\u0130PLER\u0130<\/strong><\/p>\n

Konu\u015fma bozukluklar\u0131 fonetik bozukluk ve fonolojik bozukluklar olarak iki grupta toplanabilir.<\/strong><\/p>\n

Fonetik Bozukluk (Dislali,Artik\u00fclasyon Bozuklu\u011fu)<\/strong><\/p>\n

Anadilin ses sistemi \u00f6\u011frenilmesine ra\u011fmen bir veya birka\u00e7 sesin \u00fcretiminde sorun vard\u0131r.<\/p>\n

-Bozukluk paterni: Hedef ses normalden farkl\u0131 bir \u015fekilde \u00e7\u0131kar (bozulma-distoriation).<\/p>\n

-Fonolojik kontrast bozulmam\u0131\u015ft\u0131r. (Hatal\u0131 ses dildeki di\u011fer seslerden farkl\u0131 olup, anlam karga\u015fas\u0131na neden olmaz.)<\/p>\n

-9 ya\u015f\u0131ndan k\u00fc\u00e7\u00fck \u00e7ocuklardaki fonetik bozukluk s\u0131kl\u0131kla fonolojik bozuklukla birliktedir.<\/p>\n

Fonolojik Bozukluk<\/strong>
Normal dil geli\u015fimi s\u0131ras\u0131nda fizyolojik olarak da g\u00f6r\u00fcl\u00fcr. Dilin ses d\u00fczeninin hen\u00fcz \u00f6\u011frenilmemesine ba\u011fl\u0131d\u0131r.<\/p>\n

-Bozukluk Paterni: Dildeki ba\u015fka bir ses hedef ses yerine kullan\u0131l\u0131r(yerine koyma-substitution), hedef ses atlan\u0131r (atlama-omission), veya ses eklenir (ekleme-addition)<\/p>\n

-Fonolojik bozuklu\u011fu olan \u00e7ocuklarda s\u0131kl\u0131kla fonetik bozukluk da g\u00f6r\u00fcl\u00fcr.<\/p>\n

KONU\u015eAMAYAN \u00c7OCU\u011eUN DE\u011eERLEND\u0130R\u0130LMES\u0130<\/strong>
Konu\u015fma gecikmesi nedeniyle ba\u015fvuran bir \u00e7ocu\u011fun de\u011ferlendirmesinde ayr\u0131nt\u0131l\u0131 anamnez ve fizik muayene b\u00fcy\u00fck \u00f6nem ta\u015f\u0131maktad\u0131r. \u00c7ocu\u011fun fiziksel ve n\u00f6rolojik geli\u015fimi de\u011ferlendirildikten sonra mutlaka odyolojik de\u011ferlendirme yap\u0131lmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n

Dil ve Konu\u015fma De\u011ferlendirmesi<\/strong>
Konu\u015fa gecikmesi olan \u00e7ocuklar\u0131n dil ve konu\u015fmalar\u0131n\u0131n de\u011ferlendirilmesi ve yap\u0131lacak m\u00fcdahalenin belirlenmesi y\u00f6n\u00fcnden konu\u015fma-dil patologlar\u0131 ile s\u00fcrekli i\u015fbirli\u011fi i\u00e7inde olunmas\u0131 \u00f6nemlidir. Konu\u015fma-dil patolo\u011fu anamnez ald\u0131ktan sonra a\u011f\u0131z-y\u00fcz muayenesi yaparak ark\u00fclat\u00f6rlerin kuvvet, hareket aral\u0131\u011f\u0131 ve tonusunu de\u011ferlendirir. \u0130\u015fitmenin de\u011ferlendirilmesi ikinci a\u015famad\u0131r. \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc a\u015famada al\u0131c\u0131 dil ve d\u00f6rd\u00fcnc\u00fc a\u015famada konu\u015fma de\u011ferlendirilir.<\/p>\n

Sesletim ve ses bilgisini de\u011ferlendirmeye y\u00f6nelik \u00fclkemizde Ankara Artik\u00fclasyon Testi ve T\u00fcrk\u00e7e Sesletim-Sesbilgisi Testi bulunmaktad\u0131r.<\/p>\n

Ankara Artik\u00fclasyon Testi (AAT)<\/strong>
2-12 ya\u015f standardizasyonu i\u00e7in uyarlanan test T\u00fcrk\u00e7e’deki sesleri be\u015f pozisyonda de\u011ferlendirme ama\u00e7l\u0131 kullan\u0131lmaktad\u0131r. Seslerin kullan\u0131mlar\u0131 kelime ba\u015f\u0131nda, kelime ortas\u0131nda hece ba\u015f\u0131nda, kelime ortas\u0131nda iki \u00fcnl\u00fc aras\u0131nda, kelime ortas\u0131nda hece sonunda ve kelime sonunda olmak \u00fczere de\u011ferlendirilir. Hedef ses bireyden resim isimlendirme \u015feklinde al\u0131n\u0131r, gerekti\u011finde ipucu ve gecikmi\u015f taklitten de yararlan\u0131l\u0131r. Ankara Artik\u00fclasyon Testi hem tarama hem de ayr\u0131nt\u0131l\u0131 de\u011ferlendirme i\u00e7in kullan\u0131lmak \u00fczere haz\u0131rlanm\u0131\u015ft\u0131r (8).<\/p>\n

T\u00fcrk\u00e7e Sesletim-Sesbilgisi Testi<\/strong>
3 ya\u015f ve \u00fcst\u00fc sesletim ve sesbilgisel bozukluklar\u0131n tarama ve tan\u0131\/de\u011ferlendirme ile terapi sonras\u0131nda geli\u015fimi izleme ama\u00e7l\u0131 geli\u015ftirilen bir testtir (13). Bu testin \u00fc\u00e7 alt testi mevcuttur: a)Artik\u00fclasyon Alt Testi, b)\u0130\u015fitsel Ay\u0131rt Etme Alt Testi, c)Sesbilgisel Analiz Alt Testi.<\/p>\n

Konu\u015fman\u0131n i\u00e7eri\u011finde ifade edici dil ve konu\u015fman\u0131n ak\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131 de\u011ferlendirilir. \u0130fade edici dilin incelenmesi; ortalama s\u00f6zc\u00fck uzunlu\u011funun belirlenmesi ve sosyal (pragmatik) dilin de\u011ferlendirilmesine y\u00f6neliktir.<\/p>\n

AKICI KONU\u015eAMAYAN \u00c7OCUKLAR<\/strong>
Kekemelik; konu\u015fman\u0131n ak\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131 ile ilgili bir ileti\u015fim bozuklu\u011fudur. Ak\u0131c\u0131 konu\u015fmada ritim ve zamanlama b\u00fcy\u00fck \u00f6nem ta\u015f\u0131r. Ak\u0131c\u0131l\u0131kta ortaya \u00e7\u0131kan bozukluklar, uygun olmayan duraklamalar, tekrarlar ve benzer problemler konu\u015fman\u0131n do\u011fal ak\u0131\u015f\u0131n\u0131 etkiler. Kekemelik, \u00e7ocuklarda genellikle okul \u00f6ncesi ya\u015flarda konu\u015fmaya ba\u015flad\u0131ktan sonra ortaya \u00e7\u0131kan bir uyum ve davran\u0131\u015f bozuklu\u011fudur. \u00c7ocuk ilk aylarda \u00e7ok g\u00fczel konu\u015furken ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 bir olaydan sonra tak\u0131larak konu\u015fmaya, kekelemeye ba\u015flar (14,15).<\/p>\n

Kekemelik, genellikle dil geli\u015fiminin erken d\u00f6nemlerinde (2-6 ya\u015f) ortaya \u00e7\u0131kmakla birlikte ortalama ba\u015flang\u0131\u00e7 ya\u015f\u0131 5’dir. Baz\u0131 durumlarda okul \u00e7a\u011f\u0131nda, nadiren yeti\u015fkinlikte de ortaya \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fclebilir. Genellikle ailedeki daha k\u00fc\u00e7\u00fck \u00e7ocuklarda g\u00f6r\u00fclmektedir. Erkeklerde kad\u0131nlara g\u00f6re 3-4 kat daha \u00e7ok g\u00f6r\u00fclmektedir. Kentsel kesimlerde k\u0131rsala g\u00f6re daha \u00e7ok g\u00f6zlenmektedir (16).<\/p>\n

Daha ya\u015fl\u0131 kekemelik vakalar\u0131n\u0131n daha \u00e7ok duraklad\u0131klar\u0131, hava ak\u0131mlar\u0131ndaki kesilmelerin , ses tellerine uygulanan bas\u0131nc\u0131n, ileti\u015fim kurma korkular\u0131n\u0131n daha y\u00fcksek oldu\u011fu ve konu\u015fma durumlar\u0131ndan ka\u00e7\u0131nman\u0131n daha \u00e7ok g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc saptanm\u0131\u015ft\u0131r (17).<\/p>\n

Genel olarak erkek \u00e7ocuklar\u0131n k\u0131zlara g\u00f6re daha karma\u015f\u0131k d\u00fczeyde kekelemelerinin olup, daha \u00e7ok kekeleyerek, daha az kar\u015f\u0131lar\u0131ndakilerle g\u00f6z g\u00f6ze gelmeye \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131, ileti\u015fim kurmaktan ka\u00e7\u0131nd\u0131klar\u0131, dolay\u0131s\u0131yla tedavilerinin de daha uzun s\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc belirlenmi\u015ftir (1).<\/p>\n

Baz\u0131 vakalarda eri\u015fkinli\u011fe ge\u00e7i\u015f d\u00f6neminde kaybolmakta, bunun d\u0131\u015f\u0131nda tedavi edilmeyen vakalar \u00f6m\u00fcr boyu s\u00fcrmektedir.<\/p>\n

Yabanc\u0131lar\u0131n bulundu\u011fu, kalabal\u0131k ortamlar, bir otorite konumundaki ki\u015finin kar\u015f\u0131s\u0131nda, telefona yan\u0131t vermek, birinden bir \u015fey istemek, beklenmedik bir durumla haz\u0131rl\u0131ks\u0131z bir \u015fekilde kar\u015f\u0131la\u015fma gibi hallerde belirginle\u015fmektedir.Korktuklar\u0131 bu gibi durumlardan ka\u00e7\u0131nmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131rlar. S\u00f6yleyemedikleri bir s\u00f6zc\u00fc\u011f\u00fcn yerine hemen bir e\u015fanlaml\u0131s\u0131n\u0131 getirerek c\u00fcmleyi tamamlamaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131rlar. Adlar\u0131 soruldu\u011funda yan\u0131tlamakta g\u00fc\u00e7l\u00fck \u00e7ekebilirler. Bu nedenle bu isleri yak\u0131nlar\u0131ndakilere b\u0131rak\u0131rlar. \u00d6\u011frenciler bu nedenle arka s\u0131ralarda oturmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131r, parmak kald\u0131rmaz, konu\u015fmalarda dinleyici olmay\u0131 ye\u011fler, yoklamalar al\u0131n\u0131rken ge\u00e7 yan\u0131t verirler, ya da el kald\u0131rarak ka\u00e7\u0131nma davran\u0131\u015f\u0131 g\u00f6sterirler. Daha \u00e7ok mimikleriyle yan\u0131t vermeye e\u011filimlidirler. Yeni bir \u015fey s\u00f6ylemek ya da istemek yerine ba\u015fkalar\u0131 ile ayni fikirde olduklar\u0131n\u0131 ya da ayni \u015feyi istediklerini belirtirler. \u0130stediklerini de\u011fil, s\u00f6ylemesi kolay olan \u015feyleri \u0131smarlarlar.<\/p>\n

Yoldaki bir g\u00f6revliye, polise adres sormak i\u00e7in durduklar\u0131nda ilk sesi \u00e7\u0131kartmakta g\u00fc\u00e7l\u00fck \u00e7ekebilirler. Bu durumlarda konu\u015fmay\u0131 kolayla\u015ft\u0131rmak ve o sesi \u00e7\u0131karabilmek i\u00e7in el veya aya\u011f\u0131 sallama, aya\u011f\u0131 yere vurma, bas ve boyun hareketleri, g\u00f6z , kas ve dudak hareketleri gibi tikler eslik edebilir.<\/p>\n

\u015eark\u0131 s\u00f6yleme, k\u00fcf\u00fcr etme, dua okuma, koroyla ya da di\u011fer bir ki\u015fiyle birlikte okuma, f\u0131s\u0131lt\u0131yla konu\u015fma, k\u00fc\u00e7\u00fck \u00e7ocuklarla konu\u015fma, y\u00fcksek\/ maskeleyici g\u00fcr\u00fclt\u00fcn\u00fcn etkisi alt\u0131nda konu\u015fma, monoton konu\u015fma, ritim tutarak konu\u015fma. Bu gibi konu\u015fma durumlar\u0131nda en a\u011f\u0131r kekemelerin bile olduk\u00e7a ak\u0131c\u0131 konu\u015fabildiklerini g\u00f6rebilirsiniz.<\/p>\n

Tedaviye ba\u015flamadan \u00f6nce hastan\u0131n ve ailenin kekemelikten ne anlad\u0131\u011f\u0131 ve tedavi s\u00fcreci sonunda hedefin ne oldu\u011fu iyice ortaya konmal\u0131d\u0131r. Genellikle foniatristler taraf\u0131ndan etkin \u015fekilde tedavi yap\u0131labilmekle birlikte baz\u0131 durumlarda s\u0131n\u0131f \u00f6\u011fretmenleri, \u00f6zel e\u011fitmenler, psikologlar ve nadiren n\u00f6ropsikologlardan yard\u0131m al\u0131nmas\u0131 gerekebilir.<\/p>\n

<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Konu\u015famayan \u00e7ocu\u011fa yakla\u015f\u0131m Konu hakk\u0131nda detayl\u0131 ve g\u00fcncel bilgiler i\u00e7in bu makaleyi okuyun<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":91,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[18],"tags":[30,67,29,38,24],"class_list":["post-90","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-kulak-burun-bogaz","tag-cocuk","tag-dil","tag-konusma","tag-neden","tag-ses"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/odyova.com\/haberler\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/90","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/odyova.com\/haberler\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/odyova.com\/haberler\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/odyova.com\/haberler\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/odyova.com\/haberler\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=90"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/odyova.com\/haberler\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/90\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":93,"href":"https:\/\/odyova.com\/haberler\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/90\/revisions\/93"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/odyova.com\/haberler\/wp-json\/wp\/v2\/media\/91"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/odyova.com\/haberler\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=90"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/odyova.com\/haberler\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=90"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/odyova.com\/haberler\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=90"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}